Investigation of legal issues and contractual considerations associated with bim use in construction projects

Yapı Bilgi Modellemesi (YBM), inşaat sektörüne verimlilik ve kalite artışı getirdiği için son yıllarda dünya çapında kullanımını yaygınlaştı. Bu yaygınlaşma aynı zamanda araştırmacıları YBM süreçlerini projelere entegre ederken ortaya çıkabilecek olası sorunları araştırmaya motive etti. Taraflar arasındaki ilişkilerin doğasını geleneksel proje tesliminden farklı olarak değiştirdiği için Model Sahipliği ve Fikri Mülkiyet, Tarafların Sözleşmesel İlişkisi, Tasarım Sorumluluğu gibi yasal konular daha kritik hale gelebiliyor. Bu nedenle, kurumlar ve yetkililer bu tür sorunların üstesinden gelmek için protokoller ve standart sözleşme formları yayınladılar. Bununla birlikte, son zamanlarda, Birleşik Krallık ve ABD gibi YBM kullanımında önde gelen ülkelerin mahkemelerinde, yukarıda bahsedilen yasal sorunlar nedeniyle YBM ile ilgili birkaç dava görüldü. Bu nedenle, bu tez çalışmasında, öncelikle literatürdeki YBM ile ilgili yasal sorunlar derlenmiş, ardından Birleşik Krallık ve ABD'den YBM ile ilgili çeşitli içtihatlar incelenerek bunlar literatürde YBM'ye yönelik algılanan yasal sorunları ile ilişkilendirilmiştir. Daha sonra BIM ile ilgili inşaat sözleşmeleri ve protokolleri incelenmiş ve Türkiye'deki YBM'nin benimsenme düzeyi ve yönetmeliklerin mevcut durumu sunulmuştur. Bu çalışma, YBM ile ilgili yasal ve sözleşmesel konuları ve standart sözleşme formlarının ve ISO 19650 standartlarının ilgili çözümlerini inceledikten sonra, Türkiye'nin ulusal sözleşme çerçevesi için öneriler sunmaktadır. Bu çalışma, sadece YBM ile ilgili hukuki konuları ve içtihatları araştırmakla kalmayıp, daha da önemlisi, hukuk davaları ve standartları yorumlayarak ve sözleşme dokümanları için önerilerde bulunularak YBM'nin ülke çapında daha etkin kullanılmasına öncülük etmeyi amaçlamaktadır.