İşyeri ses sağlığını geliştirme programının ilkokul öğretmenlerinin ses parametreleri üzerine etkisi

Bu çalışma, ilkokul öğretmenlerine yönelik yapılandırılmış bir İşyeri Ses Sağlığını Geliştirme Programının ses parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya İstanbul'da görev yapan 50 ilkokul öğretmeni katılmış ve katılımcılar randomize olarak müdahale ve kontrol grubuna ayrılmıştır. Müdahale grubuna üç hafta boyunca, haftada bir oturum olacak şekilde toplam üç oturumdan oluşan ses hijyeni eğitimi verilmiştir. Program kapsamında sesin anatomisi ve fizyolojisi, ses hijyeni ilkeleri, riskli ses kullanımı davranışları, doğru solunum ve fonasyon teknikleri ve sınıf içi iletişim becerilerini artırma stratejileri gibi konular ele alınmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası elde edilen verilerde akustik parametreler (F0, jitter, shimmer, HNR, CPPS), aerodinamik ölçümler (maksimum fonasyon süresi, s/z oranı) ve subjektif ölçekler (SHİ-10, SİYKÖ, SYÖ) değerlendirilmiştir. Ses kayıtları Praat ve Audacity yazılımları ile analiz edilmiş, veriler istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler, jitter ve shimmer değerlerinde anlamlı düşüş; HNR, CPPS ve maksimum fonasyon süresinde anlamlı artış olduğunu göstermiştir. Ayrıca SHİ-10, SİYKÖ ve SYÖ skorlarında da istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptanmıştır. Buna karşın F0, SPL ve s/z oranı değerlerinde anlamlı bir değişiklik belirlenmemiştir. Sonuç olarak, İşyeri Ses Sağlığını Geliştirme Programı öğretmenlerin hem objektif ses parametrelerinde hem de öznel değerlendirmelerinde olumlu etkiler sağlamış; ses kalitesi ve vokal dayanıklılığın gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye'de aktif görevdeki öğretmenlerle doğrudan okul ortamında uygulanması ve farklı ses parametrelerini bütüncül şekilde değerlendirmesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ses bozukluğu, ses hijyeni, öğretmenlerde ses sağlığı, işyeri ses sağlığını geliştirme programı, ses terapisi