İzmit Pertev Mehmed Paşa Cami, Orhan Cami, Hüseyin Paşa Camii ve Yumurtacı Camii hazirelerinde bulunan mezar kitâbelerinin hat sanatı yönüyle incelenmesi

Bu çalışmayla, İzmit ilçesinde bulunan dört tarihî Osmanlı Cami hazirelerindeki Mezar taşlarının günümüz Türkçesine transkripsiyonu yapılarak, kitâbelerde bulunan eski yazıların hat sanatı bakımından detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, kitâbelerin ait olduğu merhum/merhumelerin kimlik bilgileri analiz edilerek, tez çalışması içerisinde, görsel veriler ışığında kataloglama yapılmıştır. Katalog kısmında Mezar taşının bugünkü durumundan, kitâbede kullanılan Hat çeşidine; Şahidenin ölçüsünden kitâbe metninin edebî içeriğine kadarki bilgi ve bulgular detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Cami hazirelerinde yapılan saha çalışmalarında kaydedilen bulgular ile akademik kaynaklardaki veriler arasında karşılaştırma yapılarak, zaman içerisinde hazirelere kazandırılan yeni kitâbelerin varlığı üzerine görsel kaynaklar eklenerek güncelleştirme yapılmıştır. Buna örnek olarak; sayın Osman Nuri Cebe'nin Şubat/2015 tarihinde yayımlanan "İzmit Mezar Kitâbeleri" adlı çalışmasında Yumurtacı Camii ve Pertev Mehmed Paşa Cami hazirelerinde bulunan Mezar taşlarının sayı ve adetlerinin, bu tez çalışması bağlamında elde edilen Mezar taşı sayısından daha az olduğu incelenmiştir. Çalışmaya konu olan "Orhan Cami", "Hüseyin Paşa Cami", "Pertev Mehmed Paşa Cami (Yenicuma)" ve "Yumurtacı Cami" hazirelerindeki Mezar taşlarının Hat sanatı bağlamınca akademik anlamda daha önce hiç çalışılmamış olması üzerine, gerekli saha çalışması yapılarak, alanla ilgili kaynak ve literatür taraması detaylı bir şekilde tamamlanmıştır. Kitâbelerde bulunan eski yazılar hem görsel verilerle hem de Hat Sanatı açısından yapılan değerlendirme ve yorumlamalarla desteklenerek, akademi dünyasına katkı sağlaması amaçlanan bir çalışma ortaya konulması hedeflenmiştir.