İlköğretim 1. kademe 5. sınıf öğrencilerinin sınıf içerisinde istenmeyen davranışlar göstermesine neden olan öğretmen davranışlarına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri

ÖZETLKÖĞRET M I. KADEME 5. SINIF ÖĞRENC LER N N SINIFÇER S NDE STENMEYEN DAVRANIŞLAR GÖSTERMES NE NEDENOLAN ÖĞRETMEN DAVRANIŞLARINA L ŞK N ÖĞRETMEN VEÖĞRENC GÖRÜŞLERErkan MURSALYüksek Lisans, Eğitim FakültesiTez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Yusuf CER TEylül, 2005;xiii+112 sayfaBu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarındaki 5. sınıf öğrencilerininsınıf içinde istenmeyen davranışlar göstermelerine neden olan öğretmendavranışlarına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini belirlemektedir.Araştırmanın evrenini, 2004-2005 öğretim yılında Bolu ili merkezilçedeki tüm ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri ve 5. sınıföğrencileri oluşturmaktadır. Bolu ilinde merkeze bağlı 19 ilköğretim okulundagörev yapan 286 sınıf öğretmeni görev yapmakta ve 1867 beşinci sınıf öğrencisibulunmaktadır.Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından uzman denetiminde biranket hazırlanmıştır. Anketin geçerlik ve güvenirliği için uzman görüşlerinebaşvurulmuştur. Anketin güvenirliğini ölçmek için ?Cronbach Alpha? uygulanmışve anketin güvenirlik kat sayısı α =.90 bulunmuştur.Anket iki boyuttan oluşmaktadır. Bunlar; sosyal beceri yetersizliğindenkaynaklanan ve öğretimle ilgili beceri yetersizliğinden kaynaklanan istenmeyenöğrenci davranışlarının nedeni olabilecek öğretmen davranışlarıdır.Ankette beşli dereceleme ölçeği kullanılmış verilerin analizinde frekans(f), yüzde (%), aritmetik ortalama, bağımsız gruplar arası ?t? testi, tek yönlüvaryans analizi (ANOVA) ve tukey HSD (Tukey's Honestly Significant DifferenceTest) çoklu karşılaştırma testi hesaplarından yararlanılmıştır.Araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.1- Sosyal beceri yetersizliğinden kaynaklanan ve istenmeyen öğrencidavranışlarının nedeni olabilecek öğretmen davranışlarından öğretmenin;öğrencisiyle alay etmesinin, öğrencilerini birbiriyle kıyaslamasının, sınıf kurallarınıuygularken tutarsız davranmasının, öğrencileri arasında ayrım yapmasının,öğrencilerine karşı kaba davranmasının, öğrencilerinin bireysel farklılıklarını gözardı etmesinin, disiplini bozan davranışları genellikle ceza ile kontrol etmesinin,iletişim becerilerinin eksik ya da yetersiz olmasının, derse yeterincehazırlanmamasının, yeniliklere açık olmamasının, öğrencilerine ilgigöstermemesinin, kurallar ve sınırlar koymamasının, enerjik ve canlı olmamasının,öğrencilerini yeterli şekilde tanımamasının, öğrencilerin isteklerini dikkate alıpverdiği sözde durmamasının, özgüveninin olmamasının öğrencilerin sınıf içerisindeistenmeyen davranışlar göstermesinde etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.2- Öğretimle ilgili beceri yetersizliğinden kaynaklanan ve istenmeyenöğrenci davranışlarının nedeni olabilecek öğretmen davranışlarından öğretmenin;ders ve sınıf amaçlarını öğrencilere anlatmada başarısız olmasının, desin konusunatam olara hakim olamamasının, disiplini sağlamadan derse başlaması ve disiplinsizbir ortamda dersi sürdürmeye çalışmasının, ders için geçirilecek zamanı iyikullanmamasının, dersini hep aynı yöntemi kullanarak işlemesinin, anlaşılmayanödevler vermesinin, sınıfın fiziksel düzenini öğretim için uygun halegetirmemesinin, öğrencilerine istenilen davranışlar için model olmamasının, verilenev ödevlerini kontrol etmemesinin, öğretmen becerilerinin eksik olmasının, dersiöğrencilerin ilgisini çekecek hale getirmemesinin, derse katılımı sağlayamamasının,anlaşılmayan konuları tekrar etmemesinin, ders sonunda konuyu özetleyip sorularsormamasının, konu ile ilgisiz sorulara sert tepkiler vermesinin, anlaşılmayankonuları örneklerle anlaşılır hale getirmemesinin, sorduğu sorulara her öğrencidencevaplar beklememesinin, öğrencileri çalışmaları için cesaretlendirmemesinin,öğrencileri mutlu edici sözler söylememesinin, herkese aynı övgülerdebulunmasının öğrencilerin sınıf içerisinde istenmeyen davranışlar göstermesindeetkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.3- Öğrencilerin sınıf içerisinde istenmeyen davranış göstermelerine nedenolan öğretmen davranışlarına ilişkin olarak öğrencilerin görüşleri ( = 3.26) ileöğretmen görüşleri ( =3.96) arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (t=11.9,p<0.05). Başka bir ifadeyle öğretmenlerin anket maddelerine katılma düzeylerininöğrenci görüşlerine göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.4- Öğrencilerin sınıf içerisinde istenmeyen davranış göstermelerine nedenolan öğretmen davranışlarına ilişkin katılımcıların görüşleri arasında cinsiyetbağımsız değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.5- Öğrencilerin sınıf içerisinde istenmeyen davranış göstermelerine nedenolan öğretmen davranışlarına ilişkin öğretmen görüşleri arasında ( mesleki kıdem,eğitim durumu, yaş) bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir farklılıkbulunamamıştır.Anahtar Kelimeler; Sınıf Yönetimi, stenmeyen Öğrenci Davranışı, Sınıf Öğretmeni