İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde demokratik hayat ünitesinin hedefleri ve bu hedeflerin gerçekleşme düzeyi

Bu çalışmanın amacı, İlköğretim altıncı sınıf Sosyal Bilgiler dersinde "Demokratik Hayat" Ünitesinin hedeflerini, bu hedeflerin gerçekleşme düzeyi ve gerçekleşme düzeyine etki eden değişkenleri ölçmek ve değerlendirmektir. Ünitenin hedeflerinin gerçekleşme düzeyinin ortaya koyulması amacı ile, belirlenen okullardaki öğrencilere "Basan Testi" uygulanmıştır. Bu çalışmanın evreni, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Afyonkarahisar il merkezi ve merkeze bağlı köylerde 2004-2005 öğretim yılında, ilköğretim okullarında görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleri ve bu okullarda öğrenim gören öğrencilerdir. Araştırma örneklemi olarak il merkezi ve merkeze bağlı köy ve kasabalarda bulunan ilköğretim okullarından 9 ilköğretim okulunda görev yapan 11 Sosyal Bilgiler öğretmeni ve bu okullarda öğrenim gören 473 öğrenci alınmıştır. Öğrencilere Demokratik Hayat Ünitesinin içeriğine göre hazırlanan bir test ünite bitiminde (ilk uygulama) ve yaklaşık iki ay sonra (kalıcılık testi) uygulanmış ve ünite hedeflerine ulaşma bu test sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları şu şekilde özetlenebilir: Başarı testinin her iki uygulamasından elde edilen sonuçlara göre; kız ve erkek öğrencilerin Demokratik Hayat Ünitesi'nin hedeflerini gerçekleşme düzeylerinde, kız öğrenciler lehine birİİİ faklılık olduğu, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla başarılı oldukları görüldü (ilk uygulama:Erkekler: 63.73, Kızlar: 67.62, ikinci uygulama:Erkekler: 58.40, Kızlar: 62.30). Kalıcılık testi uygulamasında ise her iki cinste de öğrenme kaybının oluştuğu görülmüştür. Anne mesleği değişkeni açısından her iki uygulamada da, anne mesleği ev hanımı olan annelerin öğrencileri aleyhine bir fark tespit edildi. Baba mesleği değişkeni açısından babalan yüksek tahsil gerektiren ve düzenli bir işe sahip olan öğrencilerin daha başarılı oldukları görüldü. Annenin ve babanın öğrenim durumu değişkeni açısından anne ve babaların eğitim seviyesinin, çocukların bu ünite hedeflerine ulaşmalarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çünkü, anne ve babaların eğitim seviyesi ile öğrencilerin başarı durumları arasında doğru orantılı bir ilişki söz konusudur. Ebeveynlerin eğitim seviyesi yükseldikçe çocuklar ünite hedeflerine daha yüksek düzeyde ulaşmışlardır. Okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkeni açısından şehir merkezindeki okullar lehine bir fark bulunmuştur (İlk uygulama: Köy/kasaba:55.30, Şehir merkezi:73.55, İkinci uygulama: Köy/kasaba: 53.42, Şehir merkezi: 65.46) bir fark bulunmuştur. Öğretmenlerin cinsiyeti değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencilerin ünite hedeflerine ulaşmalarında dersi okutan öğretmenlerin cinsiyetlerinin önemli bir etken olmadığı sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri değişkeni açısından mesleki kıdem arttıkça öğrencilerin ünite hedeflerine daha yüksek düzeyde ulaştıkları tespit edilmiştir. Buradan, öğretmenlerin mesleki tecrübelerinin öğrencilerin ünite hedeflerini gerçekleştirmelerinde önemli etken olduğu ileri sürülebilir. Öğretmenlerin öğrenim durumu değişkeni açısından ilk uygulamada ve kalıcılık testi uygulamasında elde edilen bulgulara göre, Eğitim Fakültesi mezunu öğretmenlerin öğrencileri ile Fen-Edebiyat Fakültesi ve diğer seçeneğini (Lisans tamamlama) işaretleyen öğretmenlerin öğrencileri arasında Eğitim Fakültesi mezunu öğretmenlerin öğrencileri aleyhine bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin branşlarının öğrencilerin ünite hedeflerini gerçekleştirmelerinde belirgin bir öneme sahip olmadığı tespit edilmiştir.