İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının istatistiği öğretme bilgilerinin problem kurma görevleri yoluyla incelenmesi

Bu çalışmada, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının istatistiği öğretme bilgilerinin problem kurma görevleri yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği programında öğrenim gören 24 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Problem Kurma Yoluyla İstatistiği Öğretme Bilgisi" formu ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Formun geliştirilmesinde, literatürde yer alan problem kurma sınıflandırması ile istatistiği öğretme bilgisi modellerinden yararlanılmıştır. Bu iki çerçeve temel alınarak hazırlanan formda 8 farklı problem durumu ve 4 alt madde olmak üzere toplam 12 maddeye yer verilmiştir. Öğretmen adaylarının kurdukları problemler, ilk aşamada problem değerlendirme ölçütlerine göre incelenmiştir. Çözülebilir problem kategorisinde yer alan problemler, ikinci aşamada istatistiği öğretme bilgisi seviyelerine (fark eden, gelişen, yetkin, usta) göre analiz edilmiştir. Bu seviyelere ilişkin göstergeler, problem kurma görevleri doğrultusunda yeniden oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, öğretmen adaylarının istatistik konularına ilişkin kurdukları problemlerin çoğunlukla problem kategorisinde değerlendirildiğini ve bu problemlerin büyük bir kısmının da çözülebilir problemler olduğunu göstermiştir. Öğretmen adaylarının kurdukları problemler istatistiği öğretme bilgisi bileşenlerine göre incelendiğinde, temel gelişimsel anlamalar ve içerik ve öğretim bilgisi bileşenlerinde gelişen seviyesinde; içerik ve öğrenciyi tanıma bilgisi, öğretim programı bilgisi ve pedagojik güçlü fikirler bileşenleri yönünden fark eden seviyesinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin istatistiksel anlamalarını güçlendirmede öğretmen adaylarının yetersiz oldukları ve aritmetik işlem ağırlıklı problemler kurmaya odaklandıkları görülmüştür. Genel olarak, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının istatistiği öğretme bilgilerini kurdukları problemlere yansıtmada alt seviyelerde yoğunlaştıkları sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının istatistiksel problem kurmalarını geliştirmek adına farklı öğretim uygulamalarına yer verilmesi önerilmiştir.