İşletme halindeki Iğdır Üniversıtesi dağıtım şebekesinin yer altı elektrik kablolarında kapasitif etkinin incelenmesi ve şönt reaktör tesisi

Günümüz teknolojisinin giderek değişiklik göstermesi ile birlikte elektrik enerjisinin, üretim santrallerinden iletim hatlarıyla tüketicilere kadar güvenilir kesintisiz ve kayıpsız bir şekilde ulaştırılması gerekir. Elektrik enerjisinin üretiminden, iletimine ve tüketimine kadar her aşamada birçok elektriksel kayıp oluşmaktadır. Bu kayıplar mevcut şebekeleri olumsuz ölçüde etkileyip üretim santrallerinin fazla mesai harcamasına sebep olurlar. Yapılan araştırmalara göre iletim hatlarında ve dağıtım hatlarında şebekenin yük durumuna göre ve tüketici guruplarına göre reaktif kayıplar ya endüktif bileşen ya da kapasitif bileşen olarak ortaya çıkmaktadırlar. Özellikle tüketici gurupların aktif enerji harcamasının yanında reaktif enerjiyi de kullanmaları şebekenin güç katsayısında değişimlere yol açmaktadır. Elektrik enerjisinin verimli kullanılması için reaktif bileşenler belli bir değerden sonra yok edilmelidir. Bunun için kompanzasyon tesisleri kullanılmaktadır. Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinde buna bir düzenlenme getirilmiştir. Kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olan tesisler, tükettikleri aktif enerji miktarının yüzde 20'sinden fazla endüktif reaktif enerji veya yüzde 15'inden fazla kapasitif reaktif enerji tükettiklerinde, reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlüdür. Kompanzasyon sistemi kurularak bu sınırların aşılmaması hedeflenmektedir. Tezimize konu olan Iğdır Üniversitesi'nin yeraltı şebekesinin reaktif (kapasitif veya endüktif) bileşenleri göz önünde bulundurularak hattın analizi yapılıp kondansatör gurupları veya reaktör gurupları kullanılarak kompanzasyon gerçekleştirilmiştir. Böylelikle güç faktörü (cosφ) 1'e yaklaştırılarak reaktif tüketimden dolayı herhangi bir bedel ödenmeyecektir.