İneklerde klitoris koterizasyonunun LH salınımı üzerine etkisinin araştırılması

İneklerde Klitoris Koterizasyonunun LH Salınımı ÜzerineEtkisinin AraştırılmasıMurat YÜKSEL**F.Ü. Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı-ELAZIĞÖZETBu çalışma, ineklerde klitoris koterizasyonunun LH salınımı üzerine etkisininaraştırılması amacıyla yapılmıştır.Çalışmanın materyalini, en az 1 kere doğum yapmış, yaşları 2,5-6 arasında değişen,3'ü Holştayn, 4'ü Montofon ve 3'ü Simmental olmak üzere toplam 10 inek oluşturdu.Materyal olarak kullanılan hayvanların östrüsleri 11 gün arayla çift doz PGF2α enjeksiyonu ilesenkronize edildi. Senkronizasyon sonrası şekillenen ilk tabii siklus kontrol siklusunuoluşturdu. İlk östrüs belirtisi görüldüğü andan itibaren 24 saat boyunca, 2 saat aralıklarla, LHölçümü amacıyla; tüm siklus boyunca, 2 gün arayla, progesteron ölçümü amacıyla venajugularisten kan numuneleri alındı. Kendiliğinden şekillenen ikinci siklus uygulama siklusunuoluşturdu. İlk östrüs belirtisinin görülmesiyle birlikte, hayvanın klitorisi epidural anestezialtında koterize edilerek, kontrol siklusunda olduğu gibi, kan numunelerinin toplanmasınadevam edildi. Toplanan kan numunelerinin serumları çıkarıldı ve serumlar hormon tayinleriyapılıncaya kadar, derin dondurucuda saklandı.Serumlarda hormon ölçümleri, Enzim Immuno Assay yöntemiyle yapıldı. Ortalamaprogesteron değerleri, kontrol siklusunda 5.28±0.28 ng/ml ve uygulama siklusunda 5.20±0.26ng/ml olarak belirlendi ve aradaki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı tespit edildi.Kontrol ve uygulama grubunda ortalama LH değerlerinin sırasıyla 2,18±0,30 ng/ml ve2,03±0,31 ng/ml olduğu belirlendi. Ortalama Luteinleştirici hormon pik değeri kontrolgrubunda 11.56±1.99 ng/ml, uygulama grubunda ise 10.55±1.63 ng/ml; pik başlama zamanıkontrol grubunda 9.6±2.56 saat, uygulama grubunda 7.2±3.14 saat; pik bitiş zamanı kontrolgrubunda 18±2.53 saat, uygulama grubunda 17.6±3.19 saat olarak tespit edidi. Pik süresikontrol grubunda 8.4±0.75 saat, uygulama grubunda 10.4±0.4 saat ve pikin maksimum değereulaşma zamanı kontrol grubunda 16±2.61 saat, uygulama grubunda ise 12±0.97 saat olarakbelirlendi. Yapılan uygulamanın kontrol ve uygulama grubunda, ortalama LH miktarına,ortalama LH pik değerine, pikin başlama ve bitiş zamanlarına, pikin maksimum değereulaşma zamanına ve ortalama pik süresine istatistiksel olarak önemli bir etkisinin olmadığıtespit edildi.Sonuç olarak, ineklerde östrüs başlangıcında uygulanan klitoris koterizasyonunun,ortalama LH değerlerini etkilemediği tespit edildi.Anahtar Kelimeler: İnek, LH, Klitoris, Koterizasyon