İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinde ruhsal sağlık durumu, depresyon sıklığı, stresle başa çıkma tarzları ve etkileyen faktörler

Günümüzde ruhsal bozukluklar yüksek yaygınlık oranlan, kronikleşme eğilimleri, tedavi güçlükleri nedeniyle halk sağlığı sorunu haline gelmişlerdir. Bu araştırmada İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu (SYO) öğrencilerinde genel ruhsal sağlık durumu, depresyon düzeyi, stresle başaçıkma tarzları, bunların sosyodemografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipte olan araştırmada evreni, Tıp Fakültesi'nde öğrenim gören 437, SYO'da öğrenim gören 499 öğrenci olmak üzere toplam 936 öğrenci oluşturmaktadır. Katılun oram %80.5'tir. 2002 Mayıs-Haziran aylarında yapılan çalışmada sosyodemografik bilgi anketi, GSA (Genel Sağlık Anketi)- 12, BDÖ (Beck Depresyon Ölçeği) ve SBTÖ (Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği) kullanılmıştır. SYO öğrencilerinin GSA puan ortancası, Tıp Fakültesi öğrencilerinden anlamlı oranda yüksektir. Her iki okulda cinsiyet ile genel ruhsal sağlık durumu arasında anlamlı bir fark yoktur. Ancak SYO'daki kız öğrencilerden genel ruhsal sağlık durumu kötü olanların oranı Tıp Fakültesi 'ndekilere göre daha yüksektir. Tıp Fakültesi öğrencilerinde, ailelerinin aylık gelir düzeyi ile genel ruhsal sağlık durumu arasında anlamlı bir fark yokken, SYO öğrencilerinde ailelerinin gelir düzeyi düşük olanların genel ruhsal sağlık durumu daha kötüdür. İlçe ve köyden gelen öğrencilerin genel ruhsal sağlık durumları daha kötüdür. Okullara göre değerlendirildiğinde ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. SYO öğrencilerinde (%31.8), Tıp Fakültesi'ne göre (%21,9) anlamlı düzeyde yüksek oranda klinik depresyon vardır. Tüm öğrenciler bir bütün olarak ele alındığında, kız öğrencilerde depresyon daha sıktır. SYO öğrencilerinde önceden bir ruhsal bozukluğu olanlarda depresyon daha sık görülmüştür. SYO öğrencileri, stresle başa çıkmada çaresiz yaklaşımı ve pasif tarzları daha çok kullanmaktadır. İki okulda da aktif tarzları erkek öğrenciler daha çok kullanmaktadır. Tıp Fakültesi'nde pasif tarzları kız öğrenciler daha çok kullanırken, SYO'da pasif tarzlarla cinsiyet arasında fark yoktur. SYO öğrencilerinde önceden ruhsal bozukluğu olanlar aktif tarzları daha çok kullanmaktadır. Bu durum fiziksel hastalığı olmayanlar için de geçerlidir. Hem Tıp Fakültesi hem SYO'da, GSA ile BDÖ puanları arasında aynı yönde, güçlü ilişki bulunmuştur. Hem Tıp Fakültesi, hem SYO öğrencilerinin GSA puanlan ile aktif tarzlar puanlan arasında da ters yönde, orta 82derecede güçlü bir ilişki vardır. İki okul öğrencilerinin GSA puanlan ile pasif tarzlar puanlan arasında ise aynı yönde, orta derecede güçlü bir ilişki bulunmuştur. Hem Tıp Fakültesi, hem SYO öğrencilerinde depresyonu olan kız ve erkek öğrencilerin pasif tarzlan, aktif tarzlara göre daha çok kullandıklan görülmüştür. Depresyonu olmayan öğrenciler aktif tarzlan daha çok kullanmaktadır. Sonuç olarak, ruhsal sağlık durumunun saptanması, depresyon ve stresle başaçıkma tarzlarının geliştirilmesi için üniversitelerde öğrencilere yönelik sağlık hizmetlerini düzenleyen Mediko-Sosyal Merkezleri'nin ruh sağlığı hizmeti verebilecek, belli periyotlarla öğrencileri ruh sağlığı açısından izleyebilecek biçimde düzenlenmesi, klinik düzeyde yardım gerekenlerin psikiyatri polikliniklerine yönlendirilmesi, kadınlar, ileri yaştakiler ve ailesinden uzakta yaşayanlar gibi risk gruplarına öncelik veren yaklaşımlann geliştirilmesi, ruh sağlığı danışma merkezlerinin kurulması önerilebilir. 83