Bağlam yapılandırmasının soru cevaplamada bert'in dikkat dinamikleri ve temsil alanları üzerindeki etkisi
2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Emin Erkan Korkmaz
Abstract (TR)
BERT gibi Büyük Dil Modellerinin (LLM'ler) bilgiyi nasıl işlediğini ve temsil ettiğini anlamak, soru cevaplama gibi görevlerde yeteneklerini geliştirmek için önemlidir. Bu tez, bilişsel bilgi düzenleme prensiplerinden esinlenen bir teknik olan bağlam yapılandırmasının, BERT-Temel-Durum (BERT-Base-Cased) modellerindeki dikkat dinamiklerini ve temsil alanlarını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Bu araştırmayı desteklemek amacıyla, orijinal SQuAD bağlamlarına bir yapılandırma yöntemi uygulanarak yeni bir veri seti olan 'Yapılandırılmış Bağlamlı SQuAD' (SQSC) oluşturulmuştur. Araştırma, üç farklı BERT model durumunu karşılaştırmaktadır: önceden eğitilmiş bir vanilya model (BERT-V), yapılandırılmamış SQSC bağlamlarında ince ayarlanmış bir model (BERT-UN) ve yapılandırılmış SQSC bağlamlarında ince ayarlanmış bir model (BERT-ST). Bu çalışma için özel olarak üretilmiş bir dağılım dışı (OOD) veri örneği kullanılarak, deneyler bu modellerin bu OOD girdisinin hem yapılandırılmamış hem de yapılandırılmış versiyonlarını işlerken iç mekanizmalarını analiz etmektedir. Çalışma, farklı modeller ve girdi koşulları arasında dikkat dağılımlarını ve gizli durum temsillerini karşılaştırmak için dağılımsal ayrışma, vektör benzerliği ve karşılaştırmalı temsili geometri ölçümleri gibi bir dizi nicel analiz kullanmaktadır. Bu araştırma, girdi bağlamındaki yapısal değişikliklerin BERT'in içsel işlem sürecini nasıl etkilediğine dair ayrıntılı bilgiler sunmayı amaçlamaktadır. Bulguların, girdi veri yapısı ile model mekanizmaları arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamaya katkıda bulunması, SQSC veri setini araştırma topluluğuna yeni bir kamuya açık kaynak olarak sunması ve gelecekte daha anlaşılır ve etkili dil modelleri geliştirme çabalarına katkı sağlaması beklenmektedir.
Author
Eren Irmak
Institution
How to Cite
Eren Irmak (Yüksek Lisans Tezi). Bağlam yapılandırmasının soru cevaplamada bert'in dikkat dinamikleri ve temsil alanları üzerindeki etkisi, 2025, Yeditepe University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Yeditepe University
- Suda çok az çözünen hipolipidemik bir ilaç ile siklodekstrin kompleksasyonu, tablet formülasyonu ve değerlendirmesi üzerine çalışmalar(2021)
- Türk-ABD ilişkilerinde washington büyükelçileri (1927-1960)(2023)
- Kadın seslerinin dönüşümü: Yunan ve Roma mitolojisinde kadınların tecavüzü ve feminist yeniden yazımların anlatıyı geri alması üzerine bir çalışma(2022)
- Görüntü segmentasyonu için temel modellerin damıtılması(2023)
- Beyaz yakalı çalışanlar arasında makyavelizm, büyüklenmeci ve kırılgan narsisizm, yalnızlık arasındaki ilişki(2023)
- Türkiye'de pediatrik onkoloji hastalarında klinik olarak önemli advers ilaç etkileşimlerine göre ilaç etkileşimi veritabanının değerlendirmesi(2023)