İçsel ve dışsal süreçler arasındaki etkileşimin önceden-yansıtmalı ve yansıtmalı eylemlilik hissi üzerinde etkisi: Bütünleyici bir yaklaşım

Eylemlilik hissi genel olarak insanın kendi eylemlerini ve bu eylemlerin sonuçlarını sahiplenmesi olarak tanımlanır. Belirgin bazı bozukluklar ve deneysel durumlar eylemlilik hissini normalde nasıl yaşadığımıza yönelik bir anlayış geliştirilmesini gerekli kılana kadar bu deneyimin altında yatan meknizma önemsenmemiştir. Bu mekanizmayı açıklamak üzere iki ana görüş sunulmuştur. Öngörüsel görüş içsel ve duyusal-motor ipuçlarının rolünün önemini vurgularken, çıkarımsal görüş dışsal ipuçlarının ve üst düzey çıkarımların katkısını öne sürmektedir. Bu çalışma, içsel ve dışsal ipuçları arasındaki dinamik ilişkiyi barındıran bütünleştirici yaklaşım ışığında bu iki görüşü bir araya getirmek üzere bir girişimdir. Buradan yola çıkarak, öne sürülen çoklu ipuçlarının rolünün hem önceden-yansıtmalı (yönelimsel bağlanım) ve yansıtmalı (öznel yargılar) üzerindeki etkisini araştırmak üzere iki çok-aşamalı deney yürüttük. İlk deneyde, bilinçsiz algılanan eşikaltı yönlendiricilerin (dışsal ipuçları) ve eylemin sonuçlarına yönelik öngörülerin (içsel ipuçları) arasındaki uyumluluk durumunun yönelimsel bağlanım üzerinde etkin olduğu gözlenmiştir. İkinci deneyde ise eylemlerin yaratabileceği sonuçların kaynağını belirsiz kıldık. Elde edilen sonuçlar, öngörüler ile bir eylemin sonuçları arasındaki uyumluluğun yanısıra bir eylem ile sonucunun oluşması arasında geçen sürenin öznel yargılar üzerinde önemli belirleyiciler olduğunu gösterdi. Araştırmalarımızın sonuçlarına dayanarak, önceden-yansıtmalı ve yansıtmalı formlarındaki eylemlilik hissinin altında yatan mekanizmanın karmaşık olduğu ve çoklu ipuçları üzerinde işlediği sonucuna vardık.