İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının serbest problem kurma süreçlerinde izledikleri basamakların ortaya koyulması

İnsanların problem olarak adlandırdığı şeyler aynı olmasa da bu engelleri fark edip çözüm üretmek herkes için önemlidir. Çünkü fark edemediğimiz problemler yeni problemler doğurur. Dolayısıyla günlük yaşamımız bu durumdan olumsuz etkilenir. Yaşanılan problemlerin farkına varıldığında, mevcut durumu ortaya koymak ve probleme çözüm üretebilmek ise insan hayatını kolaylaştırır. Bu aşamada matematik gibi dersler insan hayatında yer alan problemler konusunda farkındalıklar oluşturur. Problem oluşturma sürecini bir anlamlandırma süreci olarak ele aldığımızda, problem kurmanın kişinin belli durumlara bakış şeklini ortaya koymasına yardım eden bir araç olduğunu söyleyebiliriz. Problemlerin farkına varma durumunda problem kurma aktivitelerinin yani problemi ortaya koymanın önemi büyüktür. Problem kurmanın matematik eğitimindeki önemi ve derslerde problem kurma etkinliklerinin uygulanmasının gerekliliği göz önünde bulundurularak bu sürecin basamaklandırılmasının da önemli olduğu düşünülmüştür. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının serbest problem kurma süreçlerinde izledikleri basamakların ortaya koyulmasıdır. Araştırma, bir üniversitenin 4. sınıfında öğrenim görmekte olan 12 öğretmen adayıyla yapılmış bir nitel çalışmadır. Araştırmada her hafta öğretmen adaylarına üç alt öğrenme alanı verilerek serbest problem kurmaları istenmiştir. Bu problem kurma çalışmaları 7 hafta sürmüştür. Problem kurma süreçlerini derinlemesine anlayabilmek için öğretmen adayları ile bireysel mülakatlar yapılmıştır. Problem kurma görevleri sırasında, sesli düşünme prosedürü uygulanmış ve sistemsiz gözlem yapılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının serbest problem kurma süreçlerinde "Kurulacak Problemin Planlanması, Problemin Kurulması, Kurulan Problemin Çözümünün Planlanması ve Kurulan Problemin Değerlendirilmesi" olmak üzere dört basamaktan geçtikleri görülmüştür. Ayrıca öğretmen adaylarının bu basamaklara yönelik gerçekleştirdiği adımlarda ortaya koyulmuştur. Bu çalışma sonucunda ortaya koyulan serbest problem kurma süreci basamaklarının problem kurma becerilerinin geliştirilmesi çalışmalarına ışık tutacağı düşünülmektedir.