İlköğretim okulu yöneticilerinin zaman yönetimi becerileri

Bilim ve teknolojideki gelişmeler yaşamı daha karmaşık hale getirmektedir. Bilgi birikimi artmakta, sorunların çözüm biçimi değişmekte, akıp giden süreç içerisinde zamana göre bireyin kedisini yönetmesi hız çağında daha da önemli hale gelmektedir. Zamana göre öğrenciye kendisini yönetmeyi öğreten okulların yönetimi ve yöneticilerin tutum ve davranışları okulların etkililik ve verimliliği açısından önem taşımaktadır. Zaman yönetimi, insanın zamanı yönetmesi değil, zamanı kullanırken etkinlikleri yönetmesi, organize etmesidir. "Zaman yönetimi", "zamanın planlaması" kavramları, çalışanların performanslarını, çalışma ortamının verimliliğini ve çalışılan kurumun kalitesini değerlendirme noktasında daha önemli hale gelmektedir. Bu araştırma, ilköğretim okulu yöneticilerinin zaman yönetimi becerilerine (zamanı planlama, zamanı etkin kullanma, zaman tuzaklarına düşmeme) ne düzeyde sahip olduklarını demografik ve mesleki bazı değişkenlere göre incelenmesini amaçlamıştır. Araştırma tarama modelindedir. Çalışma grubu, İstanbul ili Ümraniye ilçesi 2013-2014 öğretim yılındaki resmi ve özel 46 ilköğretim okulunda görev yapan 138 yöneticiden oluşmaktadır. Okul yöneticilerinin görüşleri Murat Süsin (2012)'in farklı zaman yönetimi anketlerinden de yararlanarak geliştirdiği "İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Zaman Yönetimi Hakkındaki Görüşleri Anketi ile toplanmıştır. 138 yöneticiye anket uygulanmış 115 anket geri dönmüştür. Yapılan ön inceleme sonucu, anket sorularının yarıdan bir fazlasına cevap vermeyen üç anket elenmiş ve 112 anket değerlendirme kapsamına alınmıştır. Veriler SPSS 20 for Windows programı ile bilgisayar ortamına aktarılmış ve betimsel istatistiktik tekniklerinden; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Veriler parametrik dağılım gösterdiği için iki kategorili değişkenlerin analizinde Bağımsız Örneklem T-testi (Independent Sample T-test) kullanılmıştır. Ayrıca bağımsız değişkenlerin alt boyutlar üzerinde normallik dağılımı gösterip göstermediğini görebilmek amacıyla Levene F testi ve varyansların eşitlik durumuna göre çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey ya da Tamhane testi uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine göre, ikiden fazla grubun söz konusu olduğu durumlarda parametrik testlerden Tek Yönlü ANOVA (OneWay ANOVA) kullanılmış ve .05 anlamlılık düzeyi temel alınmıştır. Veriler," Zaman planlaması", "zamanı etkin kullanma" ve "zaman tuzaklarına düşmeme" olmak üzere üç boyutta incelenmiştir. Araştırmanın önemli bulguları şunlardır: Araştırma kapsamındaki yöneticilerin zamanı planlamada, zamanı etkin kullanmada ve zaman tuzaklarını düşmeme boyutunda iyi bir düzeyde oldukları saptanmıştır. Bununla beraber bu üç boyutun ortalamaları kıyaslandığında zaman planlamasına nazaran zamanı etkin kullanma ve zaman tuzaklarına düşmeme boyutlarında ortalamalar küçük bir farkla da olsa daha düşüktür. İlköğretim okulu yöneticilerinin cinsiyete göre, zaman yönetimi becerilerine ilişkin görüşleri farklılık göstermemektedir. Yaş değişkenine göre yöneticilerin görüşleri farklılık göstermektedir. 30 yaş altındaki yöneticiler, zamanı planlama boyutunda daha başarılı oldukları görüşünde olmalarına rağmen, zamanı etkin kullanma ve zaman tuzaklarına düşmeme becerileri boyutlarında kendileri yeterli görmemektedirler. Medeni duruma göre ise, bekar yöneticilerin, zaman planlaması becerisi boyutunda kendilerini yeterli bulurken zamanı etkin kullanma ve zaman tuzaklarına düşmeme becerileri boyutlarında aynı yeterliliği gösteremediği saptanmıştır. Kıdem değişkenine göre; zaman tuzaklarına düşmeme becerisi boyutunda herhangi bir fark görülmemiştir. "Zamanı planlama becerisi" boyutunda; 11-15 yıl aralığında deneyime sahip yöneticilerin kıdemi 5 yıl ve altında olan yöneticilere nazaran kendilerini daha yeterli buldukları; "Zamanı etkin kullanma becerisi" boyutunda ise, 11-15 yıl aralığında deneyime sahip yöneticilerin, kıdemi 5 yıl ve altında, 6-10 yıl ve 16-20 yıl arasında deneyime sahip yöneticilere göre kendilerini daha yeterli olarak algıladıkları bulunmuştur. Diğer bir değişken olarak ele alınan okul türüne göre; özel ve resmi okul yöneticilerinin zaman planlaması becerileri boyutunda görüşleri farklılık gösterirken, diğer boyutlarda fark olmadığı saptanmıştır. Okul büyüklüğü değişkenine göre ise zamanı etkin kullanma becerisi boyutunda öğrenci sayısı 500 ve daha az olan okulların yöneticileriyle 1001-1500 arası olan okul yöneticilerinin; öğrenci sayısı 501-1000 arası olan okul yöneticilerinden ve öğrenci sayısı 2001 ve daha fazla olan okul yöneticilerine göre kedilerini daha becerikli algıladıkları sonucuna varılmıştır. Yöneticilerin zamanı etkin kullanabilmesi için zaman tuzaklarına düşmeme konusunda hizmet içi eğitim almaları ve zaman yönetimini farklı değişkenler açısından inceleyen nitel ve nicel araştırmaların yapılması önerilmiştir.