İnek sütü alerjisi olan hastalarda spesifik IgE ve epidermal prick testlerinin değerlendirilmesi

İnek sütü alerjisi olan hastalarda epidermal prick test ve spesifik IgE testlerinin değerlendirilmesi Besin alerjisi yaşamın ilk yıllarında daha sıktır, üç yaşından sonra sıklığı giderek azalır. Dünyada çocukların %4-6 kadarında besin alerjisi olduğu bilinmektedir. Çocukluk çağında sık olarak alerjiye neden olan besinler (inek sütü, yumurta, buğday gibi) çocuğun beslenmesinde oldukça önemli besinlerdir. Bebeklik döneminde besin alerjisine en sık neden olan besinler içinde ilk sırayı inek sütü ve yumurta almaktadır. İnek sütü alerjisi bir ya da daha fazla inek sütü proteinine karşı oluşan immün reaksiyon olarak tanımlanır. Alerjik hastalıkların tanısı iyi bir anamnez, fizik muayene ve klinisyen deneyimi ile doğrudan ilişkili olup tanısal destek olarak bazı testler kullanılmaktadır. Bunlar invivo ve invitro testler olarak iki gruba ayrılabilir. İnvitro testler, serum total IgE, spesifik IgE (SpIgE), eosinofil sayımları ve bazofil mediyatör salgılama testi gibi hücresel testler iken, invivo testler, deri testleri ve provokasyon testleri olarak sınıflandırılabilir. Çift kör plasebo kontrollü besin yükleme testi (ÇKPKBYT) yapılan tüm testler içerisinde altın standart olarak belirtilmektedir. Son zamanlardaki kanıtlar, SpIgE ölçümlerinin, ÇKPKBYT sonucunu önceden bildirebileceğini düşündürmektedir. SpIgE ölçümü ile birleştirilerek kapsamlı bir öykü alındığında, daha az hastada provokasyona gerek duyulabilir. Bu çalışmada, 01.04.2017 ile 01.04.2019 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Çocuk Alerji ve İmmunoloji polikliniğine başvurmuş inek sütü alerjisi tanısı almış 0-18 yaş aralığındaki hastalarda tanısal amaçlı yapılan besin EPT (Epidermal Prick Test) ve SpIgE ilişkisine bakmayı amaçladık. 01.04.17 ve 01.04.19 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji-İmmünoloji polikliniğine başvuran inek sütü alerjisi tanısı alan hastaların dosyaları hastane veri sistemi üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Araştırmaya dahil edilen hastaların demografik verileri ile SpIgE ve besin EPT değerlendirmesi sonuçlarının karşılaştırılmasına ait analiz sonuçları değerlendirilmiştir. Çalışmaya 146 hasta alınmıştır. Hastaların 61'i kız (%41,8) 85'i (%58,2) ise erkektir. . Hastaların şu anki medyan yaşı 36 ay (12-22 ay) iken test medyan yaşı 12 ay (1-196 ay) olarak bulunmuştur. SpIgE veya besin EPT pozitifliğine göre 133 hastada (%91,1) inek sütü, 112 hastada (%76,7) yumurta akı, 73 hastada (%50) yumurta sarısı, 41 hastada (%28,1) buğday, 19 hastada (%13) balık, 2 hastada (%1,4) deniz ürünleri, 20 hastada (%13,7) balık ve deniz ürünleri, 68 hastada (%46,6) kuru yemiş ve 69 hastada (%47,3) diğer besinler sorumlu alerjen olarak belirlenmiştir. Hastaların %6,2'sinde tekli, %93,8'inde çoklu besin alerjisi bulunmaktadır. Anaflaksi görülen 5 hastanın tümünde (%100) cilt bulgusu, 2'sinde (%40) GİS bulgusu ve 4'ünde (%80) solunum sistemi bulgusu olduğu görülmüştür. Anjioödem olan hastalarda anaflaksi görülme riskinin olmayan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (OR: 109,714; %95 CI: 4,455-2701,853; p=0,004). Çalışmaya alınan hastalarda anaflaksi görülmesini bağımsız olarak etkileyen risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile incelenmiş. Annesi hamilelikte stres yaşayan hastalarda anaflaksi görülme riskinin stres yaşamayanlara göre istatistiksel olarak çok anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (OR: 22,897; %95 CI: 1,258-416,83; p=0,034). Besin alerjisi tanısında altın standart ÇKPKBYT'dir. Ancak pratik değildir. Bu nedenle biz klinik tanı koyduk. Bu konuda daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, inek sütü, SpIgE, EPT