Afyon Kocatepe University
Discipline

Department of Primary Education

Afyon Kocatepe University

749

Archived Theses

1

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik öz yeterlik algılarının incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitim öz yeterlik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde İstanbul İli Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan tüm okul öncesi öğretmenlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma kapsamında 360 okul öncesi öğretmenine ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Öz Yeterlik Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem Grubu t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitimdeki öz yeterlik algıları incelendiğinde, doğru planlama alt boyutunda sosyal faaliyetlere yönlendirme konusundaki öz yeterliklerinin diğer ortalamalara göre daha yüksek, ancak sınıf ortamını dezavantajlı grupların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılandırma konusundaki öz yeterliklerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Sorumluluk alma gerekliliği alt boyutunda, öğretmenlerin konuları tasarlama konusundaki öz yeterlikleri yüksek, ancak projelerde görev alma konusundaki öz yeterlikleri daha düşük bulunmuştur. Kişisel donanıma duyulan endişe alt boyutunda ise, öğretmenlerin dezavantajlı gruplara rehberlik etme konusundaki öz yeterlikleri yüksek, farklılıklara saygı konusunda öğrencilere rol model olma konusundaki endişeleri ise düşük çıkmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin demografik değişkenlerine göre (cinsiyet, öğrenim durumu, çalıştıkları okulun sosyo- ekonomik durumu, kapsayıcı eğitim konusunda eğitim alma durumları, kapsayıcı eğitimle ilgili seminer ya da hizmet içi eğitime katılma durumu, dezavantajlı öğrenciler ile çalışma durumları) ile okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı öz yeterlik algı ölçeğinden elde ettikleri toplam puan üzerindeki etkisine bakıldığında, okul öncesi öğretmenlerin öğrenim durumları ve çalıştığı okulun sosyo-ekonomik durumlarının öğretmenlerin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre, lisansüstü öğrenim durumuna sahip okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik puan ortalamaları lisans öğrenim durumuna sahip öğretmenlerden anlamlı olarak yüksektir. Ayrıca, yüksek sosyo-ekonomik durumunda olan okullarda çalışan okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algı ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Merve Yalvaç
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmada okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma yöntemiyle desenlenmiştir. Çalışma grubunu 2022-2023 Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumuna devam eden dört altı yaş arası toplam 267 çocuklar oluşturmaktadır. Çocukların %52.4'ü kız, %47.6'sı erkek; %33'ü dört yaş, %31'i beş yaş ve %36'sı altı yaştır. Çalışmada örneklem belirlemede uygun veya elverişlilik (convenience) örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanda veri toplama aracı "Okul Öncesi Kabul Ölçeği-OÖK" "Özel Gereksinimli Çocuğa Karşı Prososyal Davranış Ölçeği-ÖGÇKPDÖ" ve "Resimli Sosyometri Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik tekniklerin kullanılmasının uygun olduğu tespit edilmiştir. Çalışma veri analizinde Pearson korelasyon katsayısı, basit doğrusal regresyon analizi, bağımsız gruplar için t- Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları üç alt boyutta ele alınmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda çocukların özel gereksinimli çocuğa ne tür prososyal tepkiler vereceklerini bilmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli bir akranına karşı yardım etme eğiliminde oldukları ancak özel gereksinim konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkların neyi nasıl yapacağını bilmediklerini söylemek mümkündür. Araştırma bulgularından elde edilen bir diğer sonuca göre okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü ve sosyometrik dereceleri değerlendirildiğinde; çocukların prososyal davranışının akran kabulü ve sosyometrik derecesi ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın üçüncü bulgusu doğrultusunda okul öncesi dönem çocukların cinsiyet, kardeş durumu, kardeş sırası ve kardeş sayısı gibi demografik değişkenlerine göre prososyal davranış puanları ve akran kabul puanları arasında anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. Okul öncesi dönem çocukların daha önce okul öncesi eğitim alıp-almama durumu değişkenine göre prososyal davranışında anlamlı farklılık olduğu ancak çocukların akran kabullerinde anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Çocuk-okul öncesi
Emel Özdemir
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişki düzeyi araştırılmıştır. İlişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada kolay ulaşılabilir örneklem seçimiyle 2023-2024 eğitim yılında Denizli il merkezinde bağlı resmi okullarda okul öncesi öğretmeni olarak çalışan 282 öğretmene ulaşılarak veri toplanmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri hem maddeler hem de alt boyutlarda genel olarak yüksek düzeyde iken alt boyutlarda profesyonel üretim boyutunda orta düzeyde olarak tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin maddelere göre katılımın farklılık gösterdiği görülürken alt boyutlarda internette politik aktivizm ve ağ etkenliği boyutlarında orta düzeyde, yerel/küresel farkındalık ve eleştirel bakış açısı boyutlarıyla genel dijital vatandaşlık düzeyinin yüksek ve teknik beceriler boyutunda çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri eğitim düzeyi ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermez iken cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, dijital okuryazarlık düzeyi, dijital vatandaşlık düzeyi, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre ise anlamlı farklılık göstermiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin ise cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, eğitim düzeyi, medeni durum, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı, orta düzeyli ve pozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri artıkça dijital vatandaşlık düzeylerinin de arttığı ya da okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri düştükçe dijital vatandaşlık düzeylerinin de düştüğü söylenebilmektedir. Araştırma sonucunda konu ile ilgili olabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Burak Tekkoyun
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Erken çocukluk duyusal gelişim destek programının 60-72 aylık çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına etkisi

Bu araştırmada, Erken Çocukluk Duyusal Gelişim Destek Programının 60-72 aylık çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına etkisi incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumunda öğrenim gören ve normal gelişim gösteren 60-72 aylık çocuklardan oluşmaktadır. Kolay ulaşılabilirlik örnekleme yöntemi ile benzeşik örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Anne R. Sanford ve Janet G. Zelman tarafından (1981) geliştirilen, Tunçeli (2017) tarafından uyarlanan "LAP-3 Gelişim Değerlendirme Ölçeği", Tezcan (2020) tarafından geliştirilen "Duyusal Değerlendirme Formu" ile McDermott, Green, Stott ve Francis (2000) tarafından geliştirilen, Veziroglu-Çelik ve Acar (2018) tarafından uyarlanan "Okul Öncesi Öğrenme Davranışları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Erken Çocukluk Duyusal Gelişim Destek Programı (EÇDuGeD-P), 60-72 aylık çocukların içsel ve dışsal duyuları geliştirmeyi amaçlayan öğrenmeyi arttırıcı tekrarlı ve aktif katılım gerektiren üç aşamalı modül olarak tasarlanmıştır. Modüller; birbirini takip eden başlangıç, geliştirici ve tamamlayıcı düzeylerden oluşmaktadır. Program haftada 5 gün, 50 dakikalık oturumlar ile toplamda 12 hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri Sosyal Bilimler için İstatistik Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizinde Bağımsız Örneklem T testi, Mann Whitney U testi ve ANCOVA analizi kullanılmış olup Cohen's d etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, EÇDuGeD Programının deney grubundaki çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Programa katılan çocukların gelişim puanlarında anlamlı bir artış ve duyusal problemlerinde anlamlı bir azalış saptanmıştır. Ayrıca, dikkat, motivasyon gibi öğrenme davranışlarında da deney grubu lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular alanyazında tartışılmış ve programının yaygınlaştırılmasına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Ümmügül Tepe Kıroğlu
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerini çeşitli değişkenler açısından değerlendirmesi

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin derslerine giren akademisyenlerinin sınıf yönetimi becerilerini çeşitli değişkenler açısından değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öğrencilerin sınıf yönetimi becerileri; zaman yönetimi, demokratik ortam oluşturma, etkinlik planlama, fiziksel çevrenin düzenlenmesi, kişisel yeterlilik ve sorunlu davranışların yönetimi boyutlarında incelenmiştir. Ayrıca, bu becerilerin yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, genel başarı düzeyi, uygulama yaptığı sınıf düzeyi, Öğretmenlik Uygulaması dersi başarı düzeyi ve bu dersi/ders danışmanını faydalı bulma durumlarına göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklemi ise 2024-2025 akademik yılı güz döneminde Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Dalı Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı bölümünde öğrenim gören, 238 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği olmak üzere iki ölçme araç kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, ANOVA ve LSD çözümlemeleri yapıldı. Sınıf öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin, derslerine giren akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin değerlendirmeleri, öğrencilerin çeşitli demografik ve akademik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Öğrencilerin yaş değişkenine göre özellikle kurallı ödüllendirme ve cezalandırma boyutlarında farklılıklar bulunmuş, 23–24 yaş grubundaki öğrencilerin bu becerileri daha olumsuz değerlendirdiği görülmüştür. Uyruk değişkenine göre ise yabancı uyruklu öğrenciler, kurallı ödüllendirme, özendirme ve eleştirilerde saygı gibi boyutlarda Türk vatandaşı öğrencilere kıyasla akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerini daha olumlu değerlendirmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeylerine göre yaptıkları değerlendirmelerde de anlamlı farklar tespit edilmiş; genellikle üst sınıflardaki öğrenciler sınıf yönetimi becerilerini daha olumsuz bulmuş, alt sınıflar ise daha olumlu görüşler bildirmiştir. Ayrıca, genel başarı ortalaması AA olan öğrenciler ile BA-BB ve CB-CC ortalamalı öğrenciler arasında sürpriz ödüllendirme boyutunda anlamlı farklar bulunmuş, BA-BB not ortalamasına sahip öğrencilerin daha olumlu değerlendirmeler yaptığı belirlenmiştir. Sınıf yönetimi dersini alıp almama durumu ve bu dersin faydalı olup olmadığına dair görüşler de öğrencilerin değerlendirmelerinde etkili olmuş; dersi faydalı bulan öğrenciler bazı boyutlarda sınıf yönetimi becerilerini daha olumlu değerlendirirken, faydalı bulmayan öğrencilerin daha olumsuz değerlendirmeler yaptığı görülmüştür. Öğretmenlik uygulaması dersi başarısı da sınıf yönetimi becerilerine ilişkin görüşleri etkilemiş, özellikle özendirme ve cezalandırma boyutlarında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Son olarak, öğretmenlik uygulaması dersinde zorlanılan kazanımlar değişkeni açısından da bazı sınıf yönetimi boyutlarında öğrencilerin değerlendirmeleri anlamlı biçimde farklılaşmıştır.

Hafize Tezgel
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesinde etkileşimli kitap okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamaları

Bu araştırma erken okuryazarlık becerilerini desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yürütülen bu araştırma, amaçsal örnekleme kapsamındaki ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı anaokulları veya anasınıflarında görev yapmakta olan dokuz okul öncesi öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen nitel veriler araştırmacı tarafından alanyazın taraması yapılarak oluşturulan Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesinde Etkileşimli Kitap Okumanın Kullanımına Yönelik Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu ve Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesine Yönelik Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamaları İnceleme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizlerin ardından Okul Öncesi Öğretmenlerinin Erken Okuryazarlık Becerilerini Desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya Yönelik Görüşleri, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Etkileşimli Kitap Okuma Yöntemine ve Etkileşimli Kitap Okuma Stratejilerine Yönelik Görüşleri ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Gerçekleştirdikleri Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamalarının Özellikleri olmak üzere üç temaya ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin çoğunlukla Etkileşimli Kitap Okumanın erken okuryazarlık becerilerini desteklediğini, gelişime katkıları olduğunu ve aktif katılım sağladığını düşündükleri anlaşılmıştır. Öğretmenlerin Etkileşimli Kitap Okumaya hazırlık esnasında yapılanlara yönelik çoğunlukla kitap seçimi ve uygulama aşamalarına yönelik okuma öncesi uygulama adımı bağlamında görüş bildirdikleri, ayrıca Etkileşimli Kitap Okuma uygulamaları içeren eğitimlere ihtiyaç duydukları görülmüştür. İncelenen öğretmen uygulamalarının video kayıtlarında ise uygulamaların tamamının büyük grup ve tamamına yakınının "U" şeklindeki oturma düzeni ile yürütüldükleri, erken okuryazarlık becerilerinin alt boyutlarını desteklemeye yönelik uygulamaların ise sınırlı olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ve sonuçlar doğrultusunda öğretmenlere, alan uzmanlarına ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Birlikte kitap okumaErken okuryazarlık becerileriErken çocuk eğitimi+3
Erdem Yılmaz
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönemde oyun uygulamalarında öğretmen-çocuk etkileşiminin incelenmesi

Öğretmen-çocuk etkileşimleri gelişim ve öğrenme üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada alanyazında öğretmen-çocuk etkileşimlerinin en çok gözlemlenebileceği zamanlar olduğu belirtilen serbest oyun zamanı ve oyun tabanlı öğrenme süreçlerindeki öğretmen çocuk etkileşimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş bir çoklu durum çalışmasıdır. Araştırmanın veri toplama aracı yarı yapılandırılmış gözlem tekniğidir. Araştırmanın çalışma grubunu Aydın ilindeki farklı kurum türlerindeki üç okul öncesi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıfındaki 60-72 ay aralığındaki 48 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın analizleri Flanders'ın Etkileşim Analizi Kategorileri (FIAC) ile gerçekleştirilmiştir. FIAC analizleri sonucunda öğretmenlerin çocuklarla olan etkileşimlerinde en çok sunar, sorular sorar ve yönetir kategorilerini kullandıkları; çocukların bu etkileşimlere genellikle cevap vererek katıldıkları, öğretmenlerin çocuklara göre daha çok etkileşim hamlelerinde bulundukları bulguları elde edilmiştir. Bu bulgular alanyazında var olan çalışmalar ile birlikte tartışılmıştır. Bulgularla paralel olarak okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim araştırmacılarına ve öğretmen eğitimi ile ilgili kurumlara önerilerde bulunulmuştur.

