İndol asetik asit üretici bakterilerin ve hormon uygulamalarının sater (Satureja hortensis L.) gelişme, verim ve uçucu yağ içeriğine etkisi

Bu araştırmada mineral gübre (NPK), iki bitki büyüme düzenleyici (indol asetik asit + 6-benzil amino pürin IAA+BAP ve 6-benzil amino pürin BAP) ve azot fikseri, fosfat çözücü ve indol asetik asit üretici 5 bakteri straininin (Pseudomonas fluorescens RC26, Pseudomonas putida RC48, Micrococcus luteus RC17A, Bacillus subtilis RC17C ve Bacillus subtilis RC631) yazlık sater kekiğinde (Satureja hortensis L.) gelişme, verim, yağ oranı ve uçucu yağ bileşenleri üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Büyüme sürecinde bitki büyüme düzenleyiciler (IAA+BAP ve BAP) bitkilere 100 ppm (100 mg/L) olarak püskürtülmüş, ilk sprey bitkilerin saksılara nakilden iki hafta sonra ikinci 15 gün sonra uygulanmıştır. Uçucu yağlar GC-MS ile analiz edilmiştir. IAA+BAP ve BAP uygulamaları uçucu yağ veriminde sırası ile %8,2 ve 40,5 oranında artışa neden olmuştur. Bakteri etkinliği aşılanan strain ve ele alınan parametrelere göre değişmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, NPK ve IAA uygulaması ve özellikle Pseudomonas fluorescens RC26, Micrococcus luteus RC17A, Bacillus subtilis RC17C sater bitkisinde bitki boyu, gövde çapı, yaş ve drog herba verimi, yaprak oranı, yeşil ve kuru yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve verimi ve karvakrol gibi uçucu yağ bileşenleri dahil gelişmeyi teşvik etmiştir. Belirlenen temel monoterpenler p-simen, karvakrol ve bunların prekürsörü γ-terpinendir. Analiz edilen farklı numunelerde toplam yağ içeriğini temsil eden otuz bir bileşik tespit edildi. Genel kategoriler açısından, uçucu yağda monoterpen hidrokarbonlar hakim olup, karvakrol (%48,18- 53,96), γ-terpinen (%23,76-31,11), p-simen (%4,25-7,85) ve α-terpinen (%3,91-6,24) ana bileşenleridir. Diğer bileşenlerin β-mirsen (%1,56-2,73), β-bisabolen (%0,67-3,13), α-tujen (%0,79-2,13), α-pinen (%0,58-2,13), β-pinen (%0,41-2,25), β-karyofillen (%0,41-1,87), α-fellandren (%0,38-0,70) ve spathulenol (%0,26-0,67) olduğu, kalan tüm yağ bileşenlerinin miktarının %1'den az veya tüm numunelerde bulunamadığı belirlenmiştir. Test edilen etkin bakteriler genellikle mineral gübrelemeye eşit veya daha yüksek oranda sater bitkisinde verim ve gelişme sağlamıştır. Araştırmada test edilen etkin bakterilerin bitki gelişmesi için kimyasal gübre gereksinimini azaltabileceği, yazlık sater uçucu yağ ve karvakrol verimini artırabileceği ve yağ bileşimini değiştirebileceği, sürdürülebilir ve organik sater üretiminde biyolojik gübre olarak kullanılabilecek potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir.