İyi ve zayıf problem çözücü nasıl belirlenir? Z-MABAC metoduyla bir uygulama

Bu çalışma çok kriterli karar verme yöntemlerinden klasik MABAC ve Z-MABAC yöntemlerini kullanarak iyi ve zayıf problem çözücüleri belirleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden çoklu durum çalışması kullanılmıştır. Bu araştırma süreci hazırlık aşaması, uygulama aşaması ve değerlendirme aşaması olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. Hazırlık aşamasında ilk olarak alanyazın taraması yapılarak iyi ve zayıf problem çözücüyü ayırt edebilecek kriterler ve bu kriterlere bağlı alt kriterler belirlenmiştir. Bu kapsamda bilişsel, duyuşsal ve çevresel olarak üç farklı kriter tespit edilmiştir. Bilişsel alan için problem çözme başarı testi, matematik başarısı ve üstbiliş alt kriterleri; duyuşsal alan için matematik tutumu, matematik kaygısı ve matematik öz yeterlik algısı alt kriterleri; çevresel alan için öğretmen görüş formu, ebeveyn görüş formu ve akran görüş formu alt kriterleri ele alınmıştır. Ardından SCOPUS veri tabanında tarama yapılarak karar vericiler belirlenmiştir. Çalışmada matematik eğitimi alanında uzman dört karar verici yer almıştır. Kriter ve karar vericiler belirlendikten sonra alternatifler seçilmiştir. Alternatif olarak Türkiye'nin kuzeydoğusundaki bir ilin ortaokulunun 8. sınıfında öğrenim gören yedi öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Uygulama aşamasında klasik MABAC ve Z-MABAC yöntemleri kullanılarak alternatiflerin sıralaması yapılmıştır. Değerlendirme aşamasında klasik MABAC ve Z-MABAC yöntemlerinden ulaşılan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlar klasik MABAC ve Z-MABAC yöntemleri kullanılarak yapılan karşılaştırmanın farklı alternatifleri ön plana çıkardığını göstermiştir. Klasik MABAC'ta alternatiflerin sıralama puanları birbirine çok yakın olup, Z-MABAC'ta alternatiflerin birbirinden uzaklaştığı ve alternatiflerin birbirinden daha fazla ayırt edilebildiği belirlenmiştir.