İzmir Bornava Meslek Eğitim Merkezi'nde eğitim gören çıraklarda risk alma davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Bu çalışmada, İzmir Bornova Meslek Eğitim Merkezinde eğitim gören çırakların risk alma davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma kesitsel-analitik tiptedir. Mesleklerine, sınıflarına ve cinsiyetlerine göre tabalalanarak rasgele olarak seçilen 381 kişilik çırak grubuna, İzmir Bornova Meslek Eğitim Merkezindeki toplantı salonunda araştırmanın anket formu ile risk alma davranış ölçeği toplu halde dağıtılarak, veriler toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, risk alma davranış ölçeğinin tam ve doğru olarak doldurulması kriter alındı. Risk alma davranış puan ortalaması 46.7±9.7(38-104) olarak tespit edildi. Risk alma davranışları ile çırakların sosyodemografik özelliklerinden ;yaş, göç durumu, doğum yeri tipi, ailesel özelliklerden; aile yapısı, kardeş sayısı, anne/babaların eğitim durumu, ailede sigara alışkanlığı, ailede sabıkalı varlığı, ailede şiddet varlığı, çalışan kardeş sayısı, babanın düzenli geliri, annenin çalışması, ailenin ekonomik durumu, sosyal yaşam özelliklerinden', kazandığı parayı harcama biçimi, ilk işe başlama yaşı, okulu bırakma nedeni iş yaşamı özelliklerinden', toplam çalışma süresi, günlük çalışma süresi, işyerinde çalışan yaşıt sayısı, işyerinde çalışan işçi sayısı ve yapılan iş türü arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede ilişki bulunmadı. Ailede tiner-bali ve uyuşturucu kullanımını ise sadece birer çırak tarafından bildirildiğinden analizlere alınmadı. Risk alma davranışları ile çırakların sosyodemografik özelliklerinden; Cinsiyet, 14 yaşma kadar en uzun süre oturulan yer tipi, ailesel özelliklerden', ailede alkol kullanımı ailede tartışma varlığı, sosyal yaşam özelliklerinden; arkadaşların sigara, alkol, tiner-bali, uyuşturucu kullanması, arkadaşlar arasında sabıkalı varlığı, tartışma, şiddet olması, sorunu olduğunda yardım aldığı kişi, iş yaşamı özelliklerinden; haftada çalıştığı gün sayısı, işyeri ortamı güvenliği, işyerindeki kişilerin sigara, alkol, tiner-bali, uyuşturucu alışkanlığı olması işyerindeki kişiler arasında sabıkalı varlığı, tartışma ve şiddet olması, işini sevme ve haftalık tatil durumu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkiler bulundu. Birçok değişken tarafından etkilendiği görülen risk alma davranışları ile savaşımda iş yaşamındaki değişkenlerin de göz ardı edilmemesi gereklidir. Anahtar sözcükler: Risk alma davranışı, Çalışan Ergenler, Kuraldışı davranış