John Rawls'da yurttaşlık erdemleri ve kamusal akıl

John Rawls, yirminci yüzyıl siyaset felsefesinin en önemli düşünürüdür. Onun adalet konusundaki görüşleri, etik, siyaset felsefesi, hukuk, siyaset bilimi alanlarında yaygın olarak kapsamlı bir etki yaratmıştır. Rawls, ikinci dönem kuramını gerekçelendirirken, yöntemsel bakımdan önemli değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerin ana nedenlerinden biri, kuşatıcı bir doktrin sunmanın liberal demokratik çoğulcu toplum açısından doğuracağı sorunlarla ilgilidir. Bu değişimle birlikte vatandaşlık, Rawls'un ikinci dönem kuramında merkezi bir kavram haline gelmiştir. Rawls, siyasal liberalizm üzerine örtüşen bir görüş birliği sağlamak için makullük, kamusal akıl, kamusal gerekçelendirme, vatandaşlık erdemleri, siyasi erdemler, müzakereci demokrasi gibi düşünceleri tekrardan ele alıp geliştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, bu değişim sürecinde Rawls'un vatandaşlık modelini ortay koymaktır. Bilindiği gibi, Aristotelesçi-cumhuriyetçi model ile liberal model iki vatandaşlık modeli olarak kabul edilmektedir. Rawls, Aristotelesçi modeli cumhuriyetçi modelden ayırarak kendi düşüncesinin cumhuriyetçi modelle örtüştüğünü ifade eder. Ona göre, Aristotelesçi model kuşatıcı bir modeldir ve siyasal liberalimle örtüşmez. Buna karşın, cumhuriyetçi model vatandaşlık katılımını ve kamusal tartışmayı güvence altına alması bakımından siyasal liberalizmin vatandaşlık anlayışını destekler. Çalışmanın temel soruları ise, Rawls'un ortaya koyduğu vatandaşlık nitelikleri açısından nasıl bir eğitim süreci oluşturulmalıdır? Böyle bir vatandaşlık eğitimi, Rawls'u liberal bir teorisyen olmaktan uzaklaştırdı mı? Çalışmada şu sonuçları ulaşılmıştır: Yaptığımız incelemeye göre, Rawlsçu siyasi liberal vatandaşlık eğitimi bir eğitim sisteminde şunları gerekli ve zorunlu kılar. Öğrencilerin özgür, eşit ve sorumlu vatandaşlar olmaları için onlara gerekli becerileri, kavramları ve erdemlerin öğretilmesi, onlara siyasi hak ve özgürlüklerinin öğretilmesi, makul vatandaşlar olmasını sağlayan bir eğitimin verilmesi, makul vatandaş olma kapasitelerini geliştirmesi ve bunu içselleştirmesi, makul çoğulculuk gerçeğini ve karşılıklılık ölçütlerini anlamalarını ve yaşamlarında bunu takdir etmelerini öğretmek, temel siyasi sorunlarla ilgili karar verirken kamusal akla başvurmayı kazanmalarının öğretilmesi, siyasal müzakere süreçlerine aktif katılım gösterecek değer, motivasyon ve becerilerinin geliştirilmesi, çocukların kendi kişisel ve ekonomik gelişimlerini sağlayacak şekilde özerk bireyler olarak yetiştirilmesi. Bizim okumamızda, Rawls'tan hareketle ele aldığımız kavramlar ve ilkeler çerçevesinde, cumhuriyetçi vatandaşlık anlayışıyla örtüştüğü görüşünün haklı olduğunu gördük. Yani, bir liberal olarak Rawls, cumhuriyetçi vatandaşlık ile liberal vatandaşlığı uzlaştırmıştır. John Rawls, yirminci yüzyıl siyaset felsefesinin en önemli düşünürüdür. Onun adalet konusundaki görüşleri, etik, siyaset felsefesi, hukuk, siyaset bilimi alanlarında yaygın olarak kapsamlı bir etki yaratmıştır. Rawls, ikinci dönem kuramını gerekçelendirirken, yöntemsel bakımdan önemli değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerin ana nedenlerinden biri, kuşatıcı bir doktrin sunmanın liberal demokratik çoğulcu toplum açısından doğuracağı sorunlarla ilgilidir. Bu değişimle birlikte vatandaşlık, Rawls'un ikinci dönem kuramında merkezi bir kavram haline gelmiştir. Rawls, siyasal liberalizm üzerine örtüşen bir görüş birliği sağlamak için makullük, kamusal akıl, kamusal gerekçelendirme, vatandaşlık erdemleri, siyasi erdemler, müzakereci demokrasi gibi düşünceleri tekrardan ele alıp geliştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, bu değişim sürecinde Rawls'un vatandaşlık modelini ortay koymaktır. Bilindiği gibi, Aristotelesçi-cumhuriyetçi model ile liberal model iki vatandaşlık modeli olarak kabul edilmektedir. Rawls, Aristotelesçi modeli cumhuriyetçi modelden ayırarak kendi düşüncesinin cumhuriyetçi modelle örtüştüğünü ifade eder. Ona göre, Aristotelesçi model kuşatıcı bir modeldir ve siyasal liberalimle örtüşmez. Buna karşın, cumhuriyetçi model vatandaşlık katılımını ve kamusal tartışmayı güvence altına alması bakımından siyasal liberalizmin vatandaşlık anlayışını destekler. Çalışmanın temel soruları ise, Rawls'un ortaya koyduğu vatandaşlık nitelikleri açısından nasıl bir eğitim süreci oluşturulmalıdır? Böyle bir vatandaşlık eğitimi, Rawls'u liberal bir teorisyen olmaktan uzaklaştırdı mı? Çalışmada şu sonuçları ulaşılmıştır: Yaptığımız incelemeye göre, Rawlsçu siyasi liberal vatandaşlık eğitimi bir eğitim sisteminde şunları gerekli ve zorunlu kılar. Öğrencilerin özgür, eşit ve sorumlu vatandaşlar olmaları için onlara gerekli becerileri, kavramları ve erdemlerin öğretilmesi, onlara siyasi hak ve özgürlüklerinin öğretilmesi, makul vatandaşlar olmasını sağlayan bir eğitimin verilmesi, makul vatandaş olma kapasitelerini geliştirmesi ve bunu içselleştirmesi, makul çoğulculuk gerçeğini ve karşılıklılık ölçütlerini anlamalarını ve yaşamlarında bunu takdir etmelerini öğretmek, temel siyasi sorunlarla ilgili karar verirken kamusal akla başvurmayı kazanmalarının öğretilmesi, siyasal müzakere süreçlerine aktif katılım gösterecek değer, motivasyon ve becerilerinin geliştirilmesi, çocukların kendi kişisel ve ekonomik gelişimlerini sağlayacak şekilde özerk bireyler olarak yetiştirilmesi. Bizim okumamızda, Rawls'tan hareketle ele aldığımız kavramlar ve ilkeler çerçevesinde, cumhuriyetçi vatandaşlık anlayışıyla örtüştüğü görüşünün haklı olduğunu gördük. Yani, bir liberal olarak Rawls, cumhuriyetçi vatandaşlık ile liberal vatandaşlığı uzlaştırmıştır.