İlkokul sınıf kitaplıklarındaki çocuk kitaplarında geçen enerji kavramının kullanımının incelenmesi

Birçok kavramla doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olan ve farklı disiplinlerde/bağlamlarda farklı bakış açılarıyla karşımıza çıkan enerji kavramı fen bilimi eğitiminin önemli ve temel konuları arasında yer almaktadır. Ancak enerji kavramın ya da çeşitlerinin öğretiminde kavram yanılgıları öğretimin önüne bir engel olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle ilkokul seviyesinde de enerji kavramının çocuk kitapları bağlamında araştırılması enerji kavramının anlaşılması için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada bir ilkokulda 2017/2018 eğitim-öğretim yılında sınıf kitaplıklarında bulunan çocuk kitaplarında enerji kavramının kullanımını incelemek amaçlanmaktadır. Bu araştırmada, sınıf kitaplıklarında bulunan 760 eser okunarak içinde enerji kavramı geçen 44 çocuk kitabı belirlenmiştir. Araştırma bir doküman inceleme çalışmasıdır. Belirlenen kitaplarda enerji kavramı ile ilgili istatistiklerle frekans ve yüzde değerler ortaya konmuştur. Çocuk kitaplarındaki enerji kavramının anlam alanını belirleyebilmek için ise eş dizimlilik analizi yapılmıştır. Ayrıca incelenen çocuk kitaplarında geçen enerji kavramının bilimsel anlamda kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından uzman görüş formu hazırlanmıştır. Fen, fizik, kimya ve biyoloji eğitimi alanında uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurularak elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Öğrencilerde ve ders kitaplarında görülen enerji ile ilgili kavram yanılgılarının çocuk kitaplarında da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İçerik analizi sonucunda kavram yanılgıları enerji kaynağı, enerji korunumu, enerji türleri/ biçimleri, enerjinin somut bir varlık olarak kullanımı ve mecaz anlamda enerji kullanımı olmak üzere beş tema ortaya çıkmıştır. Çocuk kitaplarındaki enerji kavramların yanlış kullanımının önüne geçmek için alan eğitimcileri tarafından eserlerin incelenmesi önerilebilir.