EtkileşimOkul öncesi eğitimOyunlar+2
Özde Nur Kulakcı
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesi

Bu araştırma, Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma türü durum çalışması olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara'da eğitim alan yabancı uyruklu 3. ve 4. sınıfların her birinden seçilen dört ilkokul çocuğu oluşturmaktadır. Katılımcı çocukların, yabancılaşma durumlarını yorumlayabilmek için odak grup görüşme sorularıyla; kendilik durumlarını yorumlayabilmek için Sokratik sorgulama sorularıyla ve hem yabancılaşma hem de kendilik durumlarını yorumlayabilme adına çocukların kendilerini özdeşleştirdikleri nesnelerden oluşturdukları öykülerden veri elde edilmiştir. Odak grup görüşme soruları Eric, Kayıp Şey, Hoş Geldiniz ve Özgür adlı öykü kitaplarının içeriğine göre; Sokratik sorgulama soruları bavul ve ayakkabı kavramlarıyla ilgili kurgulanan metinler üzerine tasarlanmıştır. Verilerin elde edilmesi ve incelenebilmesi adına katılımcıların izinleri doğrultusunda ses kaydı alınıp sonrasında deşifre edilmiştir. Elde edilen veriler Gilles Deleuze'nin rizom analizi, Ruth Wodak'ın tarihsel söylem yaklaşım analizi ve betimsel analize göre çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda ise, yabancı uyruklu ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin yabancılaşma içinde olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kendiliklerini gerçekleştirmelerine yönelik de olumsuz bir durum tespit edilmemiştir.

Diyalojik pedagojiEleştirel pedagojiEğitsel eleştiri modeli+5
Şennur Demir Akgül
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarının ve görüşlerinin oyundaki öğretmen rolü çerçevesinde incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Olgun Oyun Gözlem Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama çalışmasını yapmaktır ve erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarını ve görüşlerini incelemektir. Araştırmada karma yöntemler araştırmasının açımlayıcı sıralı deseni kullanılmıştır. Nicel aşamada, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 72 erken çocukluk eğitimi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıfları ile çalışılmıştır. AFA ve DFA analizi sonucunda ölçeğin, çocuk ve öğretmen olmak üzere iki boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve öğretmen boyutunun çocuk boyutunu yordadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel aşamasında bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Nitel araştırmanın çalışma grubunu, uygun ve aşırı durum örneklemesi ile belirlenen 6 erken çocukluk eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış gözlem formu, görsel dokümanlar ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. İçerik analizi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada çoklu durum analizi yapılmıştır. Birleştirme aşamasında nicel, nitel ve birleştirilmiş bulgular, birleştirilmiş görseller aracılığıyla sunulmuş ve meta çıkarımlarda bulunulmuştur. Gözlem bulgularına göre, ölçekten düşük puan alan Durum 1'deki öğretmenler oyuna aktif katılım göstermemiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar sergilememiştir. Buna karşın ölçekten yüksek puan alan Durum 2'deki öğretmenler oyunda yardımcı oyuncu ve oyun lideri rollerini üstlenmiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar göstermiştir. Görüşme bulgularına göre, her iki durumdaki öğretmenler güvenliği sağlayıcı, izleyici ve oyuncu rollerini üstlenmiş ve olgun oyun destekleyici davranışlar sergilemiştir. Birleştirilmiş bulgulara göre ise Durum 2'deki öğretmenler, Durum 1'deki öğretmenlere göre çocukların oyunlarına daha aktif katılım sağlayarak olgun oyunu desteklemektedir. Bununla birlikte her iki durumdaki öğretmenlerin olgun oyunu ileri düzeyde desteklemedikleri göz önünde bulundurularak, öğretmenlerin olgun oyunu destekleyici öğretmen müdahalesine ilişkin teorik ve uygulamalı eğitimlere ihtiyaçlarının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: olgun oyun, öğretmenlerin rolleri, öğretmenlerin görüşleri, karma yöntemler araştırması

Selin Karaman
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Hikâye haritası ve çift girişli günlük stratejilerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma ve öyküleyici yazma becerilerine yansımaları

Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatı eserlerinden faydalanılarak okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen stratejiler arasında yer alan hikâye anlama öğretimi stratejilerinden çift girişli günlük ve hikâye haritası stratejileri ile öğrencilerin eleştirel okuma ve öyküleyici yazma becerilerindeki yansımaları incelemektir. Araştırma nitel bir yaklaşımla durum çalışması desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde öğrenim görmekte olan 19 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Altı haftalık uygulama sürecinde farklı çocuk edebiyatı eserleriyle çalışılarak uygulama haftalarında çalışılan çocuk kitaplarına yönelik hikâye haritası stratejisinin uygulandığı etkinlik, çift girişli günlük stratejisinin uygulandığı etkinlik ve öyküleyici yazma formu aracılığıyla araştırmanın verileri toplanmıştır. Eleştirel okuma becerisinin alt boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesinde "Eleştirel Okuma Değerlendirme Aracı" ile öyküleyici yazma becerisinin değerlendirilmesinde ise literatürde bulunan "Hikâye Unsurlarını Değerlendirme Aracı" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, uygulama süreci boyunca eleştirel okuma becerisinin alt boyutlarından orta-iyi düzeyde gelişme gösteren öğrenci yanıtlarının en yüksekten en düşüğe doğru sırasıyla anlam oluşturma, değerlendirme, sorgulama, yansıtma ve ilişkilendirme boyutlarında olduğu görülmüştür. Yansıtma ve ilişkilendirme boyutları uygulama sürecinde öğrencilerin eleştirel okuma becerisinin zayıf-çok zayıf düzeylerinde olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin öyküleyici yazma becerisine yönelik elde edilen bulgular ise öğrencilerin uygulama süreci boyunca yazdıkları öykülerinin hikâye unsurlarına göre değerlendirilmesi sonucunda ana karakter, yer, zaman, başlatıcı olay, problem, problem çözme teşebbüsleri ve sonuç unsurlarında kısmen yeterli ve yeterli düzeyde gelişme gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin Hikâye Haritası Etkinliğini doldurmalarındaki gelişim yazdıkları öykülerde de öykü unsurlarını kullanma durumlarına olumlu bir şekilde yansıdığı görülmektedir.

Yasemin Erdem
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisi

Okul öncesi dönem, insan yaşamında gerçekleşen pek çok davranış ve becerinin temellerinin atıldığı eşsiz deneyimlerle dolu kritik bir dönemdir. Erken dönem akademik başarının temelinde erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri yer almaktadır. Erken çocukluk döneminde çocukların matematik becerilerini edinmelerinde etkili olabilecek farklı niteliklere sahip birçok çocuk edebiyatı eseri bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisini incelemektir. Bu amaç ile karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada deneysel tasarım ve gözlem bir arada kullanılmıştır. Deneysel aşamada ön test son test kontrol gruplu desen tercih edilmiş, deney grubu çocukları ile sekiz hafta boyunca 30 kitap okuma uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kitap okuma uygulamalarının ardından oturumlardan elde edilen gözlemler araştırmacı tarafından araştırmacı günlüklerine kaydedilmiştir. Araştırma, Çanakkale İli Kepez Beldesi'nde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulundaki 48-60 aylık çocuklar ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği", "Resimli Öykü Kitaplarında Matematik Kavram ve Becerilerini Belirlemeye Yönelik Kriter Formu", "Demografik Bilgi Formu", "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA)" ve "Erken Matematik Testi (EMAT)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deneysel aşamada SPSS Paket Programı kullanılmış, gözlem kayıtları ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre erken okuryazarlık ve matematik becerilerinin geliştirilmesinde resimli öykü kitaplarının kullanılmasının faydalı olduğu görülmüştür. Buna ek olarak bu iki akademik becerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre uygulayıcı ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.

Akademik beceriErken okuryazarlık becerileriEtkileşimli kitap okuma+7
Zehra Bilgen
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Temel eğitim düzeyinde 21. yüzyıl becerilerinin yenilikçi sektör ve diğer paydaşlar ile karşılaştırmalı analizi

Araştırmanın amacı, sınıf eğitimi alanında çalışan öğretmen, okul yöneticisi ve akademisyenlerin 21. yy becerilerine yönelik bakış açılarını bu becerilerin odağında yer alan yenilikçi sektör temsilcileri ile karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Sivil toplum kurumu temsilcilerinden yazılım şirketlerine kadar geniş bir yelpazeden katılımcılar "paydaş" olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Öncelikle "21. yy becerileri farkındalık ölçeği" (21YBFÖ) geliştirilmiş sınıf öğretmenleri çalışma grubuna uygulanmıştır. Sonrasında birçok sektörden paydaşların olduğu 25 kişilik bir çalışma grubu ile katılımcıların 21. yy ideallerine dönük görüşlerinin analiz edilmesi amacıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, son yıllarda toplumsal ve akademik alanlarda geniş yer bulan ve 21. yy becerileri kavramına yönelik algıyı oluşturduğu düşünülen; yatırım, insan kaynağı ve inovasyon gibi sektörlerden lider isimlerin kamuoyuna açık 21. yy söylemleri küresel alanda etkin rol alan liderlerin 21. yy ideallerinin de çalışmaya dahil edilmesi amacıyla analiz edilmiştir. Bulgularına göre, sınıf öğretmenlerinin 21. yy becerilerine dair farkındalık düzeyinin iletişim becerisi haricinde yüksek olduğu; ölçek alt boyutlarının (iletişim, yaratıcılık vb.) birbiri ile arasında güçlü bir korelasyon bulunduğu; öğretmenlerin farkındalık düzeyleri ve alt boyutları ile okuttukları sınıflar arasında anlamlı bir fark bulunmadığı (p>0,05), öğretmenlerin farkındalık düzeyi ile yaş arasında (p˂0,05) anlamlı bir fark olduğu sonuçlarına erişilmiştir. Eğitim bilimcilerin kendi içerisinde tutarlı bir 21. yy becerileri perspektifinin bulunmadığı, paydaşların bakış açılarıyla ilgili kendi içerisinde yoğun çelişkilerin bulunduğu; küresel aktörlerin de 21. yy becerileri bağlamında gelecek tasavvurunun yeterince sürdürülebilir olmadığı bulgulanmıştır. Türkiye'de 21. yy becerilerinin gelecek kuşaklara aktarılması için hem eğitim camiasında hem de paydaşlar özelinde uygulanabilir bir 21. yy becerileri perspektifinin henüz yeterince oluşmadığı, elde edilen en temel sonuçtur.

