İnşaat sektöründe iş kazası araştırmalarında kusur dağılımı

Bu çalışma ile maddi ve manevi büyük kayıplara neden olan ve ağırlıklı olarak inşaat ve maden iş kollarında meydana gelen kazalarının sebeplerinin doğru olarak tespiti ile ilgili yöntemler ve önleme faaliyetleri ile bu yöntemler arasındaki sistematik ilişkinin ortaya konulması ve kazaların kusur dağılımının yapılmasında bir modele ihtiyaç olup olmadığının değerlendirmesini amaçlanmaktadır. Önleme faaliyetlerinin başarısız olması kazaları doğurmaktadır. Kazalar sonucu çalışanın sağlığının bozulması, hayatını ya da uzvunu kaybetmesi gibi onarılması mümkün olmayan zararlar ile hasarlar ortaya çıkmaktadır. Kazalar, sistem güvenliği üzerine bina edilen sürekli gelişmeye dayalı İSG yönetim sisteminin kurulmayışından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. İncelenen yönetim sistemlerinde iş kolları ile ilişkili ayrı yönetim sistemleri bulunmadığı, bütün yönetim sistemlerinin her iş koluna uygulanabildiği görülmüştür. Bu çalışmada öncelikle kazanın tanımı yapılmış daha sonra kaza önleme aracı olarak bilinen iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri araştırılmıştır. Bu yönetim sistemlerinde görev yetki ve sorumlulukların nasıl tanımlandığı ve hesap verilebilirlik incelenmiştir. İş kazası türleri, modelleri, kaza olay ilişkisi de bu çalışmada incelenmiştir. Diğer taraftan kaza sebeplerinin bulunabilmesi için kullanılabilecek yöntemler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eğer kazaların sonuçları ile ortaya çıkan zararların telafisi için ya da cezalandırılması için bir sorumlu aranıyorsa, kaza sebebiyle, bu sebebin kimin sorumluluk alanına girdiği ilişkisinin, diğer bir değişle illiyet bağının kurulması gerekir. Mahkemelerin kusur dağılımın ortaya konulması için görev verdiği bilirkişilerin muhakeme faaliyetlerindeki yeri araştırılmış ve düzenlenen bilirkişi kaza raporları incelenmiştir. İnşaat iş kolundaki kazaların incelenmesiyle diğer iş kollarındaki kaza incelemeleri arasında fark olmadığı tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda mevcut iş kazası inceleme raporlarında sorumluluklar ve kaza kusur dağılımlarının herhangi bir model kullanılmadan ve sadece mevzuat bilgisi ile yazıldığı ortaya konulmuştur.