İnsani yardım lojistiğinde intermodal yük taşımacılığı

Intermodal yük taşımacılığı dünya genelinde ağırlıklı olarak ticari yük taşımacılığı alanında kullanılmakta olup, insani yardım lojistiği için birincil çözüm olarak düşünülmemektedir. Afet sonrası müdehale aşamasındaki taşıma faaliyetlerinin çabuk toparlanabilirliği, insani yardım lojistiği açısından önemli bir performans ölçütüdür ve çoğunlukla insani yardım malzemelerinin transferinde kullanılabilecek modların mevcudiyetine bağlıdır. Önceki çalışmalar çok modlu veya çok araçlı çalışmaları öne çıkarırken intermodal yük taşımacılığının insani yardım lojistiğine kazandırdığı esnekliğe odaklanmamıştır. Bu çalışmada, intermodal yük taşımacılığı ve çok modlu taşımacılık arasındaki farklılıkları vurgulamanın yanısıra, yardım malzemelerinin elleçlenmeden transfer edilmesini sağlayacak esnek bir intermodal taşıma sistemi sunulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, zaman uzaylı ağ modeline dayanan ve belirli bir zaman ekseninde dinamik olarak değişen rota ve araç durumlarını göz önünde bulunduran, iki farklı tamsayılı doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Bu modeller, farklı araç tiplerini, birim yükleme araçlarını ve tır (karayolu), yük treni (demiryolu), gemi (denizyolu), helikopter ve uçak (havayolu) olarak belirlenmiş intermodal taşıma birimleri dikkate almaktadır. Bu çalışma, insani yardım lojistiği için farklı taşıma modlarına uygulanabilir bir yük taşıma birimi önermektedir. Geliştirilen ilk modelde farklı taşıma yöntemlerine ait araçlar tamsayılı değişken olarak tanımlanmıştır. Diğer modelde ise farklı taşıma yöntemlerine ait her bir araç ikili değişken ile gösterilmiştir. Önerilen iki matematiksel model beş farklı gerçek hayat veri seti ile test edilmiş, sonuçları belirlenen performans ölçütleri doğrultusunda karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda birinci modelin ikincisine göre daha etkili olduğu gösterilmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda, intermodal taşımacılığın, çabuk toparlanma ölçütü bakımından daha iyi bir insani yardım müdehalesi sağladığı gösterilmiştir