Samed Şahin
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının Öğrenme Döngüleri Modeli ile desteklenmesi

Araştırma okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının öğrenme döngüleri modeli ile desteklenmesi süreçlerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarındaki değişimlerinin nasıl olduğu ve bir mesleki gelişim modeli olarak öğrenme döngülerinin kullanılmasının öğretmen uygulamalarını desteklemedeki rolünün ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir bağımsız anaokulu ve bir devlet vakfına bağlı anaokulu olmak üzere iki kurumda yürütülmüştür. Bu iki kurumda görev yapan dokuz okul öncesi öğretmeni çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımıyla, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri öğrenme döngüleri kapsamında yapılan meslektaş gözlemleri ve yansıtıcı toplantılar ile öğrenme döngüleri öncesinde ve sonrasında tüm katılımcılarla bireysel olarak yapılan yarı Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının öğrenme döngüleri modeli ile desteklenmesi süreçlerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarındaki değişimlerinin nasıl olduğu ve bir mesleki gelişim modeli olarak öğrenme döngülerinin kullanılmasının öğretmen uygulamalarını desteklemedeki rolünün ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma iki kurumda yürütülmüştür. Bu iki kurumda görev yapan dokuz okul öncesi öğretmeni çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımıyla, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri öğrenme döngüleri kapsamında yapılan meslektaş gözlemleri ve yansıtıcı toplantılar ile öğrenme döngüleri öncesinde ve sonrasında tüm katılımcılarla bireysel olarak yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Veriler sürekli karşılaştırmalı analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrenme döngüleri modelinin işbirlikçi öğrenme, aktif katılım, dönüt ve yansıtma süreçleriyle katılımcıların uygulamalarını desteklediği bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrenme olarak değerlendirme uygulamaları bağlamında ise öğretmenlerin dönüt, soru sorma, öz-değerlendirme ve akran değerlendirmesi uygulamalarının, çocuğu dinleme ve gözlemleme bileşenleriyle desteklendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin değerlendirme uygulamalarının desteklenmesinde öğrenme döngüleri modelinin önemli katkıları olduğu sonucuna ulaşılmış ve öğrenme olarak değerlendirme süreci kavramsallaştırılmıştır.

Nursel Bektaş
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk edebiyatı alanında yapılmış araştırmalar üzerine betimsel bir çalışma: Amerika Birleşik Devletleri örneği

Kişisel gelişimin önemli unsurlarından biri olan edebiyat, küçüklere yönelik içinde bulundurduğu zenginlik ile büyük önem taşımaktadır. Çocukların çeşitli alanlarda gelişimine çocuk edebiyatının katkısı, akademisyenlerin bu alanda çalışmalar yapmalarını ve bu alanın incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Yıllar içerisinde süre gelen araştırmalar birçok konuda birçok çocuğa ulaşmış ve anlamlı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Amerika Birleşik Devletleri'nde 2018 ve 2023 yılları arasında yapılmış olan çocuk edebiyatı araştırmalarını inceleyerek bu çalışmaların betimsel analizini ortaya koymayı amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatür taraması yapılarak doktora tezi, yüksek lisans tezi ve araştırma makaleleri nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada kullanılan sınıflandırma ölçeği Short (1995)'un "Research and Proffessional Resources in Children's Literature: Piecing A Patchwork Quilt" adlı eserinden alınmıştır. Ele alınan veri grubunda araştırma makalelerinin sayıca daha fazla olduğu; araştırmaların genellikle nitel araştırma yöntemlerini tercih ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sınıflandırma sonucunda araştırmaların "tematik içerik analizi" temasında yoğunlaştığı belirlenmiştir. "Tematik içerik analizi" temasında ele alınan konular genel anlamda ırk, okul yaşamı, çocukların kişilik gelişimleri, ülkelerin kültürlerine göre edebi incelemeler, cinsiyet tercihlerinin edebiyata yansımaları, cinsiyet rolleri, beden algıları, ergen cinselliği, savaş vb. olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaların kuramsal çerçeveleri incelenmiş ve çalışmaların kuramsal çerçeveye yüksek oranda yer verdikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına yönelik öneriler çalışma sonunda belirtilmiştir. Anahtar sözcükler: çocuk, edebiyat, çocuk edebiyatı, Amerika Birleşik Devletleri'nde çocuk edebiyatı, betimsel analiz.

Elif Karakaya
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Erken yıllarda etken öğretmenlik: Okul öncesi öğretmenlerini etken yapan özelliklerin ve uygulamaların incelenmesi

Bu çalışma etken okul öncesi öğretmenlerinin özellik ve uygulamalarının incelenmesini amaçlamıştır. Çalışmanın örneklemi, Burdur'da görev yapan okul öncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Çalışmada hem nitel hem de nicel veri toplama yöntemlerini kullanan karma bir yöntem olan açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel veriler "Etken Öğretmenlik Ölçeği" ile elde edilmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda okul öncesi öğretmenleri ile görüşmeler yapılmış ve uygulamaları gözlemlenmiştir. Nitel verilerin analizleri sonucunda ise öğretmenlerin planlama uygulamaları, öğretmenlerin öğretimsel uygulamaları, yaygınlaştırma, topluma hizmet, çocuğu tanıma ve değerlendirme, öğretmen öz değerlendirmesi ve mesleki gelişim, zorluklar ve başa çıkma yöntemleri, geçmiş ve kişisel deneyimler temalarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak, etken okul öncesi öğretmelerinin çocukların gelişimi ve öğrenimi için farklı birçok uygulamalar gerçekleştirdikleri, mesleki gelişimlerine önem verdikleri, zorluklar karşısında mücadele ettikleri bulgularına ulaşılmıştır.

Şaban Höl
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimleri

Araştırmada otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimlerine başvurularak derinlemesine inceleme yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bingöl ilinde bulunan otizm spektrum bozukluğu tanısı çocuğu bulunan 16 anne oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örneklem yöntemlerinden elverişli örneklem tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Demografik Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Katılımcı görüşme formunda yer alan sorular literatür taramasından hareketle hazırlanmıştır. Oluşturulan veri toplama aracıyla anneler ile yüz yüze olacak şekilde ses kaydı alınarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden toplanan veriler annelerin görüşlerini yansıtması için 5 tema altında betimsel analiz yöntemiyle çözümlenip yorumlanmıştır. Yapılan analizler neticesinde dikkat çekici sonuçlardan bazıları ise şunlardır: Annelerin cinsel eğitime ilişkin görüş ve deneyimleri; farklı inanç, kültür, eğitim, bilgi ve deneyimlerine bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Annelerin birçoğu cinsel eğitimi tanımlarken mahremiyet ile ilişkilendirdikleri, daha önce cinsel eğitim ile ilgili bir eğitim almadıklarını ve bu konuda kendilerini yeterli görmedikleri saptanmıştır. Buna rağmen annelerin tamamına yakını OSB olan çocuklarına cinsel eğitimin verilmesini gerekli ve önemli gördüklerini ifade etmişlerdir. Anneler çocuklarının cinsel eğitim ile tanışmamaları halinde başta cinsel açıdan olmak üzere her türlü tehlikelere açık olacaklarını, ileriki yaşamlarında zorluklarla karşılaşacaklarını, kendilerine ve topluma yabancılaşacaklarını, güvende olamayacaklarını, yanlış anlaşılacaklarını ve kendi haklarını koruyamayacaklarını düşündükleri sonucu ortaya çıkmıştır.

Birdal Öztürk
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Erken çocuklukta felsefi etik programı uygulamasının çocukların etikanlayışlarında yarattığı değişimlerin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının etik anlayışlarının ve deneyimlerinin keşfedilmesi, müdahale sonrası etik anlayışlarında ve söylemlerindeki değişimlerin derinlemesine incelenmesi amaçlandığı için nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Çankaya ilçesinde bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 ay arası 6 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk basamağında; çocukların etik anlayışlarını keşfetmeye ve geliştirmeye yönelik uygulanacak olan "Erken Çocuklukta Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early Childhood -PEECh)" programının Türkçeye çevirisi yapılmıştır. İkinci basamağında; çocuklarla etik ikilemlerden oluşan ve çocukların etik soruları anlaması ve fikir üretmesini sağlayacak kısa senaryolar tasarlanmış ve bu bağlamda çocuklara açık uçlu sorular yönlendirilmiştir. Çocuklara altı hafta boyunca dokuz oturumdan oluşan Erken Çocuklukta Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early Childhood -PEECh)" programı uygulanmıştır. Programın uygulanmasından sonra çocuklarla yapılan görüşmeler tekrarlanmıştır. Çalışmada içerik analizi yöntemlerinden, tümdengelimci analiz ve tümevarımcı analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda görüşmeler; adil olma, empati ve perspektif alma, akranları dışlama ve dahil etme, problem çözme ve bilmiyorum/ilgisiz yanıtlar kategorisinde incelenmiştir. Araştırma sonucunda "Erken Çocuklukta Felsefi Etik" programının çocukların empati ve perspektif alma becerilerine, problem çözme becerilerine, etik kavramları tartışma becerileri de dahil olmak üzere etik anlayışlarına olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İrem Nur Torun
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul üçüncü sınıf fen bilimleri Beş Duyumuz ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitaplarının değerlendirilmesi

Çocuk edebiyatında, bilgilendirici çocuk kitapları önemli bir yer tutmaktadır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin, öğretim sürecinde bilgilendirici çocuk kitaplarından faydalanmaları eğitim sürecini zenginleştirebilir. Bilgilendirici çocuk kitaplarından öğrenciler istedikleri zaman faydalanabilecekleri gibi fen bilimleri, sosyal bilgiler ve matematik dersinde de öğretimi pekiştirmek amacı ile kullanılabilecek materyallerdir. Bu çalışmada ilkokul 3. sınıf fen bilimleri "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitapları seçkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Betimsel analiz ile sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma materyalleri belirlenirken ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış olup "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik seçilen kitap seçkisi, araştırmacı tarafından oluşturulmuş değerlendirme formu ile incelenmiştir. Yerli ve yabancı kitaplar, kitapçılarda yer alan kitaplar, yayınevleri, okul ve sınıf kitaplıklarındaki kitapların araştırılmasından sonra, konu ile ilgili 35 kitaba ulaşılmış olup, kitaplar analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda TÜBİTAK ve Teleskop Yayınevinin bilgilendirici türde en çok yayın yaptığı, yabancı yazarların, yerli yazarlara göre daha çok kitap yazdığı ve 2015 yılından sonra bilgilendirici kitapların daha yaygınlaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yazarların çoğu deneyimli, kitaplar ise bilimsel ve günceldir. Kitapta yer alan bilimsel metodun basamakları yaş düzeyine göre oldukça yüksek bir oranda verilirken, doğadaki sebep-sonuç ilişkilerinin yeterince kurulamadığı görülmüştür. Kitapların giriş kısmında konu ile ilgili tanıtıcı bilgiye yer verilmesi bakımından oran oldukça düşük iken, kitabın sonunda ek bilgiye yer verilme oranı daha yüksektir. İç ve dış resimleme özellikleri bakımından kitapların yeterli olduğu görülmüştür. Kitaplarda, "Beş Duyumuz" ünitesinin kazanımlarının tamamına yer verilmediği tespit edilmiştir. Kitapların zorluk seviyesi bakımından punto, resim-metin oranı ve cümledeki kelime sayısı incelenmiştir. İncelenen kitapların yarısından azının tamamen 3. sınıf öğrencileri için uygun olduğu görülmüştür. Anahtar sözcükler: Çocuk edebiyatı, bilgilendirici çocuk kitapları, fen bilimleri dersi, 3.sınıf, beş duyumuz ünites

Beş duyuFen bilgisi dersiFen bilgisi eğitimi+5
Özlem Baltacı
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
11
Master'sOpen AccessTR

Eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algısı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması

Gelişimin hızının yüksek olduğu erken çocukluk döneminde çocuklarla ilgili verilecek kararlar, uygulanacak etkinlikler veya alınacak önlemler onların çocukluk ve ileriki dönemlerini daha sağlıklı bir şekilde geçirmelerini sağlayacaktır. Veriye dayalı karar verme, öğretmenlerin, çocukların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirlemek için değerlendirme verilerini inceledikleri ve elde ettikleri sonuçları uygulamalarında kullandıkları süreci ifade eder. Veriye dayalı karar vermenin bir parçası olan veri okuryazarlığı ise, verileri kullanarak soruları formüle aktarma ve bu soruları cevaplama becerisini içerir. Bu bağlamda, eğitsel veri okuryazarlığı, sınıfta veya okulda öğrenme ve öğretimi sürekli olarak geliştirmek amacıyla farklı türdeki verileri doğru bir şekilde elde etme, analiz etme ve bunlara yanıt verme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığına yönelik bir yeterlik algısı ölçeği geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla eğitsel veri okuryazarlığı için gerekli kaynaklar, yapılar, süreçler incelenmiş̧ ve eğitsel veri okuryazarlığını etkileyen etmenler ile geliştirmeye yönelik çıkarımlar araştırılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'de 81 ildeki MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan 579 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma, rastgele atama yöntemi ile çevrimiçi bir link üzerinden uygulanmıştır. Araştırmanın veri analizi, SPSS veri analizi programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde ilk olarak, açıklayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizleri için IBM SPPS 22.0, doğrulayıcı faktör analizi için ise IBM AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. "Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeği", okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algılarını belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Çalışmanın sonucunda geliştirilen Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.

