İlkokul öğretmenlerinin öğretme öğrenme anlayışlarını etkileyen değişkenlerin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi

Eğitim sistemi içerisinde yapılan değişiklikler uygulayıcı olarak öğretmenin rolünde farklılıklara neden olmaktadır. Geleneksel yaklaşımdan yapılandırmacı yaklaşıma geçişin sağlandığı bu değişim ile birlikte öğretmenlerden sınıfta öğrencinin bilgiyi yapılandırdığı ve aktif katılımının sağlandığı sınıf ortamlarının hazırlayabilmeleri beklenmiştir. Ancak öğretmenlerin yapılandırmacı yaklaşım etkinliklerini sınıfa taşımadıkları görülmüştür. Bu bakımdan, ilkokul öğretmenlerinin sahip oldukları öğretme-öğrenme anlayışlarının incelenmesi oldukça anlamlıdır. Bu çalışmada ilkokul öğretmenlerinin öğrenme öğretme anlayışlarını etkileyen değişkenlerin bir model üzerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 öğretim yılında Manisa İli Kırkağaç ve Soma ilçelerinde çalışmakta olan 300 ilkokul öğretmeni oluşturmaktadır. Alanyazın incelenerek epistemolojik inançlar, öz yeterlilik algıları, bireysel yenilikçilik durumları, cinsiyet, branş ve kıdem değişkenlerinin öğrenme öğretme anlayışları ile ilşkili oldukları görülmüştür. Bu ilişkiler temel alınarak belirtilen değişkenlerin öğretme öğrenme anlayışları üzerinde doğrudan ya da dolaylı etkilerini gösteren kuramsal model oluşturulmuş ve yol analizi yöntemi ile test edilmiştir. Kurulan ilk modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olmaması nedeniyle alanyazın ışığında bazı değişiklikler yapılarak yeni bir model kurulmuştur. İkinci model üzerinden elde edilen sonuçlar kurulan model ile veri uyumunun kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstermektedir. Modele göre epistemolojik inançları olgunlaşmış ve yeniliklere açık öğretmenler öğrenme öğretme anlayışlarında yapılandırmacı yaklaşımı daha fazla tercih etmektedirler. Genel öz yeterlilik ve bireysel yenilikçilik arttıkça epistemolojik inançları ve öğrenme öğretme anlayışları bundan olumlu etkilenmektedir. Bu durumda ilkokul öğretmenlerinin öğretme öğrenme anlayışları üzerinde epistemolojik inanç ve bireysel yenilikçilik anlayışlarının doğrudan etkisi olduğunu, öz yeterlilik, cinsiyet, kıdem ve branşın dolaylı etkisi olduğu söylenebilir. Bu araştırmanın öğretme öğrenme anlayışlarını etkileyen değişkenleri görevde olan sınıf öğretmenleri örnekleminde incelemesi bakımından alanyazına özgün katkılar sunduğu söylenebilir.