İnsan haklarının korunmasında uluslararası hükümet dışı kuruluşların tanınması ve rolü

Küresel, bölgesel ve ulusal koruma mekanizmaları vasıtasıyla insan haklarının korunması günümüzde uluslar-üstü bir hüviyet kazanmıştır. Küresel örgütler, uzmanlık kuruluşları, bölgesel örgütler, devletler ve uluslararası hükümet dışı kuruluşlar (HDK) insan hakları koruma mekanizmalarının en önemli aktörleridir. HDK'ların uluslararası hukuktaki rolleri genellikle önemli ancak gayri resmi olarak kabul edilir. Hukuki nitelikleri çok fazla araştırmaya konu olmamıştır. HDK'ların insan haklarının uluslararası korumasındaki rolü anayasa hukuku bağlamında özgün ve ilgi çekici bir konudur. Zira insan haklarının korunmasında devleti merkeze alan anayasa hukukunun normatif yaklaşımı içerisinde insan haklarının korunmasında HDK'ların etkinliğinin araştırılması anayasa hukuku sahasına yeni çalışma alanları kazandırabilme potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma uluslararası HDK'ların hukuki niteliğini, küresel ve bölgesel koruma mekanizmaları içerisindeki statülerini, bu statülere ilişkin uluslararası normatif düzenlemeleri ve HDK'ların insan haklarını koruma mekanizmaları içerisindeki faaliyetlerini, rollerini ve fonksiyonlarını ele alınmaktadır. Ayrıca, somut olaylar, mahkeme kararları ve raporlar üzerinden konunun teorik alt yapısı somutlaştırılmaktadır. Çalışmanın çıktılarının uluslararası hükümet dışı kuruluşların önemi, çalışma prensipleri ve insan haklarının korunmasındaki rolüne ilişkin Ülkemize akademik bilgi transferi sağlayacağı öngörülmektedir. Ayrıca Türk Sivil Toplumu'nun uluslararası faaliyetler konusundaki bilincine katkıda bulunulması ve uluslararası sahada faaliyet göstermek isteyen hükümet dışı kuruluşlar için bir temel kaynak ortaya konulması amaçlanmaktadır.