İlkokul ve ortaokul matematik ders kitaplarındaki etkinliklerin matematiksel ilişkilendirme becerisi açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı ilkokul ve ortaokul matematik ders kitaplarında yer alan etkinlikleri gerçek hayatla ilişkilendirme ve farklı disiplinlerle ilişkilendirme açısından incelemektir. İlişkilendirilmiş etkinliklerde kullanılan bağlam türleri ile bu etkinliklerin bir problem durumu oluşturup oluşturmadığı da çalışmada incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynağı 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında kullanılan sekiz tane ilkokul ve ortaokul matematik ders kitabıdır. Ders kitaplarındaki etkinliklerin incelenmesi için doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Etkinlikler, gerçek hayatla ilişkilendirme, farklı disiplinlerle ilişkilendirme, ilişkilendirilmiş etkinliklerde kullanılan bağlam türleri ve ilişkilendirilmiş etkinliklerin problem olma durumu kategorileri ekseninde incelenmiştir. İncelenen 8 ders kitabında toplamda 254 etkinliğe yer verildiği, bunların %48'inde gerçek hayatla ilişkilendirme yapıldığı, %52'sinde ise yapılmadığı görülmüştür. Gerçek hayat ilişkilendirmelerinin ağırlıklı olarak 'matematik kavramları için uygulamalı gösterimler' kullanılarak yapıldığı görülmektedir. Bulgular ayrıca en az kullanılan gerçek hayat ilişkilendirme türünün 'toplumda matematiğin tartışılması' ve 'gerçek olayların matematiksel modellemesi' olduğunu göstermiştir. Analizler tüm ders kitaplarında etkinliklerin sadece 4 tanesinde farklı disiplinlerle ilişkilendirme yapıldığını ortaya koymuştur. Bağlam açısından bakıldığında ise, bulgular ders kitaplarında 34 farklı bağlama yer verildiğini ve en sık kullanılan bağlam türünün 'okul gereçleri' olduğunu ortaya koymuştur. Ders kitaplarında gerçek hayat ve farklı disiplinle ilişkilendirilmiş etkinliklerin çok azının problem durumu oluşturduğu da elde edilen başka bir bulgudur. Bu çalışma gerçek hayat ilişkilendirmesi ile farklı disiplinlerle ilişkilendirmenin ders kitaplarında yapılma biçiminin niteliksel olarak gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymakta ve bu etkinliklerde tercih edilen bağlam durumları ile bu etkinliklerin bir problem durumu oluşturup oluşturmadığının ayrıca düşünülmesi gerektiğinin altını çizmektedir.