Karar verme süreciOkul öncesi eğitimOkul öncesi öğretmenler+7
Fadime Biçici
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Kapsayıcı eğitim uygulamalarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik dersi başarısına etkisi

Bu araştırmanın amacı, İlkokul 4. Sınıf matematik dersi geometri öğrenme alanında kapsayıcı eğitim uygulamalarının öğrencilerin matematik dersi geometri başarılarına etkisini incelemek, öğretmenin ve velilerin kapsayıcı eğitime yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel verileri desteklemek amacıyla deney grubunun öğretmen ve velileri ile görüşme yapılmıştır. Araştırma örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının 2. döneminde Hatay İlindeki bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfındaki iki şubede bulunan 40 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma, deney ve kontrol grubunda hazırlık çalışmaları (4 hafta) ve deneysel işlemler (5 hafta) olmak üzere toplam 9 hafta ve 25 ders saati olarak uygulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre deney grubu ile kontrol grubundaki öğrencilerin matematik dersi başarıları açısından deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Deney grubu lehine oluşan anlamlı farkın, kapsayıcı eğitim etkinliklerinden kaynaklandığı tespit edilmiş olup veli ve öğretmen görüşleriyle de elde edilen sonuç desteklenmiştir.

Akademik başarıGeometriGeometri öğretimi+7
Ali Mazı
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Matematik öğretiminde Montessori temelli öğrenme yaklaşımının matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmeye etkisi

Bu araştırma, Matematik dersinde Montessori temelli öğretim modelinin çocukların matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmelerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel verilerin nitel veri ile desteklendiği karma araştırma modeli olan açımlayıcı sıralı desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Rize ili Fındıklı ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 43 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Aslan'ın (2001) Türkçeye uyarlayıp geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarını yaptığı "Torrance Yaratıcı Düşünce Testi", Erdoğan'ın (2006) Türkçe'ye çevirip geçerlik ve güvenirliğini hesapladığı "Erken Matematik Yeteneği Testi (TEMA-3)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Öğrenci yarı yapılandırılmış görüşme formu" ile elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Spearman korelasyon analizi için IBM-SPSS 23 ve içerik analizi için Nvivo 11 programları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Montessori temelli matematik öğretim modelinin, öğrencilerin matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerilerine anlamlı pozitif etkisi olduğu bulunmuştur. Montessori temelli matematik öğretim programı sonrası matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerileri arasında ilişki olduğu görülmüştür. Öğrenciler, Montessori temelli uygulamanın özgür hareket ortamına, bireysel tercihe olanak tanımasına, iş birliğini ve bireysel çalışmayı desteklemesine yönelik olumlu görüşler paylaşmıştır. Anahtar sözcükler: Matematik, İlkokul, Montessori, Yaratıcı Düşünme Becerisi, Matematik yeteneği.

Matematik eğitimiMatematik yeteneğiMatematiksel beceri+7
Aygül Kartal
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Özel yetenekli öğrencilerin destek eğitiminde yürütülen çocuklar için felsefe etkinliklerine yönelik deneyimleri

Araştırmada özel yetenekli öğrencilerin destek eğitim odasında yürütülen çocuklar için felsefe etkinliklerine yönelik görüş ve deneyimlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi desenlerinden, durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bir devlet ilkokulunda eğitim gören, 4.sınıf düzeyinde özel yetenekli üç öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara sekiz hafta boyunca, haftada iki ders saati olmak üzere toplam 16 ders saati çocuklar için felsefe etkinlikleri uygulanmıştır. Araştırma verileri gözlem, görüşme ve doküman analizi teknikleri ile toplanmış, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; özel yetenekli öğrencilerin, çocuklar için felsefe etkinliklerinde düşünmeyi ve düşüncelerini ifade etmeyi zorlayıcı bulduklarını; etkinliklerin öğrencileri düşüncelerini ifade etmeye, düşüncelerinde değişiklik yapmaya, farklı bakış açılarını öğrenmeye ve üst düzey düşünmeye yönelttiğini göstermiştir. Özel yetenekli öğrencilerin destek eğitim odası çalışmalarına katıldıklarında, genel eğitim sınıfındaki sevdikleri ders ve etkinlikleri kaçırdıkları için sıkıntı yaşadıkları görülmüştür. Araştırmada ayrıca çocuklar için felsefe etkinliklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve matematik problemi çözme becerilerine, kelime dağarcıklarının artmasına katkı sağladığı ortaya çıkmıştır.

Destek eğitim odasıDestek eğitim programlarıFelsefe+7
Derya Akar
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Açık uçlu materyaller ile çocukların oyun davranışlarında ve yürütücü işlev becerilerinde ortaya çıkan değişimin incelenmesi

Araştırmanın amacı, açık uçlu materyaller aracılığıyla çocukların oyun davranışları ve yürütücü işlev becerilerinde ortaya çıkan değişimi incelemektir. Çalışma, eylem araştırması deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı, öğretmen-araştırmacı rolündedir. Ankara ili Etimesgut ilçesinde bir anasınıfındaki 60-77 ay arası 24 çocuk, çocukların ebeveynleri, öğretmen araştırmacı ve İnandırıcılık Komitesi üyeleri çalışmanın katılımcılarını oluşturmaktadır. Araştırma, durum saptama, uygulama süreci olarak iki evrede yürütülmüştür. Çocukların yürütücü işlev becerileri hakkında Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği (OÖDÖ), Baş-Ayak Parmakları-Dizler-Omuzlar Görevleri (BADO), Çocuk Davranışları Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ), Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteriyle (ÇDYİE); oyun davranışları hakkında ise Yürütücü İşlev Becerileri Odaklı Oyun Davranışları (YİBOD) Kontrol Listesi ve Oyun Gözlem Formu (OGF) aracılığıyla veri toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerden kontrol listelerinin değerlendirmelerinde frekans ve ortalama değerleri hesaplanmıştır. Durum tespiti aşaması ve eylem döngülerinin tamamlanmasının ardından uygulanan ölçekler ön test- son test olarak değerlendirilmiştir. Normal dağılım koşulu sağlandığından grup içi karşılaştırmalarda "t testi" kullanılmış, elde edilen her anlamlı değer için etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Müdahale sonrası çocukların yürütücü işlev becerilerinden işleyen bellek, bilişsel esneklik, dikkat, engelleyici kontrol, organizasyon ve planlama becerilerinde ve önemli düzeyde gelişim gözlenmiştir. Uygulanan eylem döngüleri sonrasında sergilenen oyun davranışları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde ise gözlenen değişimin olgunlaşmış oyun davranışlarına işaret ettiği tespit edilmiştir.

Okul öncesi eğitimOkul öncesi çocuklarOyun davranışı+3
Neşe Aşkar
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi öğretmenlerinin COVID-19 pandemi sürecinde mesleki yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

Araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin COVID-19 pandemi döneminde mesleğe yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma yöntemi açıklayıcı sıralı karma yöntem olarak planlanmıştır. Araştırmanın nicel verileri gönüllü örneklem ile seçilen, en az 3 yıldır alanda aktif olarak çalışan 284 okul öncesi öğretmeninden toplanmıştır. Nitel veriler için nicel örneklem içerisinden tabakalı tesadüfi örnekleme yoluyla ve oranlı olarak seçilmiş 82 öğretmen ile görüşmelere başlanmış ve görüşme süreci veri doyumuna ulaşıldığı noktada, 15 okul öncesi öğretmeniyle tamamlanmıştır. Nicel veriler Demografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu ve Okul Öncesi Öğretmenleri Mesleğe Yabancılaşma Ölçeği kullanılarak Google Forms aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Nitel veriler Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak Zoom aracılığıyla çevrimiçi ancak birebir toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 ve MAXQDA programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Pearson, Spearman, Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve içerik analizi yöntemleri değerlendirme için kullanılmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin düşük düzey duyarsızlaşma yaşarken orta düzey duygusal tükenme ve kişisel başarıda azalma ile yüzleştiğini; anlamsızlık, yalıtılmışlık, güçsüzlük boyutlarında düşük düzey yabancılaşma yaşadıklarını; mesleğe yabancılaşma ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu; tükenmişlik ve yabancılaşma düzeylerinin yaşa ve medeni hale göre farklılaşmadığını; çocuk sahibi olmayan öğretmenlerin daha fazla tükenmişlik ve yabancılaşma yaşadıklarını; 3-8 yıllık mesleki deneyime sahip öğretmenlerin daha fazla deneyime sahip öğretmenlere göre daha çok tükenmişlik ve yabancılaşma deneyimlediklerini; özel kurumda çalışan öğretmenlerin resmi kurumda çalışan öğretmenlere göre daha fazla yabancılaşma yaşadıklarını göstermiştir.

COVID 19Okul öncesi eğitimOkul öncesi öğretmenler+7
Senemhan Yılmaz
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Sınıf öğretmenlerinin kontrol düzeyleri ile ilkokul öğrencilerinin okul mutluluğu arasındaki ilişki

Bu çalışma, sınıf öğretmenlerinin kontrol düzeyleri ile ilkokul öğrencilerinin okul mutluluğu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma verileri; 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda çalışan 346 sınıf öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıflarında bulunan 7079 öğrenciden toplanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin kontrol düzeyleri sınıf yönetimi kontrol düzeyi belirleme anketi ile öğrencilerin okul mutluluk düzeyi ise ilkokul çocukları için okul mutluluğu ölçeği ile belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin genel olarak etkileşimci (orta düzey kontrol) yaklaşımı benimsedikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin kontrol düzeyleri cinsiyete, eğitim durumuna, yaş gruplarına, okuttukları sınıf düzeylerine göre farklılık göstermemekle birlikte, erkeklerin müdahaleci yönetim yaklaşımına sahip olma oranlarının kadınlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Eğitim seviyesi arttıkça etkileşimci ve müdahaleci olmayan yönetim tarzının benimseme eğiliminin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Genç öğretmenlerin müdahaleci ve müdahaleci olmayan yönetim yaklaşım oranlarının diğer yaş grupların bu kategorilerdeki oranlarına göre daha fazla olması da dikkate değer bir sonuçtur. Öğretmenlerin sınıf içindeki kontrol yaklaşımları ile öğrencilerin mutlu olma durumları arasında manidar bir ilişki bulunamamıştır. Bunun yanında öğretmenlerin cinsiyetleri ile öğrencilerin mutlu olma durumları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kadın öğretmenlerin öğrencilerinin, erkek öğretmenlerin öğrencilerine göre daha mutlu olduğu görülmüştür.

