İlişkide doyum ve bağlılık: İlişkiye yapılan yatırım, algılanan ödül ve tehdidin aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerin romantik ilişkilerindeki ilişki doyumları ve ilişki bağlılıkları arasındaki ilişkileri ve ilişkiye yapılan yatırım, algılanan ödül ve algılanan tehdidin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini romantik ilişkisi olan veya 6 aydan uzun süre ilişki deneyimi olan 315 yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, İlişki İstikrarı Ölçeği ve Algılanan Sosyal Tehdit/Ödül Ölçeği kullanılmıştır. Betimsel ve ilişkisel analizlerde (İlişkisiz Grup T Testti, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi) SPSS 25.0 programı, ölçek uyarlama kapsamında gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizinde AMOS 22.0 ve model testlerinde Hayes Process Macro 3.5 kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ilişki doyumu ile ilişki yatırımı, ilişki bağlılığı ve ödül arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. İlişki doyumu ile tehdit arasında ise negatif bir ilişki bulunmuştur.İlişki doyumu ile demografik değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde; ilişki doyumu puanları cinsiyet ve yaşa göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemiştir. İlişki yatırımı ile ilişki doyumu, ilişki bağlılığı, ödül ve tehdit arasında pozitif bir ilişki vardır. Demografik değişkenler ile ilişkiye bakıldığında; kadınların erkek katılımcılardan yatırım puan ortalamalarının daha yüksek olduğu, yaşça küçük kişilerin büyüklere kıyasla ilişkilerine daha az yatırım yaptıkları söylenebilir. İlişki bağlılığı ile ilişki doyumu, ilişki yatırımı, ödül arasında pozitif bir ilişki vardır. İlişki bağlılığı puanları ile tehdit puanları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bağlılık puanlarının cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmektedir. 18-25 yaş grubunun bağlılık puanları tüm yaş gruplarından düşük bulunmuştur. Çalışmanın bulguları, ilişki doyumu ile ilişki bağlılığı arasındaki ilişkide ödülün aracılık rolünün kısmi olduğunu, tehdidin ise aracılık rolünün bulunmadığını göstermektedir. İlişki doyumunun ilişki bağlılığı ile hem doğrudan hem de yatırım üzerinden dolaylı olarak ilişkili olduğu gözlenmiştir. Araştırma bulguları kapsamında ulaşılan sonuçlar ilgili literatür bağlamında ele alınarak tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: İlişki İstikrarı, Algılanan Tehdit, Algılanan Ödül