Farklı materyaller kullanılarak üretilen implant abutment ve üst yapıların kırılma dayanımının incelenmesi

Amaç: Seramik ve polimer bazlı materyallerden üretilen estetik implant abutmentleri ve kronlar, restoratif diş hekimliğinde giderek daha yaygın şekilde kullanılmaktadır; ancak bu materyallerin fonksiyonel yükleme altındaki mekanik dayanıklılığı hâlâ belirsizliğini korumaktadır. Bu in vitro çalışma, farklı abutment kron materyal kombinasyonlarından oluşan implant destekli restorasyonların kırılma dirençlerini değerlendirerek, klinik karar verme sürecine kanıta dayalı bir temel sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Klinik bir dişsiz premolar bölge senaryosunu in vitro olarak simüle etmek amacıyla, çapı 4.1 mm ve uzunluğu 15 mm olan toplam 90 dental implant otopolimerizan akrilik reçine bloklarına yerleştirilmiştir. Her örnek için bir Ti-base abutment kullanılmış ve üç farklı abutment materyali; monolitik zirkonya (5Y-TZP, DD CubeX2, Dental Direkt GmbH), lityum disilikat (IPS e.max CAD, Ivoclar Vivadent) ve seramik ile güçlendirilmiş polimer (breCAM.BioHPP, Bredent GmbH) CEREC SW CAD/CAM sistemi kullanılarak tasarlanıp üretilmiştir. Üretilen abutmentlar, üretici talimatlarına uygun şekilde Ti-base bileşenlerine simante edilmiştir. Her örnek, anatomik olarak şekillendirilmiş sağ maksilla birinci premolar kuronların dijital tasarımı ve üretimi için yeniden taranmıştır. Kuron üretiminde üç farklı monolitik CAD/CAM materyali kullanılmıştır: 5Y-TZP zirkonya (DD CubeX2), ileri teknoloji lityum disilikat (CEREC Tessera, Dentsply Sirona) ve hibrit nano seramik (GC Cerasmart, GC Corp.). Üç abutment ve üç kuron materyalinin kombinasyonları ile toplam dokuz deney grubu (n=10) oluşturulmuştur. Tüm kuronlar, önerilen protokole uygun olarak rezin bazlı bir siman ile Ti-base abutmentlara simante edilmiştir. Örnekler, 5°C ve 55°C sıcaklıklara ayarlanmış iki ayrı su banyosu arasında 5000 termal döngüye tabi tutulmuştur. Her döngüde numuneler iki banyoda 20'şer saniye bekletilmiş ve geçiş süresi 10 saniye olacak şekilde toplam 60 saniyelik döngüler uygulanmıştır. Termal döngü işleminin ardından, kırılma dayanımı testleri Instron Üniversal Test Cihazı (Model 3345) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her kurona 6 mm çapında bir yükleme ucu ile oklüzal yüzeye dik yönde, 1 mm/dk hızla kompresif kuvvet uygulanmış ve kırılma yükü (N) kaydedilmiştir. xvii Veri dağılımının normalliği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile değerlendirilmiştir. Abutment ve kuron materyallerinin kırılma dayanımı üzerindeki ana ve etkileşim etkileri iki yönlü varyans analizi (ANOVA) ile istatistiksel olarak değerlendirilmiş; anlamlı gruplar arasındaki çoklu karşılaştırmalar için Tukey HSD post hoc testi uygulanmıştır. Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, gruplar arasında kırılma dayanımı açısından anlamlı farklılıklar belirlenmiştir (p<0.05). En yüksek kırılma dayanımı, zirkonya abutment ve zirkonya kuron kombinasyonunda (ZR-ZR: 1417 ± 285 N) elde edilmiş olup, bu değer E.max-Zirkonya (EM-ZR) grubu dışında tüm kombinasyonlardan anlamlı şekilde yüksektir. EM-ZR grubu (1349 ± 269 N) ise Tessera kuron kullanılan kombinasyonlara göre daha yüksek kırılma dayanımı göstermiştir. GC Cerasmart kuron kullanılan gruplar arasında anlamlı fark bulunmamış ve bu materyalin abutment türünden bağımsız olarak benzer dayanım sunduğu gözlemlenmiştir. Tessera kuron kullanılan gruplar ise genel olarak daha düşük kırılma dayanımı göstermiştir. Bu sonuçlar, zirkonya ve e.max abutment kullanılan grupların daha yüksek mekanik performans sunduğunu, tessera kuron kullanılan grupların ise daha sınırlı bir direnç gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu çalışmada, abutment ve kuron materyal kombinasyonlarının kırılma dayanımı üzerinde anlamlı etkileri olduğu belirlenmiştir. Monolitik zirkonya abutment ve kuron kombinasyonu en yüksek dayanımı gösterirken, lityumdisilikat abutment ile monolitik zirkonya kuron da yüksek performans sergilemiştir. Hibrit nano ceramic kuronlar abutment türünden bağımsız olarak benzer dayanım sağlamıştır. Geliştirilmiş lityum disilikat kuron kullanılan gruplar ise genel olarak daha düşük kırılma dayanımı göstermiştir. Bu sonuçlar, yüksek mekanik direnç gerektiren durumlarda monolitik zirkonya ve lityum disilikat materyallerin tercih edilmesinin uygun olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Hibrit abutment, ti-base abutment, implant destekli kuron, CAD/CAM implant restorasyonu, kırılma dayanımı