İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarında dijital okuryazarlık ve problemli medya kullanımının rolü

Bu araştırmanın genel amacı ilkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarında dijital okuryazarlık ve problemli medya kullanımının rolünü ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu Bartın ilinde eğitim öğretim faaliyetlerine devam eden 122'si 3. sınıf 114'ü 4. sınıf olan toplam 236 öğrenci ve bu öğrencilerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Ciğerci vd. (2022) tarafından uyarlanan "Dijital ve Basılı Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği" ve Şahin vd. (2022) tarafından geliştirilen "İlkokul Öğrencilerine Yönelik Dijital Okuryazarlık Ölçeği" öğrencilere uygulanmıştır. Ebeveynlere ise Furuncu ve Öztürk (2020) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan "Problemli Medya Kullanım Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPPS 25 paket programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde betimsel istatistiklerin yanında gruplar arası karşılaştırmalarda, bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Etki büyüklüklerini hesaplamak için ise Cohen d ve Eta kare (η) hesaplamaları yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ilkokul öğrencilerinin dijital ve basılı okumaya yönelik tutumlarının cinsiyetlerine, öğrenim gördükleri sınıf düzeyine ve bir yılda okudukları kitap sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği, problemli medya kullanım durumlarının ise sadece cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık düzeylerinde cinsiyetlerine ve öğrenim gördükleri sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğrencilerin dijital ve basılı okumaya yönelik tutum puanları ile problemli medya kullanımları arasında düşük düzeyde dijital okuryazarlıkları arasında ise orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca regresyon analiz sonuçları doğrultusunda öğrencilerin dijital okuryazarlık becerileri ve problemli medya kullanımlarının dijital ve basılı okumaya yönelik tutumlarını anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin basılı ve dijital okumaya yönelik tutumlarını geliştirmek için problemli medya kullanımının azaltılması ve dijital okuryazarlık becerilerinin arttırılması önerilmektedir.