Kontrol düzeyleriMutlulukOkul mutluluğu+5
Mesrure Cebecioğlu
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Özel gereksinimli ve tipik gelişen 0-6 yaş çocukların ev ortamlarının kalitesini yordayıcı değişkenler

Araştırmanın amacı 0-6 yaş çocukların ev ortamlarının kalitesini yordayan değişkenleri belirlemektir. Annelerin sosyo-ekonomik düzey (SED) özellikleri (gelir, eğitim, çalışma), ebeveynlik özellikleri (katılım, beklenti, bakım, disiplin, davranış yönetimi) ile çocuk özellikleri (sosyal davranışlar ve problem davranışlar) çalışmanın bağımsız değişkenleri, ev ortamı kalitesi ise bağımlı değişkenidir. Çalışmanın katılımcıları, özel gereksinimi (ÖG) olan çocuğa sahip 111 anne ile tipik gelişen (TG) çocuğu olan 218 anne olmak üzere 329 annedir. Ev ortamı kalitesi Ev Ortamı Tarama Aracı, annelerin SED özellikleri ise Ebeveyn Bilgi Formuyla değerlendirilmiştir. Annelerin ebeveynlik özellikleri Ebeveyn Katılım Formu, Ebeveyn Davranış Kontrol Listesi ve Ebeveyn Öz Bildirim Ölçeği, çocuk özellikleri ise Erken Çocukluk Davranış Taraması Ölçeğiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, ÖG olan ve TG çocukların ev ortamlarının kalitesi arasında ÖG olan çocukların aleyhine anlamlı fark vardır. Diğer taraftan, 0-3 ve 3-6 yaş grubunda yer alan çocukların ev ortamını yordayan değişkenler farklılaşmıştır. ÖG olma/çocuğa sahip olma, her iki yaş grubu için ev ortamı kalitesini anlamlı olarak yordayan temel değişkendir. 0-3 yaş grubunda SED özelliklerinden, annenin eğitim süresiyle ailenin gelir düzeyi; ebeveyn özelliklerinden, anne katılımı, baba katılımıyla annelerin olumlu davranış yönetimi, çocuk özelliklerinden ÖG olma ev ortamı kalitesini anlamlı olarak yordamaktadır. 3-6 yaş grubunda annenin eğitim süresi, olumlu davranış yönetimi, beklentileri ve çocukların sosyal davranışları ev ortamı kalitesini anlamlı olarak yordamaktadır. Annelerin bakım uygulamaları ise ÖG olan çocuğa sahip olma değişkeniyle birlikte her iki yaş grubunda ev ortamı kalitesini anlamlı olarak yordamaktadır.

Uygar Bayrakdar
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Taşımalı ve birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan ilkokullarda akran zorbalığı

Bu araştırmanın temel amacı, birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan ilkokullara devam eden öğrencilerin ve taşımalı ilkokullara devam eden öğrencilerin akran zorbalığına ilişkin deneyimlerini ve düşüncelerini incelemektir. Nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak yürütülen bu araştırmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri katılımcılarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; Tokat ilindeki birleştirilmiş sınıflar ve taşımalı ilkokullarda eğitim alan öğrenciler oluşturmuştur. Maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturulan çalışma grubunu birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan üç köy ilkokuldan 19 öğrenci ve üç taşımalı ilkokuldan katılan 12 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma bulguları birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan ilkokullardaki akran zorbalığının oldukça nadir görünen bir durum olduğunu ortaya koymaktadır. Taşımalı ilkokullara devam eden öğrenciler ise akran zorbalığına daha fazla maruz kaldıklarını, öğrencilerin okul yolunda başlayan zorbalığa maruz kalma durumunun okuldan eve dönene kadar devam ettiğini ifade etmişlerdir. Verilerin toplanması sürecinde birleştirilmiş sınıf öğrencilerinin, ortalama yarım saatlik görüşmede kendilerini etkili bir şekilde ifade etmeleri dikkat çekici bulunmuştur. Taşımalı ilkokullara devam eden öğrenciler ise görüşme esnasında daha içe kapanık, çekingen ve ürkek tavırlar sergilemişlerdir. Köylerde yaşayan küçük çocukların ailelerinin yanından alınarak, her gün belirli bir mesafe yol katettikten sonra okula gelip eğitim almaları, yabancı bir ortama çok küçük yaşta girmeleri; evlerinin yakınındaki okula giden öğrencilere göre zorlandıkları bir durumdur. Taşımalı ilkokullara devam eden öğrenciler akranları tarafından okul bahçesinde, sınıfta ve yemekhanede zorbalığa maruz bırakılmaktadır. Oyunlara alınmama, dışlanma, aşağılanma, ötekileştirilme gibi köylü kentli sınıfsal ayrımını yaşayan taşımalı gelen öğrenciler kendi köylerinde okula gitmek istemektedir. Kendilerini geldikleri taşıma merkezi okulda yabancı ve ayrıştırılmış hissetmektedirler. Anahtar sözcükler: akran zorbalığı, birleştirilmiş sınıf, taşımalı ilkokul, taşımalı eğitim, zorbalık, ilkokul.

Akran zorbalığıBirleştirilmiş sınıflarTaşımalı eğitim+3
Başak Eroğlu Demirhan
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerine yönelik öz-yeterlilik inançları ve uygulamaları

Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme etkinliklerine ilişkin öz yeterlik inançları ve okul dışı öğrenme uygulamaları incelenmiştir. Çalışmada nicel ve nitel desenin bir arada kullanıldığı açıklayıcı karma desen yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu için, "Okul Öncesi Öğretmeni Kişisel Bilgi Formu" ve "Okul Dışı Öğrenme Faaliyetlerine Yönelik Öğretmen Öz Yeterlik İnançları Ölçeği" kullanılmıştır. Ankara'da bulunan altı merkez ilçede (Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Yenimahalle, Altındağ ve Keçiören) MEB'e bağlı özel ve resmi okul öncesi kurumlarında görev yapan 241 öğretmenin okul dışı öğrenme faaliyetleri; 1) Hazırlık Öz Yeterliliği 2) Uygulama ve Değerlendirme Öz Yeterliliği 3) Öğrenmeyi Destekleme Öz Yeterliliği 4) Bilgi ve Deneyim Öz Yeterliliği şeklinde dört faktör ile incelenmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme faaliyetlerine ilişkin öz-yeterlilik inançlarının; eğitim durumu, yaş, mesleki deneyim yılı, çalıştıkları kurum türü ve okul dışı öğrenme uygulamaları ile ilgili eğitim alma durumuna göre farklılık gösterme durumu incelenmiştir. Araştırmanın nitel boyutu için ise; ölçek uygulamasına katılmış, gönüllü 15 öğretmene araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Dışı Öğrenme Uygulamaları Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu" uygulanmıştır. Yapılan görüşmeler ile okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme uygulamaları ve görüşleri kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur. Bulgular incelendiğinde, okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme faaliyetlerine ilişkin öz yeterlilik inançları puanları ile okul dışı öğrenme ile ilgili eğitim alma durumları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Okul dışı öğrenme uygulamaları ile ilgili olumlu görüş belirten öğretmenler, planlama ve uygulama aşamasında zorluk yaşadıklarını dile getirmiş ve okul dışı öğrenme uygulamalarının kalite ve sıklığının arttırılması için önerilerini belirtmişlerdir.

Okul dışı etkinliklerOkul dışı öğrenmeOkul öncesi eğitim+4
Ezgi Bulut
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçenin ana dili olarak konuşulmadığı bölgelerde Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve Delphi tekniğine dayalı çözüm önerileri

Bu araştırma kapsamında Türkçenin ana dili olarak konuşulmadığı bölgelerde sınıf öğretmenlerinin Türkçe öğretiminde karşılaştıkları sorunları derinlemesine ortaya koyma ve bu sorunlara yönelik uzman temelli çözüm önerileri geliştirme amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem desenlerinden açımlayıcı (keşfedici) desen tercih edilmiştir. Katılımcılar, amaçlı örnekleme türleri arasında yer alan ölçüt örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. İlk aşamada sahada görev yapan on sınıf öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen veriler belirlenen sekiz sorun teması altında toplanmıştır. İkinci aşamada ise sınıf eğitimi alanında en az doktora derecesine sahip olup Türkçe öğretimi alanında çalışmaları bulunan yedi alan uzmanı katılımıyla delphi tekniği uygulanmıştır. İlk turda uzmanlardan belirlenen sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunmaları istenmiştir. Elde edilen çözüm önerileri ikinci ve üçüncü turda 7'li Likert tipi anketle değerlendirilmiş ve uzmanlar arası görüş birliği düzeyi belirlenmiştir. Böylece öğretmenlerin belirtmiş oldukları sorunlarla ve uzmanların sunmuş oldukları çözümler arasında yapısal bir köprü kurularak, iki dilli ortamlarda Türkçe öğretimine yönelik uygulanabilir, bütüncül ve sahaya dönük çözüm önerileri ortaya konmuştur.

Delphi tekniğiSınıf öğretmenleriTürkçe öğretimi+1
Eda Halistoprak
Harran University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı uyruklu öğrencilerin okuma alışkanlıkları ve okuma tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıfta öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin okuma alışkanlıkları ile okuma tutumlarının farklı değişkenler açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2024-2025 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ili Haliliye ilçesine bağlı devlet okullarında öğrenim gören ilkokul dördüncü sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "İlkokul Öğrencileri İçin Okuma Alışkanlığı Ölçeği" ve "Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları daha önce ilkokul düzeyindeki yabancı uyruklu öğrencilere yönelik kullanılmadığından dolayı araştırmanın esas uygulamasına geçilmeden önce rastgele yoluyla seçilmiş olan 396 yabancı uyruklu öğrenciler ile ölçeklerin açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Analiz sonucunda esas uygulama verileri rastgele yoluyla seçilen 427yabancı uyruklu öğrencilerden toplanmıştır. Araştırmada verilerinin analizinde, Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk normallik testi, bağımsız Örneklem t-Testi, ANOVA Testi kullanılmış ve Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin okuma alışkanlığının orta düzeyde, okuma tutumu ise olumlu düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin okuma alışkanlıklarının cinsiyet, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, TV izleme sıklığı, yıl boyunca okuduğu kitap sayısı, sınıfındaki kitaplığı kullanma, okulundaki kütüphaneyi kullanma ve okumada dijital araçları (bilgisayar, tablet, telefon vb.) kullanma değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; ailenin ekonomik düzeyi, öğrencilerin okulöncesi eğitim alma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık olmadığı göstermektedir. Öğrencilerin okuma tutumlarının cinsiyet değişkeni açısından kız öğrencilerin lehine, baba eğitim düzeyi, TV izleme sıklığı, yıl boyunca okuduğu kitap sayısı, sınıfındaki kitaplığı kullanma, okulundaki kütüphaneyi kullanma ve okumada dijital araçları (bilgisayar, tablet, telefon vb.) kullanma değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; anne eğitim düzeyi, ailenin ekonomik düzeyi, öğrencilerin okulöncesi eğitim alma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık olmadığı göstermektedir. Öğrencilerin okuma alışkanlıkları ile okuma tutumları arasında ise orta düzeyde pozitif ilişki olduğu görülmektedir.

Esra Büyükbayram
Harran University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Eğitici çizgi romanların ilkokul öğrencilerinin okuma becerileri ve bazı değerleri kazanmalarına etkisi

Bu araştırmanın temel amacı eğitici çizgi romanlara dayalı okuma çalışmalarının ilkokul öğrencilerinin okuma becerileri ve bazı değerleri kazanmalarına etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma karma yönteme dayalı olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel kısmında öğrencilerin okuma düzeyleri, okuma hızları ve okuma hatalarındaki değişim incelenmiştir ve tek grup ön test – son test yarı deneysel desene göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise eğitici çizgi romanların öğrencilerin değerler üzerindeki algıları incelenmiş olup deneyim ve algılarını incelemeye odaklanan olgu bilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında, Şanlıurfa ili merkez ilçesi Haliliye'de bulunan bir devlet ilkokulunun üçüncü sınıfında öğrenim görmekte olan 11 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmacı aynı zamanda çalışma grubunun sınıf öğretmeni rolündedir. Çalışma grubundaki öğrenciler, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Çalışma grubundaki öğrencilerin belirlenmesinde kullanılan ölçüt öğrencilerin okuma düzeyi açısından endişe veya öğretim düzeyinde olmasıdır. Araştırma kapsamında belirlenen eğitici çizgi romanlar koro okuma yöntemine dayalı olarak tasarlanan etkinliklerle dokuz hafta süresince çalışma grubundaki öğrencilere uygulanmıştır. Okuma becerilerine ilişkin veriler Yanlış Analizi Envanteri ile değerlere ilişkin veriler ise görüşme formuyla elde edilmiştir. Okuma becerilerine ilişkin veriler betimsel istatistikler ve wilcoxon sıralı işaret testi ile değerlere ilişkin veriler ise içerik analizi kullanılarak analiz edilerek tablo ve grafikler vasıtasıyla sunulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre eğitici çizgi romanlara dayalı okuma çalışmalarının ilkokul 3.sınıf öğrencilerinin okuma düzeyini ilerlettiği, kelime tanıma yüzdelerini arttırdığı, okuma hatası sayılarını azalttığı ve işlenen değerleri kazandırdığı tespit edilmiştir.

