İnsan ve çevre ünitesinin derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri ile öğretilmesi

Bu çalışmada, ortaokul beşinci sınıf fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan "İnsan ve Çevre" ünitesinin derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri uygulaması sonucunda öğrencilerin farkındalık, bilgi, tutumlarında meydana gelecek değişimlerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ünite kazanımlarına yönelik olarak hazırlanan derin ekoloji temelli sınıf dışı eğitim etkinlikleri altı hafta boyunca uygulanmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, nicel ve nitel verilerin ayrı ayrı değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirilme sonucunda ön test- son test değerlerinin ilişkili t-test analizi sonucunda her ölçek için son test lehine istatistiksel olarak anlamlı fark çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark çıkmamıştır. Bilgi, tutum ve farkındalık arasında bir etkileşim olup olmadığını görmek amacıyla korelasyon değerlerine bakılmıştır. Bilgi ile tutum ve bilgi ile farkındalıklar açısından ilişki görülmemiştir. Ancak farkındalık ve tutum ölçkeleri arasında orta ve yüksek düzeyde pozitif görülmüştür. Araştırmanın nitel bulgularında ise öğrencilerin dışarda ders işlediklerinde daha istekli ve hevesli olarak derse katıldıkları, bir sonraki etkinlik için heyecan duydukları ortaya çıkmıştır. Etkinlikler sürecinde yapılan gözlemler öğrencilerin her etkinlik ile çevre için olumlu davranışlar geliştirdiklerini, doğaya daha az zarar verdiklerini, daha az çöp bırakma ve arkadaşlarını uyarmaya yöneldiklerini göstermiştir. Ayrıca bilgi, tutum ve farkındalıklarda ortaya çıkan olumlu değişimler, davranışlara dökülme isteği nicel verileri de desteklemiştir. Sınıf dışı eğitimler ile öğrencilerin Bloom taksonomisine göre değerlendirme ve yaratma üst basamaklarına ulaşması desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sınıf dışı eğitimlerin okulların bir parçası olarak kullanılması, ders içerisinde sürecin değerlendirildiği etkinliklerin kullanılması ve özellikle yapılan sınıf dışı etkinliklerde, sınıf dışı eğitimin pedagojisine ve çevre için uygun bir felsefi yaklaşıma dikkat edilmesi gerektiği görülmektedir.