İstanbul'da Gülşeniyye tekkeleri: Mevcut durumun saptanması ve yeni bir liste neşri

İbrahim Gülşenî tarafından Mısır-Kahire merkezli kurulan ve Halvetiyye tarîkatının kollarından biri olan Gülşeniyye, tarihsel süreç içerisinde Halep, Şam, İskenderiye, Mekke, Diyarbakır, Urfa, Antalya, İstanbul, Edirne gibi pek çok il ve bölgede yaygınlık göstermiş, dergâhlar açmış, kültür tarihimiz açısından önem arz eden bir tarîkattır. Gülşenîliğin İstanbul süreci; Kanûnî Sultân Süleyman (1520-1566), Sadrâzam İbrahim Paşa (1523-1536) ve İbrahim Gülşenî (öl. 940/1534) ekseninde yaşanan birtakım gelişmeler ile başlamıştır. Şehrin ilk Gülşenîhâneleri, 15. yüzyılda tarîkatın kurucusu ve pîri İbrahim Gülşenî tarafından halîfe bırakılan Hasan Zarîfî Efendi (öl. 977/1569) öncülüğünde tesis edilmiştir. Dergâhlarında çok sayıda şâir ve bestekârın yetiştiği Gülşeniyye, 15-18. yüzyıllar arasında Anadolu'nun birçok bölgesinde olan yaygınlığını İstanbul'da gösterememiş, kısa sürede etkisini yitirerek tarihe karışmıştır. Bu çalışmada, Gülşeniyye tarîkatının 15-18. yüzyıllar arası İstanbul'daki tarihsel süreci, tekkelerinin kaynaklardan tespit edilerek biraraya getirilmesi, listelenmesi ve ildeki dağılımının haritalanması amaçlanmıştır. Kaynaklarda genel olarak İstanbul'daki toplam Gülşenîhâne sayısının 12 olduğu görülmektedir. Ancak yapılan bu çalışma ile İstanbul'da Gülşeniyye tarîkatına hizmet veren tekke sayısı toplamda 24'e yükselmiştir.