Jakab Harsányi Nagy'nin Colloquia Familiaria Turcico Latina Seu Status Turcicus Loquens adlı eserine göre 17. yüzyıl Türkçesi (Giriş-metin-inceleme-dizin)

Osmanlı Türkçesi imlasının barındırdığı dildeki değişim ve gelişmeleri, Batılılar tarafından genellikle Latin harfleriyle kaleme alınmış olan çeviri yazılı (transkripsiyon) metinlerden hareketle izleyebilmek mümkündür. Bu çalışmada da erken dönem çeviri yazılı metinlerden biri olan Jakab Harsányi Nagy tarafından yazılmış Colloquia Familiaria Turcico Latina seu Status Turcicus Loquens adlı eserde, 17. yüzyıl Osmanlısında konuşulan Türkçenin özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma Giriş, Metin, İnceleme, Sonuç ve Dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Osmanlı Türkçesinde yazı ve konuşma dili, çeviri yazılı metinler, Batı Rumeli Türkçesinin önemi ve özellikleri ele alınmış; Jakab Harsányi Nagy ve eseri hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde, eserde her bölümün başında bulunan Latince açıklamaların ve diyaloglarda konuşan kişilerin isimlerinin Türkçe karşılıkları verilmiş, eserin çeviri yazıya aktarımı yapılmıştır. İnceleme bölümünde eser imla, ses, şekil bakımından incelenmiş; söz varlığı atasözleri, deyimler, ikilemeler ve kalıp ifadeler alt başlıkları altında ele alınmıştır. Sonuç bölümünde eserin kendi içinde dil yapısı bakımından bir tutarlılık sergileyemediği tespit edilmiş, eserde görülen ikili kullanımların hem erken dönem metinlerinden hem de yazarın dil ediniminde bulunduğu çevrelerin farklılığından kaynaklı olabileceği fikrine ulaşılmıştır. Dizin bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları ve Latin harfli metindeki yazımları verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Colloquia Familiaria Turcico Latina, Çeviri Yazılı metinler, Konuşma dili, 17. yüzyıl.