Ekmeklik buğday (Triticum aestıvum L.) genotiplerinin verim, verim unsurları ve bazı kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı; bölgeye uygun verim ve kalitesi yüksek yeni ekmeklik buğday genotiplerini tespit etmek ile Diyarbakır ve benzeri ekolojilere sahip bölgelerdeki birim alandaki buğday verimi ile kalitesini artırmaktır. Araştırma, 2015-2016 vejetasyon döneminde Diyarbakır yağışa dayalı şartlarında yürütülmüştür. Araştırmada, GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi'nden temin edilen 20 ileri hat ile Dinç, Pehlivan, Cemre, Tekin, Ceyhan-99 çeşitleri kullanılmıştır. Deneme "Tesadüf Blokları Deneme" desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada başta tane verimi olmak üzere başaklanma süresi, bitki boyu, bayrak yaprak klorofil içeriği, başak üst boğum uzunluğu, m2'de başak adedi, başak uzunluğu, başakta başakçık adedi, başakta tane adedi, başakta tane ağırlığı, dane rutubet muhteviyatı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein oranı, SDS sedimantasyon hacmi ve yaş glüten içeriği gibi özellikler incelenmiştir. Genotipler arasında m2 de başak adedi dışında incelenen özellikler bakımından önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Diyarbakır ve benzeri şartlarda tane verimi bakımından Tekin çeşidi ile G6, G16, ve G18 genotipleri iyi performans gösterirken, kalite özellikleri yönünden ise G1 ve G3 genotipleri ön plana çıkmıştır. Uygulanabilir bir tavsiye için denemenin farklı yıl ve lokasyonlarda tekrar edilmesi esastır. Anahtar Kelimeler: Ekmeklik buğday, korelasyon, tane verimi, kalite, verim unsurları.