İstanbul Latin İmparatorluğu tarihi kuruluş devri (1204-1216)

Batı dünyasının Doğu'ya düzenlenlediği Haçlı Seferleri (1095-1291) içerisinde Papa III. Innocentius'un gayretleriyle plânlanan Dördüncü Haçlı Seferi farklı bir yer tutmaktadır. Söz konusu sefer "kutsal toprakları" Müslümanların elinden almak üzere tasarlansa da akıbeti bakımından 13 Nisan 1204'te Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un zaptıyla sonuçlanmıştır. Bu tarihten sonra Bizans parçalanırken İstanbul, Balkanlar ve Yunanistan'da Latinler tarafından kurulan birçok siyasî teşekkül ortaya çıkmıştır. Çalışmada bu siyasî yapıların gerek Bizans İmparatorluğu başkentinde kurulması gerekse jeopolitik konumu sebebiyle en önemlisi olan ve 1204-1261 yılları arasında hüküm süren İstanbul Latin İmparatorluğu'nun 1204-1216 yıllarını kapsayan kuruluş dönemi ele alınarak siyasî ve askerî tarihi ele alınmıştır. Bu bağlamda İstanbul Latin İmparatorluğu'nun doğu ve batı sınırları ayrı kısımlar hâlinde incelenmiştir. İmparatorluğun batısında II. Bulgar Krallığı, Epiros Despotluğu, Sırbistan, Selânik Latin Krallığı'yla olan siyasî ve askerî ilişkiler detaylı bir şekilde tetkik edilmiştir. Söz konusu siyasî teşekküllerden özellikle II. Bulgar Krallığı'yla olan mücadele burada geniş yer tutmuştur. Özellikle Bulgarlar Kaloyan (1197-1207) ve Boril (1207-1218) dönemlerinde İstanbul Latin İmparatorluğu'nu sürekli baskı altında tutmuştur. Ardından Latin İmparatorları I. Baudouin (1204-1205) ve I. Henri'nin (1206-1216) Bulgar tehdidine karşı farklı siyasetleri ve yürütülen politikaların sonuçları ortaya konulmuştur. Devletin doğusunda ise İstanbul Latin İmparatorluğu'nun varlığını ciddi şekilde tehdit eden İznik Bizans Devleti'yle vuku bulan mücadele hâli aktarılmıştır. I. Theodoros Laskaris'in (1204-1222) gayretleri neticesinde eski Bizans İmparatorluğu'nun vârisi olarak ortaya çıkan İznik Bizans Devleti, İstanbul Latin İmparatorluğu'nun batıdaki meşguliyetinden istifade ederek sıklıkla Anadolu'daki Latin tahakkümünü kırmıştır. 1204-1208 yıllarında yoğun bir şekilde gerçekleşen bu durum, 1211 yılına kadar sürmüştür. Bu tarihten sonra I. Henri liderliğindeki İstanbul Latin İmparatorluğu batı sınırını güvenceye almasının da vermiş olduğu rahatlıkla Anadolu üzerine sefere çıkarak İznik Bizans Devleti'ni ağır bir mağlubiyete uğratmış ve Marmara Denizi etrafında Latin hâkimiyetini tesis etmiştir. Akabinde iki taraf arasında Nymphaion'da (Nif/Kemalpaşa) bir barış antlaşması imzalanmıştır. Anahtar Kelimeler: Dördüncü Haçlı Seferi, İstanbul Latin İmparatorluğu, İznik Bizans Devleti, I. Baudouin, I. Henri, I. Theodoros Laskaris