Ayşe Nur Kahvecibaşı
Harran University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı kapsamında ilk okuma yazma öğretim sürecine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programının ilk okuma yazma öğretim sürecindeki yansımalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi için süreci doğrudan yürüten öğretmenlerin deneyim ve görüşlerinin sistemli biçimde incelenmesini zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan ilk okuma yazma öğretim sürecine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerini incelemektir. Bu araştırmada nitel betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada çalışma grubuna dâhil edilecek sınıf öğretmenlerinin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. 2024–2025 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'nın merkez ilçelerinde 1. sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta olan ve gönüllük esasına dayalı olarak 23 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan veriler tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular programın etkili bir biçimde uygulanabilmesi için özellikle uygulama desteği, öğretmen kılavuzluğu ve öğrenci seviyesine uygun içerik geliştirme çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmada elde edilen sonuçlar programın kuramsal çerçevesinin güçlü olduğunu ancak uygulama süreci ile öğretim ortamları arasındaki farklılıklar, materyal ve rehberlik eksiklikleri ile öğretmen deneyimleri tarafından şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda uygulama sürecini destekleyecek öğretmen kılavuzlarının geliştirilmesi, öğrenci seviyesine uygun içerik ve materyallerin zenginleştirilmesi önerilebilir.

Büşra Gönen
Harran University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönem çocuklarının karşıt olma karşı gelme bozukluğu ile ebeveynlerinin ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile ebeveynlerinin ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinde hazırlanmış olan bu nicel araştırmanın örneklemini Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar ve bu çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmada Ebeveyn Bilgi Formu, Erken Çocukluk Envanteri- 4 Ebeveyn Formu (EÇE-4: EF) ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, SPSS-26 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplanan 1002 veri içerisinden Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu olan 74 çocuk belirlenmiş ve analizler bu 74 çocuğa ait veriler üzerinden yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile demokratik ebeveynlik tutumu arasında negatif yönlü, Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile otoriter ebeveynlik ve izin verici ebeveynlik tutumları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile aşırı koruyucu ebeveynlik tutumu arasında ise anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır. Ebeveynlerin benimsediği "otoriter tutum" ve "izin verici tutum" düzeylerinin düşük olduğu; "demokratik tutum" ve "aşırı koruyucu tutum" düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin ebeveynlik tutumlarının çocuğa yakınlık durumlarına göre demokratik ebeveynlik ve otoriter ebeveynlik tutumlarında; çocuk sayılarına göre demokratik ebeveynlik tutumunda ve anne eğitim durumuna, baba eğitim durumuna, annenin çalışma durumuna, çocuğun okul öncesi eğitim alma süresine ve çocuğun doğum sırasına göre aşırı koruyucu ebeveynlik tutumunda anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Okul öncesi dönem çocuklarının Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ortalamalarının düşük ve orta düzey sınırında olduğu saptanmış ve çocukların Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğunun baba eğitim durumuna ve ailenin aylık gelirine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Ebeveyn-çocuk ilişkisiErken çocuk eğitimiÇocuk-okul öncesi
Melek Akyapı
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Erken çocukluk dönemindeki çocukların bağlanma durumları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların ebeveynlerine bağlanma durumları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemi ile yapılmıştır ve nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık 100 çocuktan oluşmuştur. Araştırmanın verilerine, "Tamamlanmamış Oyuncak Bebek Ailesi Hikayeleri Ölçeği" ve "4-6 Yaş Çocuklarına Yönelik Öz-Düzenleme Becerileri Ölçeği (Öğretmen Formu)" kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcıların betimsel özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde değerleri, veri analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon katsayısı gibi parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, bağlanma güvenliğiyle öz-düzenleme ve öz düzenlemenin engelleyici kontrol, dikkat ve çalışma belleği becerileri arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bağlanma ile cinsiyet, doğum sırası arasında anlamlı farklılık bulunurken, aile tipi, kardeş sayısı, anne-baba öğrenim düzeyi arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bununla birlikte, öz düzenleme ile cinsiyet arasında anlamlı farklılık bulunurken, aile tipi, kardeş sayısı, doğum sırası, anne-baba öğrenim düzeyi arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Anahtar sözcükler: erken çocukluk dönemi, bağlanma, bağlanma durumları, öz düzenleme.

Sümeyya Sarı
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin ebeveynlik özyeterlilikleri ile ebeveyn tutumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin ebeveynlik öz yeterlilikleri ile ebeveyn tutumlarının incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma türlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini okul öncesi dönem çocuğu olan 987 ebeveyn oluşturmaktadır. "Ebeveyn Öz Yeterlilik Ölçeği", "Ebeveyn Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu" aracılığıyla çalışmanın verileri toplanmıştır. Veri analizinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin benimsediği demokratik ve aşırı koruyucu ebeveynlik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu ancak otoriter ve izin verici tutumlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebeveyn tutumlarının çocuğa yakınlık durumuna, annenin yaşına, annenin eğitim durumuna, evlilik süresine, babanın eğitim durumuna ve oturulan eve göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ebeveyn tutumlarının ebeveynlerin medeni durumuna ve babanın yaşına göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Ebeveynlerin ebeveynlik öz yeterliliklerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi dönem çocuklarının ebeveynlerinin çocuğa yakınlık durumlarına, annenin yaşına, annenin eğitim durumuna, babanın eğitim durumuna, evlilik sürelerine ve oturulan eve göre ebeveynlik öz yeterliliklerinin anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ebeveynlerin medeni durumlarına ve babanın yaşına göre ise ebeveynlik öz yeterliliklerinin anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Ebeveynlik tutumlarından demokratik ebeveynlik tutumu ile ebeveynlik öz yeterlilikleri arasında orta derecede pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca, ebeveynlik tutumlarından otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici ebeveynlik tutumları ile ebeveynlik öz yeterlilikleri arasında zayıf derecede anlamlı ilişkiler saptanmıştır.

Ebeveyn stiliEbeveyn öz yeterliliğiOkul öncesi dönem+1
Muharrem Yılmaz
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi eğitimde kullanılan öğretim stratejileri ve yöntemlerine ilişkin öğretmen öz yeterliliklerinin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi eğitimde kullanılan öğretim stratejileri ve yöntemlerine ilişkin okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterliliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile hazırlanan bu araştırmanın örneklemini Van ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada Katılımcı Bilgi Formu ve Okul Öncesi Öğretmenleri İçin Öğretim Stratejileri ve Yöntemleri Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Örneklemi oluşturan 397 okul öncesi öğretmeninden elde edilen verilerin analizi sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin öğretim stratejileri ve yöntemleri öz yeterlilik düzeyleri yüksek çıkmıştır. Okul öncesi eğitimde kullanılan öğretim stratejileri ve yöntemlerine ilişkin öğretmen öz yeterliliğinin öğretmenlerin cinsiyetine, mesleki deneyimlerine, çalıştıkları statüye ve sınıflarındaki çocuk sayısına göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra okul öncesi eğitimde kullanılan öğretim stratejileri ve yöntemlerine ilişkin öğretmen öz yeterliliğinin öğretmenlerin yaşlarına, eğitim durumlarına, çalışma durumlarına, sınıflarındaki çocukların yaş grubuna, çalıştıkları eğitim kurumunun türüne, çalıştıkları sektöre ve yaşadıkları yerleşim yeri değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Okul öncesi öğretmenlerÖz yeterlilikÖğretim stratejileri+1
Leyla Dayan
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönem çocuklarının soru sorma eğilimleriyleebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi

Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının soru sorma eğilimleriyle ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın katılımcılarını seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 744 ebeveyn ve çocukları oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Soru Sorma Eğilimleri Ölçeği, Ebeveyn Tutum Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu kullanılarak elde edilmiştir. Veriler normal dağılım göstermediğinden veri analizinde Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Katılımcı ebeveynlerin benimsediği otoriter tutum ve izin verici tutum ortalamalarının düşük düzeyde olduğu; demokratik tutum ve aşırı koruyucu tutum ortalamalarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin ebeveynlik tutumlarının çocuğa yakınlık durumlarına, çocuğun yaşına, çocuğun kardeş sayısına, çocuğun anadiline, çocuğun okul öncesi eğitim alma süresine, annenin yaşına, annenin eğitim durumuna, babanın eğitim durumuna, evlilik süresine ve oturulan eve göre bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık gösterdiği ancak çocuğun cinsiyetine ve babanın yaşına göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Okul öncesi dönem çocuklarının soru sorma eğilimlerinin ilgi soruları boyutunda, metafizik soruları boyutunda ve ölçeğin genel toplamında orta düzeyde olduğu, farklı soru tipleri boyutunda ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi dönem çocuklarının soru sorma eğilimlerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, kardeş sayılarına, annelerinin yaşına, babalarının yaşına, annelerinin eğitim durumuna, babalarının eğitim durumuna ve oturulan eve göre bazı alt boyutlarda anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ancak okul öncesi dönem çocuklarının soru sorma eğilimlerinin anadillerine, okul öncesi eğitim alma sürelerine ve ebeveynlerinin evlilik sürelerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Soru sorma eğilimi ölçeğinin ilgi soruları, metafizik soruları ve farklı soru tipleri alt boyutları ile demokratik ebeveynlik tutumu arasında pozitif yönlü, ilgi soruları alt boyutu ile otoriter ebeveynlik tutumu arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Soru sorma eğilimi ölçeğinin genel toplamı ile demokratik ebeveynlik tutumu arasında pozitif yönlü, soru sorma eğilimi ölçeğinin genel toplamı ile otoriter ebeveynlik tutumu arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur.

Fadime Demir
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuklar için felsefe programının okul öncesi dönemçocuklarının 21. yüzyıl becerilerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada Çocuklar için Felsefe Programının okul öncesi dönem çocuklarının 21.yüzyıl becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Nicel araştırma türlerinden kontrol gruplu yarı deneysel desende yapılan bu araştırma deney grubunda 17, kontrol grubunda 18 olmak üzere toplam 35 okul öncesi dönem çocuğu ile yürütülmüştür. Araştırma kapsamında deney grubuna 12 hafta süren 24 etkinlik uygulanmıştır. Kontrol grubu çocuklara ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Uygulama öncesi deney ve kontrol gruplarına öntest yapılmış, uygulama sonrası ise her iki gruba sontest yapılmıştır. 19 hafta sonra ise deney grubu çocuklara izleme testi uygulanmıştır. İlk olarak grupların özellikleri ve sosyo-demografik bilgilerini belirlemek amacıyla betimsel istatistikler kullanılmıştır. 5-6 Yaş Çocuklar için 21.yüzyıl Becerileri (DAY 2) Ölçeği'nden elde edilen öntest, sontest ve izleme testi puan verileri SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Gruplar arasında anlamlı fark olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler t-testi uygulanarak deney ve kontrol gruplarının öntest ve sontest ölçümlerine ait puanları karşılaştırılmıştır. Her bir grubun zaman içerisindeki değişimlerini değerlendirmek amacıyla kontrol grubunda öntest ve sontest puanlarını karşılaştırmak için bağımlı örneklemler t-testi, deney grubunda ise öntest, sontest ve izleme ölçümlerini karşılaştırmak için tekrarlı ölçümler tek yönlü ANOVA testi tercih edilmiştir. Anlamlı farklılıkların tespit edildiği durumlarda pratik anlamlılığı belirlemek için Cohen d etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre deney grubu sontest puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı bir artış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Çocuklar için Felsefe Programı sonucunda, deney grubu sontest ve izleme testi puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar literatürde yer alan araştırmalar doğrultusunda tartışılmış, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

21. yüzyılBeceriOkul öncesi dönem+1
Çiçek Aytonğ
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Matematik derslerinde hayat bağlantılarının kullanımı konusunda ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri

Bu araştırmanın amacı, matematik derslerinde gerçek hayat bağlantılarının kullanımı konusunda ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşlerini araştırmaktır. Bu çalışma nitel bir çalışmadır. Bu çalışmanın örneklemini; 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında, Uşak ilinde görev yapan 56 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Matematik Eğitiminde Anket Çalışması" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Veriler kategorik olarak ayrılmış ve öğretmenlerin görüşleri çoktan aza doğru belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenler bilgilerin kalıcılığını arttırdığı, öğrenci başarısına katkı sağladığını, matematiğe karşı olumlu tutumu ve problem çözme becerisini geliştirdiği, derslerde uygun örnek bulmada güçlük yaşadıklarını ve GME' nin zaman alıcılığı olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenler gerçek hayat bağlantılarının derslerde soyut genellemelerden önce kullanılması gerektiğini söylemişlerdir. Son olarak da öğretmenlerin çoğunun gerçek hayat bağlantılarını kullanma konusunda yeteri kadar donanımlı olmadığı görülmüştür. Bu çalışmanın sonuçlarının öğretmenlere, akademik çalışma yapan bilim insanlarına, üniversitelere, müfredat geliştiricilere ve Milli Eğitim Bakanlığı'na yol göstermesi hedeflenmektedir.

