Anne sütünde dioksin bioaktivitesinin reporter gen seviyesinde incelenmesi ve meme epitel hücrelerinde genotoksik değişikliklerin araştırılması

Dioksin ve dioksin benzeri organklorlu kimyasallar çevreyi ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu maddeler kolaylıkla canlıların yaşadığı alanları kirletip kimyasal yapılarından dolayı canlı organizmaların yağ dokularında birikebilir. Canlı organizmasındaki bir çok system üzerinde toksik etkisi olduğundan dolayı bu maddelerin bioaktivitelerinin reporter gen düzeyinde belirlenmesi gerektiğini düşündük. Yağ içerdiği için dioksin ve dioksin benzeri maddeler anne sütünde birikebiliryorlar. Bu yüzden insane sütü hem anne için hem de bebek için dioksinlerin etkilerinin gözlenmesi yönünde çok kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, İstanbul'da yaşayan 50 emziren anneden süt örnekleri topladık. Annelere doldurmaları için kişisel, hastalık geçmişi ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket verdik. Toplanılan sütlerden döküntü epitel hücresi izole ettik. Bu epitel hücrelerde DNA hasarını tespit etmek için Comet assay yöntemini kullandık. Dioksin seviyelerini tespit etmek içinse DR-CALUX assay yöntemini kullandık. Toplanılan örneklerin 27'sinde dioksin seviyeleri tespit edilebilen seviyenin üzerindeydi. DNA hasarının dioxin seviyesi yüksek olan örneklerde yüksek olduğu gözlendi. Bu sonuçlar dioksinlerin meme epitel hücresinde genotoksik etkisi olduğunu ispatlamaktadır. Ayrıca CALUX assay yönteminin insan biogörüntülemesi için kullanılabileceği ve anne sütünün de bu amaç için çok uygun bir biyolojik örnek olduğu gösterilmiştir.