İmmünoterapi uygulanan kanser hastalarında orem öz bakım eksikliği kuramına temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin semptom yönetimi, bakım ihtiyaçları ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı; immünoterapi uygulanan kanser hastalarında Orem Öz Bakım Eksikliği Kuramına temellendirilmiş hemşirelik girişimlerinin semptom yönetimi, bakım ihtiyaçları ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Bu randomize kontrollü deneysel çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji biriminde yapılmıştır. Çalışma girişim grubuna (n=29) ve kontrol grubuna (n=29) hasta alınarak, Ocak 2023 ile Aralık 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler, Öz Bakım Eksikliği Kuramına Temellendirilmiş Kişisel Bilgi Formu, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği- Kısa Formu, Öz Bakım Gücü Ölçeği ve EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Girişim grubundaki hastalara bireysel Immuno-SelfCare protokolü kapsamında; tedavi öncesi yüz yüze hasta eğitimi ve immünoterapi eğitim kitapçığının verilmesi, tedavi süresince oluşan semptomlar için Semptom Yönetimi Kartı oluşturulması, yüz yüze ve telefonla danışmanlık yapılması sağlanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar hastanede verilen rutin bakımı almıştır. Girişim ve kontrol grubu hastalarının ölçümleri, tedavi öncesi ve 12. haftanın sonunda yapılmıştır. Bulgular: Girişim ve kontrol grubunun sosyo-demografik özellikler benzerdi (p>0.05). Immuno-SelfCare girişim grubunun kontrol grubuna göre; semptom yönetimde psikolojik alt boyutu puan ortalamalarının daha düşük olduğu (p<0.05), destekleyici bakım gereksinimlerinin daha az olduğu (p<0.05), öz bakım gücünün arttığı (p<0.05), yaşam kalitesinde semptom puanın azaldığı ve genel sağlık durumunun daha iyi olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Immuno-SelfCare girişim protokolünün; semptom yönetimini sağladığı, destekleyici bakım gereksinimlerini azalttığı, özbakım gücünü arttırdığı ve yaşam kalitesini arttırdığı görülmüştür. Bireysel uygulanan Immuno-SelfCare protokolünün kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bakım İhtiyaçları, Kanser İmmünoterapisi, Onkoloji Hemşireliği, Öz Bakım Eksikliği, Semptom Yönetimi, Yaşam Kalitesi.