Aglomerasyon ekonomileri ve firma kurulumunun işgücü piyasası üzerindeki etkilerine yönelik bir araştırma

Bu tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, Türkiye'nin ekonomik tarihi, firma dinamikleri ve işgücü piyasası dinamiklerini incelemektedir. Bu bölüm, firma ve işgücü piyasası dinamiklerinin olgularını gözlemleyen, Türkiye'nin yıllar içindeki ilerlemesini ve mevcut piyasa görünümünü tanımlayan bir bölümdür. İkinci bölümde, işsizlik ve firma oluşumu arasındaki ilişki NUTS-II ve NUTS-III düzeylerinde incelenmektedir. Bu analiz, işsizliğin yeni firma oluşumu üzerinde anlamlı bir pozitif etkisi olduğunu göstermektedir. Firma oluşumunun ise işsizlik üzerindeki etkisi ile ilgili tersine ilişki analizi, NUTS-II düzeyinde belirgin olumlu etkiler göstermemektedir. Ancak, şehir düzeyinde 4 ve 5 yıllık gecikmelerle anlamlı bir negatif ilişki bulunmuştur. Üçüncü bölüm, Türkiye'deki ücretler üzerinde aglomerasyon ekonomilerinin etkisini şehir düzeyinde bir mikro veri seti kullanarak incelemektedir. Yığılma (aglomerasyon) ekonomileri uzmanlaşma, çeşitlilik (Shannon'ın entropisi), rekabet (Hirschman-Herfindahl Endeksi) ve yoğunluk (istihdam yoğunluğu) yoluyla ölçülmektedir. Zengin bir çalışan-işveren eşleşmeli veri seti aracılığıyla, yoğunluk ve çeşitlilik olmak üzere iki aglomerasyon dışsallığının Türkiye'de ücretler üzerinde olumlu bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, bazı diğer gelişmekte olan ülkelerde bulunan sonuçlarla benzerlik göstermekte olup, gelişmiş ekonomilerde yapılan çalışmalarda bulunan sonuçlardan daha yüksektir.