Branş öğretmenleriGerçek hayat bağlantılarıMatematik dersi+5
Hakkı Kaya
Uşak University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Okulöncesi velilerinin aile katılımını yordayan değişkenlerin incelenmesi

Temel amacı okulöncesi eğitimde aile katılımının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi olan bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli ile tasarlanmıştır. 21 madde ve 3 boyuttan oluşan Aile Katılım Ölçeği ve 360 okulöncesi çocuğun ebeveyninden toplanan veriler betimsel istatistikler, varyans testleri ve korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesinde aile katılımı düzeyinin her 3 alt boyutta da orta ve üzeri düzeyde olduğu saptanmıştır. En fazla aile katılımının ev temelli katılım alt boyutunda görüldüğü, en düşük katılımın ise okul temelli katılım alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Okul öncesinde aile katılımı cinsiyet ve çocuk sayısı değişkenlerine göre farklılaşmazken, aile tipi, anne baba eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve sosyo-ekonomik düzeye göre bazı boyutlarda anlamlı fark ve korelasyonlar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında uygulamaya ve araştırmaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Aile katılımıErken çocuk eğitimiOkul öncesi eğitim+2
Aslı Pınar Yakıcı
Uşak University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Uşak ili örneği)

Bu araştırmanın amacı Uşak İli Örneğinde Sınıf Öğretmenlerinin Fen Bilimlerine ve Öğretimine Yönelik Tutumlarıyla Özyeterlilik İnançları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunun yanında bazı bağımsız değişkenlere gore (yaş, cinsiyet, vb) tutumlar ve özyeterlilik inançlarına bakılmıştır. Ayrıca tutumlar ve özyeterlik arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştımanın amacı doğrultusunda Türkmen (1999) tarafından Türkçeye uyarlanan Fen Öğrenimi ve Fen Öğretimi Tutum Ölçeği ve Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan Fen Öğretimi Özyeterlik Ölçeği'nden oluşan anket formu; Uşak il merkezinde görev yapan gönüllü 331 sınıf öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatistiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik olumlu tutumlar içerisinde oldukları ve fen öğretimi özyeterlik düzeylerinin ortalamanın üzerinde olumlu olduğu belirlenmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine ve eğitim durumlarına göre fen öğrenimi ve öğretimine yönelik tutumlarında anlamlı farklılıkların olmadığı belirlenmiştir. Fen öğretimine yönelik özyeterlik inanç düzeylerinin ise yaşlarına ve hizmet sürelerine göre farklılık göstermediği, eğitim durumlarına göre ise anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri öğrenimine yönelik tutumları ile fen öğretimi özyeterlik inançları arasında istatistiksel açıdan negatif yönlü %19(r=0.19) düzeyinde düşük anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimi, Fen Bilimi Öğretimi, Tutum ve Özyeterlilik.

Fen bilgisiFen bilgisi dersiFen bilgisi eğitimi+6
Deniz Akkaya Semiz
Uşak University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Anlatım stilleri ile okuduğunu anlama ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, anlatım stilleri ile okuduğunu anlama ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmaya Afyonkarahisar ilinin merkez beldesindeki bir ilkokulun dördüncü sınıfında öğrenim görmekte olan 20 öğrenci katılmıştır. Araştırmada deneysel yöntemlerden tek grup ön test son test zayıf deneysel desen modeli kullanılmıştır. Çalışmada veri çeşitliliğini sağlamak için nicel verilerle birlikte nitel veriler toplanmış olup nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmada öğrencilerden okudukları kitabı kendi belirledikleri bir anlatım stiliyle anlatmaları istenmiştir. Araştırma süresince veriler; araştırmacı günlüğü, araştırmacı gözlemleri ve notları, öğrenci ürünleri, öğretmen, öğrenci ve veli yarı yapılandırılmış görüşme formu, fotoğraf ve ses kayıtları, Okuduğunu Anlama Başarı Testi ve Okuduğunu Anlama Başarı Kalıcılık Testi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın uygulama süreci on iki hafta sürmüştür. Çalışmada öğrencilerin kullandıkları anlatım stili sayısı ve okudukları kitap sayfa sayılarıyla elde edilen veriler Betimsel İstatistik, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tukey Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Ön test, son test ve kalıcılık testi arasında anlamlı farklılıkların olup olmadığını belirlemek amacıyla Bağımlı (İlişkili) Gruplar t Testi uygulanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde Betimsel analiz yapılmıştır. Çalışma sonunda öğrencilerin Sözlü Anlatım, Özet Çıkarma, Görsel Anlatım, Şiir Yazarak Anlatma, Soru Cevap, Test Hazırlama, Akrostiş, Şarkı Söyleme ve Pandomim anlatım stillerini kullandıkları tespit edilmiştir. Öğrenciler tarafından en çok kullanılan anlatım stili Sözlü Anlatım olurken en az kullanılan anlatım stili Akrostiş olmuştur. Öğrencilerin okuduğu kitabı istediği anlatım stiliyle anlatmasının öğrencilerin kendi anlatım stillerini, okuma ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirdiği, öğrencilerde okuma isteği ve alışkanlığı oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Anlatım stili, Okuduğunu anlama, Okuma alışkanlığı

AnlatımAnlatım stiliOkuma alışkanlığı+2
Uğurtan Aslan
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Grafik düzenleyicilerin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine katkısı

Bu araştırma, "Grafik düzenleyicilerin okuduğunu anlama becerisinin gelişimine katkısı nedir?" sorusuna cevap aramaktır. Araştırmada karma model ve eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Uşak il merkezindeki ilkokul dördüncü sınıfa devam eden 28 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklem seçim tekniği olarak kolay ulaşılabilir örneklem tekniği belirlenmiştir. Nicel veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan çalışma kâğıtları ile elde edilmiştir. Hazırlanan bu çalışma kâğıtları, ön test, son test ve kalıcılık testi olarak kullanılmıştır. Nitel veriler ise "Grafik Düzenleyicileri İlköğretim Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerilerine Katkısı" adlı görüşme formu ile toplanmıştır. Uygulama, haftada iki saat olmak üzere, 10 hafta sürmüştür. Araştırmanın birinci alt problemi için elde edilen veriler, bağımlı gruplar t-testi ile ikinci alt problemi için elde edilen veriler ise içerik analizi ve tematik kodlama yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın ön test ve son test puanları arasında, 29,64 puanlık bir atış görülmektedir. Bu artış manidar bir artıştır. 10 haftalık bir uygulama sonunda, çalışma grubunun puanın düşük düzeyden, iyi düzeye çıkması, grafik düzenleyicilerle okuduğunu anlama çalışması uygulamasının, anlama becerilerine katkı sağlamıştır demek yanlış olmaz. Uygulamanın kalıcı yönünün yüksek olduğu söylenebilir. Çalışma grubundakilerin tamamına yakını uygulamayı beğendiklerini ve faydalı bulduklarını; bu uygulamaların Türkçe derslerinde kullanılmasını istediklerini belirtmişlerdir. Çoğu, okumaya ilişkin olumlu tutum değişikliğine sahip olduklarını söylemişlerdir. Anahtar kelimeler: Okuma, okuma stratejileri, anlama, grafik düzenleyiciler, ilkokul

Grafik düzenleyicilerOkumaOkuma stratejileri+2
Kübra Yüzgeç
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Erken çocukluk eğitimi kurumlarında görev yapan öğretmenlerin görsel sanat ve yaratıcılık alanına yönelik görüşleri

Yaratıcılık, erken çocukluk eğitiminde geliştirilmesi gereken en önemli beceriler arasında yer almaktadır. Yaratıcılığı geliştirmek için uygulanan etkinlik planlarında planlama ve uygulama aşamalarına dikkat edilmelidir. Bu çalışmada öğretmenlerin görsel sanat etkinliklerine ve yaratıcılığa yönelik görüşleri, okullarda bulunan sanat merkezi materyalleri ve okullarda uygulanan görsel sanat etkinliği türlerinin tespiti temel alınmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin görsel sanat ve yaratıcılığa ilişkin görüşlerini ve görüş ile uygulamalar arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, tarama modelinde olup nitel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Muş ili ve Bulanık ilçesinde 2018-2019 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı ilkokul ve ortaokul bünyesindeki anasınıfları ve bağımsız anaokullarında görev yapmakta olan 100 okul öncesi öğretmeni ve sonrasında gönüllü olan 20 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde araştırmaya katılan öğretmenlerle görüşme yapılmış ve görüşmeler tamamlandıktan sonra formlar analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Görüşmelerden sonra gözleme yer verilmiştir. Gönüllü olan 20 okul öncesi öğretmenin sınıfı ziyaret edilmiş; sanat merkezleri ve materyalleri incelenmiş, yer alan görsel sanat etkinlikleri türlerine göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda; okul öncesi öğretmenlerinin açık uçlu sorulardan oluşan formda yer alan sorularda belirttikleri tanımlara göre yaratıcılık ve sanat alanında bilgi sahibi oldukları, yaratıcılığın tanımı, yaratıcı bireyin özellikleri, yaratıcılığın çocuklar için önemi, yaratıcılığa engel durumlar, yaratıcılığı geliştiren oyun ve oyuncaklar cinsiyetin yaratıcılık üzerindeki etkisi, yaratıcılığa yönelik etkinlikler, sanat çalışması türleri, sanatın önemi, alınan dersler ve teknik geliştirmeye yönelik bildiklerini aktarabildikleri ve uygulamalarda da yer verdiklerini belirtmişlerdir. Araştırma sonucunda genel olarak okullarda sanat merkezlerinin bulunduğu fakat materyal olarak tam donanımlı olmadığı tespit edilmiştir. Görüşmelerde belirtilen uygulamada ağırlık verilen sanat etkinliği türleri ile panolarda yer alan görsel sanat etkinliği türlerinin birbirini tutmadığı tespit edilmiştir.

