Bazı kayısı genotiplerinde eşeysel uyuşmazlık durumlarının arazi koşullarında ve moleküler tekniklerle araştırılması

Bu çalışmada Paviot ve Levent ebeveynleri ile yapılan melezlemeler neticesinde 2003 ve 2004 yıllarında elde edilen 89 F1 genotipinde eşeysel uyuşmazlık durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla arazi koşullarında açık tozlama, izolasyon ve kendileme çalışmaları ile laboratuvar ortamında S alel spesifik PCR uygulamaları ve DNA dizi analizleri gerçekleştirilmiştir. Genotiplerin ayrıca polen canlılık düzeyleri, polen çimlenme düzeyleri, polen tüpü uzunlukları ile 2007, 2008 ve 2009 yıllarında pomolojik, fenolojik ve morfolojik özellikleri belirlenmiştir.Paviot çeşidinde canlı polen oranının Levent genotipine oranla daha yüksek olduğu, melez genotiplerde ise polen canlılık oranlarının % 21.8-81.3 değerleri arasında olduğu belirlenmiştir. Aynı şekilde polen çimlenme oranları Paviot çeşidinde % 84.8, Levent genotipinde % 54.7 olarak gözlemlenmiştir. F1 genotiplerinde polen çimlenme oranlarının % 11.4-96.3 değerleri arasında olduğu tespit edilmiştir.2008 ve 2009 yıllarında yapılan izolasyon çalışmaları neticesinde Paviot çeşidinde % 40-70, Levent genotipinde % 0 meyve tutumu gözlemlenirken, kendileme çalışmalarında Paviot çeşidinde % 36-52, Levent genotipinde ise % 0 meyve tutumu tespit edilmiştir. Arazide yapılan tozlama çalışmaları neticesinde Paviot çeşidinin kendine uyuşur, Levent genotipinin kendine uyuşmaz olduğu belirlenmiştir. Melez bitkilerin 56 tanesinin % 5'in altında meyve tutumuna sahip olduğu ve kendine uyuşmaz olduğu, 33 tanesinin ise kendine uyuşur olduğu saptanmıştır.Yapılan laboratuvar çalışmaları neticesinde kendine uyuşur bir çeşit olan Paviot çeşidinde ScS2 alelleri, kendine uyuşmaz olan Levent genotipinde ise S52Sx alellerinin bulunduğu ortaya çıkarılmıştır. Levent genotipinin ikinci alelinin daha önceki çalışmalarda tespit edilmediği ve yeni bir alel olduğu belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan 89 F1 genotipinde ScS52, ScSx, S2S52, S2Sx alel çiftlerinin bulunduğu, 56 F1 genotipinin Sc aleli taşımadığı ve kendine uyuşmaz olduğu saptanmıştır.