İş görüşmesinde beden dilinin etkisi üzerine bir araştırma: Azerbaycan örneği

Günümüzün rekabet dünyasında teknolojinin gelişimi ve küreselleşmenin etkisiyle işletmeler hayatta kalabilmeleri için birbirileri ile yarışmak ve bu yarışta öne geçmek zorundadırlar. İşletmenin başarısı, karşısına koyduğu hedeflere ulaşması veya başarısızlığı işletmenin sahip olduğu insan kaynağına bağlıdır. İnsan kaynakları yönetiminin geçmiş olduğu tarihsel süreçler sonunda insana değer yaratan kaynak olarak bakılması, işletmenin insan kaynağına önem vermesi dolayısıyla işletmelerdeki işe alım sürecini de titiz kılmıştır. İşletmeler büyük çoğunlukla işe alım sürecine; adayların bilgi ve yeteneklerine uygun olarak seçilmesine, adaylara doğru test ve mülakat yöntemlerinin uygulanmasına, uygun adayların uygun pozisyonlara yerleştirilmesi ve adaptasyon süreçlerine, nihayetinde işe alınan personelin verimli olduğunu ve işletmeye değer kazandırmasını görebilmek için işe alım sürecinin başarılı olmasına giderek daha çok önem vermektedirler. İşe alım sürecinin aşamalarında adayların bilgi ve yetenek düzeylerinin belirlenmesi için çeşitli test-sınav ve mülakat uygulamalarının yapılmasına rağmen, bazen işe alınan adayların bilgi ve yetenek düzeylerinin gereksinim duyulan pozisyona uygun olmadığının belirlendiği durumlar da olmaktadır. Doğru ve etkili işe alım faaliyeti ve uygun adayın işe alınması için adayın bilgi ve becerilerinin belirlenmesi için test ve mülakat yöntemleri ile birlikte, onların beden diline dikkat edilmesi, onların belirlenmesi de önemlidir. Beden dilinin incelenmesi ile işe alım sürecinde adayın kişisel özellikleri, neleri doğru söyleyip söylemediği vb. gibi şeyler belirlenebilmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde genel olarak İKY ve işe alım konusu ele alınmıştır. İKY kavramı, tarihsel süreç ve fonksiyonlara genel bakışın ardından, işe alım fonksiyonu ele alınmış ve kapsamlı olmakla işe alım süreçleri incelenmişdir. İkinci bölümde ise beden dili ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. İlk olarak sözsüz iletişim – beden dili kavramı, özellikleri ve öneminden bahs edilmiş, jest ve mimikler, duruş şekli ve diğer beden dili unsurları incelenerek mülakat zamanı beden dilinin sergilediği yalana dair işaretlerle ilgili bilgiler paylaşılmıştır. Çalışmanın araştırma kısmına Azerbaycan'da tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyette olan işletmelerin işe alım süreçlerinde olan insan kaynakları yetkilileri dahil edilmiş, iş mülakatlarında olan adayların beden dillerinin etkisi incelenmiştir. Araştırmaya anket yöntemi ile işe alım süreçlerinde olan 150 insan kaynakları yetkilisi katılmış ve araştırma sonuçları SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences) programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Beden dilinin etkisinin belirlenilmesi üzerine 3 ana hipotez ve onlara bağlı alt hipotezler test edilmiş ve araştırmanın sonuç kısmında hipotezlerin test sonuçları yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Yönetimi, İşe Alım, Sözsüz İletişim, Beden Dili, Azerbaycan'da İşe Alım