AnaokullarıErken çocuk eğitimiGörsel sanatlar+6
Betül Türkmen
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

63-92 aylık çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, 63-92 aylık çocukların kişiler arası problem çözme becerilerini farklı değişkenler açısından değerlendirmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Van ili Erciş ilçesinde 2020-2021 eğitim öğretim yılında Erciş Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokulları, ilkokul bünyesindeki anasınıfları ve 1. sınıfa devam eden 63-92 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Holliman (2010) tarafından geliştirilen geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak Türkçe'ye uyarlanan "Erken Çocukluk Dönemi Kişiler Arası Problem Çözme Becerileri Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından geliştirilen ''Kişisel Bilgi Formu'' ile toplanmıştır. Veri toplama sürecinde toplam 452 çocuğa "Erken Çocukluk Dönemi Kişiler Arası Problem Çözme Becerileri Ölçeği'' ve "Kişisel Bilgi Formu'' uygulanmıştır. 452 çocuğun ebeveynlerinden sadece birine ölçekteki maddeler yöneltilmiş ve verilen cevaplar işaretlenmiştir. Uygulama sonucu elde edilen veriler, uygun istatistiksel paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin, cinsiyet değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür. Erkek çocuklarının kişiler arası problem çözme becerileri, kız çocuklarına göre daha yüksek bulunmuştur. Çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin, anne yaşı değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Annesi 29 yaş ve altında olan çocukların becerileri, annesi 30-39 yaş arasında olan çocuklara göre daha yüksek bulunmuştur. Çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin baba eğitim durumu ve baba mesleği değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Babasının eğitim durumu İlkokul-Ortaokul olan çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin, babasının eğitim durumu Yüksek Lisans olan çocuklara göre; babasının mesleği "Diğer" olan çocukların becerilerinin, babasının mesleği "Memur" olan çocuklara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çocukların kişiler arası problem çözme becerileri ile günlük televizyon izleme süresi değişkeni arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucu bulunmuştur. Günlük 4-5 saat arasında televizyon izleyen çocukların kişiler arası problem çözme becerilerinin, diğer sürelerde televizyon izleyen çocuklara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kişiler arası problem çözme becerisi, kişiler arası ilişki, erken çocukluk

Kişiler arası ilişkilerKişiler arası problemlerProblem çözme becerisi+2
Enes Furkan Çelebi
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul dördüncü sınıfta resimli sözlük kullanımının kelime kazanımına katkısı

Bu araştırmada, "İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin resimli sözlük kullanmasının kelime kazanımına katkısı nedir" sorusunun cevabı aranmıştır. Araştırmada karma yöntem modeli ve iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmada veriler; yayınlanmış dört farklı resimli sözlük, araştırmacı tarafından geliştirilen resimli sözlük modeli ve kelime kazanımı etkinliği (çalışma kâğıdı), çalışma kâğıdı-Ön test/ Son test, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Uşak il merkezinde ilkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören 36 öğrenciden oluşmaktadır. Kolay ulaşılabilir örneklem seçim tekniği ile çalışma grubu belirlenmiştir. Uygulama, haftada 4 saat olmak üzere toplam 24 ders saati sürmüştür. Araştırmanın birinci, üçüncü, dördüncü alt problemi için elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi yoluyla, ikinci alt problemi için elde edilen veriler ise bağımlı gruplar t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın ön test ve son test puanları arasında 32,43 puanlık bir artış söz konusudur. Bu artış yüksek bir artıştır, 6 haftalık bir uygulama sonucunda çalışma gurubunun puanının çok düşük bir düzeyden orta bir düzeye yükselmesi resimli sözlük çalışmalarının kelime kazanımı becerisine katkı sağladığı sonucuna ulaştırmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara ve 32,43 puanlık artışa göre ilkokul dördüncü sınıfta resimli sözlük kullanımının kelime kazanımına katkısının olduğu söylenebilir. Çalışma gurubundaki öğrencilerin büyük bir çoğunluğu çalışmanın faydalı olduğunu ve çalışmayı beğendiklerini, ilgi çekici ve eğlenceli bulduklarını ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Kelime Hazinesi, Kelime Öğretimi, Resimli Sözlük ile Kelime Öğretimi.

Kelime öğrenmeKelime öğretimiResimli sözlük+5
Mürüvet Kübra Süner
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Disgrafi tanısı almış öğrencilerin yazım hatalarının giderilmesi

Bu çalışmada ilkokulda öğrenim gören disgrafi sorunu yaşayan öğrencilerin yazma hatalarını tespit ederek yanlış yazılan kelimelerin cümlede kullanılmasının yazma hatalarını gidermeye etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden "A-B modeli" kullanılmıştır. A-B modellerinde öncelikle bağımlı değişken bir süre gözlenmektedir. Katılımcının performans düzeyine ilişkin kararlı veri elde edildikten sonra bağımlı değişkenin ilerideki durumuna yönelik kestirimde bulunulmaktadır. Başlama düzeyi evresinde kararlı veri elde edildiğinde uygulama evresine geçilmektedir. Uygulama evresinde bağımsız değişken uygulanmaya başlanmaktadır. Bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bağımlı değişkende meydana gelen değişiklik başlama düzeyi evresi ile karşılaştırılmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni bağımlı değişkeni öğrencilerin harf karıştırma hatalarının giderilmesidir. Bağımsız değişkeni ise karıştırılan harfin geçtiği kelimeyi cümle içinde kullanma etkinliğidir. Araştırma verileri öğrencilerin Türkçe defterlerinden, kopya ve dikte metinlerinden ve araştırmada kullanılan karıştırılan harfin geçtiği kelimeyi cümlede kullanma etkinliği çalışma kâğıdı aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın birinci çalışma gurubu 10 öğrenciden, ikinci çalışma grubu ise üç öğrenciden oluşmaktadır. Birinci çalışma grubu ile yürütülen çalışma süreci sekiz hafta sürmüştür. Çalışma boyunca on öğrenciye dört kısa metin hem dikte hem de kopya olmak üzere yazdırılmıştır. İkinci çalışma grubu ile yürütülen çalışmada bu on öğrenci içinden disgrafi sorunu yaşayan öğrencilerin yazma sorunlarına gidermeye yönelik yapılacak etkinlik uygulaması için üç öğrenci seçilmiştir. Bu öğrencilere karıştırılan harfin geçtiği kelimeyi cümlede kullanma etkinliği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda disgrafi sorunu yaşayan öğrencilere özgü mükerrer yazma, binişiklik, ekleme, eksiltme, ayırma ve değiştirme yazma hatalarının yapıldığı belirlenmiştir. Yapılan uygulama sonucunda ise harf karıştırma hatalarının azaldığı belirlenmiştir.

DisgrafiYazım hatalarıİlkokul öğrencileri+1
Gizem Beyza Alkan
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Sınıf öğretmenlerinin tahmin becerisine yönelik algılarının ve ölçümsel tahmin konusunu işleyiş süreçlerinin incelenmesi

Bu durum çalışmasında, sınıf öğretmenlerinin matematiksel tahmin becerisine ilişkin algılarının ve bu beceriyi matematik derslerinde işleyiş süreçlerinin tanımlanması ve açıklanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, bu araştırmaya, bir resmi okulda görev yapmakta olan üç sınıf öğretmeni dâhil edilmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yönteminden yararlanılmıştır. Veriler, gözlem, görüşme ve doküman inceleme yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla elde edilmiştir. Bu yöntemler kapsamında bu araştırmada, alan yazın, uzman görüşü ve pilot uygulama verilerinden hareketle hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış gözlem ve görüşme formları kullanılmıştır. Elde edilen veriler, bir nitel veri analiz programından yararlanılarak, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin, matematiksel tahmin becerisine önem atfettikleri tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenleri matematiksel tahmini önemli bir yaşamsal beceri olarak tanımlamışlardır. Bu olumlu algıya karşın matematiksel tahmin becerisine yönelik bir dizi kusurlu algıya sahip oldukları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenleri matematiksel tahmin becerisini öğretimsel açısından basit ve eğlenceli bir konu olarak tanımlamışlar ve kendilerini tahmin öğretiminde başarılı olarak nitelendirmişlerdir. Ancak yapılan sınıf içi gözlemler sınıf öğretmenlerinin matematik derslerinde tahmin konularını işlerken kusurlu uygulamalar sergilediklerine ve önemli zorluklar yaşadıklarına işaret etmektedir.

Matematik dersiMatematik eğitimiMatematik öğretimi+6
Hüdal Yavaşça
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Sınıf öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimleri doğrultusunda serbest etkinlikler dersine ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimleri doğrultusunda Serbest Etkinlikler dersine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntemin yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Uşak il merkezi ve Balıkesir'in Manyas ilçesinden gönüllü öğretmenlerin katılımıyla toplanmıştır. Çalışma grubu uygun örneklem tekniğiyle seçilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin örneklemini 324 öğretmen, nitel verilerinin çalışma grubunu ise 40 öğretmen oluşturmuştur. Çalışmanın nicel verileri Eğitim İnançları Ölçeği ve Serbest Etkinlikler Dersini Değerlendirme Ölçeği, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen nicel verilerin analizi t testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon ve doğrusal regresyon analizleriyle, nitel verilerin analizi ise betimsel analiz yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin esasicilik felsefesine katılımı eğitim durumları açısından; Serbest Etkinlikler dersinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri cinsiyet açısından anlamlı olarak farklıdır. Önerilere ilişkin görüşleri ise mesleki kıdem, eğitim durumu, mezun olunan bölüm ve sınıf mevcudu açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin eğitim inançlarının alt boyutlarına katılım düzeyleri ile Serbest Etkinlikler dersine yönelik boyutlara katılımları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öğretmenlerin, nicel verilerin analizi sonrasında oluşturulan nitel görüşme sorularının analiziyle ortaya çıkan bulgulara göre; en çok Yeniden Kurmacılık felsefesini bildikleri, eğitim felsefesini eğitimin temeli olarak gördükleri ve bu felsefelerin Serbest Etkinlikler dersindeki uygulamalarını etkilediğini düşündükleri tespit edilmiştir. Öğretmenler, eğitim felsefesi eğilimlerinin öğrencilerin etkinliklerde ön planda olmasını sağladığını belirtmiştir. Ancak, yaşanan sorunlar açısından fiziki ortamdaki yetersizliklerden şikâyetçi oldukları ve Serbest Etkinlikler dersinin verimliliğinin arttırılması için en çok araç-gereç eksikliklerinin giderilmesini önerdikleri gözlemlenmiştir.

Burak Gürbüz
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul öğrencilerinin zorbalığa maruz kalma düzeyleri ve demografik/kişisel faktörlerle ilişkisi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin farklı türlerde zorbalığa maruz kalma düzeylerini ve bu durumun çeşitli demografik ve kişisel faktörlerle olan ilişkisini incelemektir. Çalışma kapsamında fiziksel, sözel, duygusal ve dijital olmak üzere dört temel zorbalık türüne odaklanılmış; bu türlerdeki maruz kalma oranları ile cinsiyet, yaş, aile yapısı ve medya kullanım alışkanlıkları gibi değişkenler arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Araştırma, nicel yöntem çerçevesinde betimsel ve ilişkisel tarama modelleri kullanılarak yürütülmüştür. Bu modeller, mevcut durumu ortaya koymanın yanı sıra değişkenler arasındaki olası ilişkileri belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Ege Bölgesi'ndeki bir ilçede öğrenim gören 281 ilkokul öğrencisiyle gerçekleştirilmiş; katılımcılar kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, Çınkır ve Karaman-Kepenekçi tarafından geliştirilen ve Çankaya tarafından ortaokul düzeyine uyarlanan "Okullarda Şiddet/Zorbalık Ölçeği", Demircioğlu ve Akar tarafından ilkokul öğrencileri için yeniden düzenlenmiş ve dijital zorbalık boyutu eklenerek güncellenmiştir. Fiziksel, sözel, duygusal ve dijital zorbalığı kapsayan 16 maddelik bu ölçek, doğrulayıcı faktör analizi ile geçerlilik açısından test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin en çok maruz kaldığı zorbalık türü %37,76 ile sözel zorbalık olmuştur. Bunu sırasıyla %36,66 ile duygusal, %35,95 ile fiziksel ve %25,75 ile dijital zorbalık izlemiştir. Öğrencilerin toplam zorbalık puan ortalaması 27,32 (SS = 10,24) olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, sözel ve duygusal zorbalığın okul ortamında yaygın olarak deneyimlendiğini, dijital zorbalığın ise görece daha düşük düzeyde olmakla birlikte dikkat gerektiren bir sorun olduğunu göstermektedir. Cinsiyete göre incelendiğinde, erkek öğrencilerin zorbalığa maruz kalma oranlarının kız öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Dijital zorbalık oranı düşük düzeyde seyretmesine rağmen, dijital medya kullanım süresi ile zorbalığa maruz kalma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca yaş ilerledikçe zorbalığa maruz kalma oranlarının da arttığı gözlemlenmiştir. Buna karşılık, anne ve baba eğitim düzeylerinin zorbalıkla anlamlı bir ilişki göstermediği saptanmıştır. Öte yandan, uzun süreli televizyon izleme ve dijital oyun oynama gibi medya kullanım alışkanlıklarının zorbalık davranışlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, zorbalıkla mücadelede medya okuryazarlığının erken yaşlarda desteklenmesi, ailelerin bu konuda bilinçlendirilmesi ve okul temelli önleyici programların güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, dijital zorbalık, kişisel özellikler, aile yapısı, ilkokul

Mustafa Sarıgöl
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2025
00