İstanbul'da yardım malzemesi dağıtımı için denizyolu ulaşımına dayalı intermodal bir insani yardım lojistiği modeli

İstanbul Türkiye'nin ekonomi başkenti ve en kalabalık şehri olup, deprem riski yüksektir. Bir deprem durumunda uluslararası ve ulusal kaynaklardan yardım malzemeleri tedarik edilecektir. Daha önceki çalışmalar, yardım malzemelerinin dağıtımı için, şehri ikiye bölen Boğaz'ı ve İstanbul'da deniz yolu ulaşımının avantajlarını göz önüne almamıştır. Bu çalışmada, İstanbul için, bir deprem durumunda insanların zararlarını azaltmak amacıyla deniz ve karayolu ulaşımını içeren ve bu yolların hasar görebilirlik olasılıklarını da göz önünde bulunduran intermodal bir yardım malzemesi dağıtım modeli geliştirilmiştir. Önerilen matematiksel model denizyolu ulaşımından ve İstanbul'un limanlarından etkin bir biçimde yararlanmakta ve Avrupa ve Anadolu yakaları arasında yardım malzemesi ulaşımına izin vermektedir. Talep noktalarına yardım malzemesi sağlamak için denizde-üs kavramı da kullanılmaktadır. Yerel ve uluslararası kaynaklardan tedarik edilen yardım malzemeleri, ana tedarik noktalarından (Haydarpaşa Limanı, Ambarlı Limanı ve Marmara Denizi'ne yerleştirilmiş bir konteyner gemisinden) doğrudan karayoluyla talep noktalarına (İstanbul'un ilçelerine) taşınmaktadır. Alternatif olarak, yardım malzemeleri denizyoluyla İstanbul'un limanlarına ve daha sonrasında karayoluyla limanlardan ilçelere taşınmaktadır. Tedarik noktalarında mevcut yardım malzemesi miktarına göre değişen çeşitli senaryolar çalıştırılmıştır ve sonuçlar üç performans ölçümü açısından incelenmiştir: (1) bir adet yardım malzemesini taşımak için gerekli ortalama süre, (2) intermodal taşıma yüzdesi ve (3) kullanılan gemi sayısı. Ayrıca, Avrupa ve Anadolu yakaları için tedarik dağılımı oranları üzerine bir analiz ve yalnızca karayolu ulaşımından yararlanan alternatif bir yardım malzemesi dağıtım modeliyle karşılaştırma yapılmıştır. Denizyolu ulaşımı ve denizde-üs kavramlarından yararlanılmasının insani yardım faaliyetlerinde esneklik sağladığı ve önerilen modelin İstanbul için etkili ve güvenilir bir afet yardımı sistemi oluşturduğu görülmüştür.