A link-state based on-demand routing protocol supporting real-time traffic for wireless mobile ad hoc networks

™Tez Yüneticisi: Assist. Prof. Dr. Ibrahim Kürpeoğluo o gAğustos, 2007gGeliştirildiklerinden ve kullanıma sunulduklarından beri, kablosuz tasarsız ağlars gbayağı rağbet gürmektedir ve bir cok kablosuz ağ arayüz kartı tasarsız ağlarag g o ş g u gdestek sağladığı işin, bu tip ağ yapıları gerşek hayatta ozel amaşlara yünelik ol-g gc g c ü c omayan bir cok kullanım alanı bulmuştur. Su anda gerşek hayattaki en yaygınş s ş ctasarsız ağ tipi ?kablosuz mobil tasarsız ağlar (KMTA)?dır ve bu ağlar, ozellikleg g g ühareketlilik destekleri ve tasarsız doğalarından kaynaklanan konuşlandırma ko-g slaylıklarından dolayı büyük itibar gürmektedir. Web, dosya aktarımı, e-postauu ove hızlı mesajlaşma gibi yaygın ağ uygulamaları veri odaklı olduğundan ve sıkıs g gzaman kısıtlamaları altında calışmadığından, KTMA'lar geşmişte bu tip gerşekşs g cs czamanlı olmayan uygulamaları olanaklı kılacak şekilde kullanılmıştır. Fakat,s stelekonferans, IP uzerinden ses aktarımı, güvenlik ve takip uygulamaları gibiü uvakitliliğin onemli olduğu uygulamaların kullanımı yaygınlaştıkşa, coklu sek-gü g scşmeli KTMA'larda gerşek zamanlı trafik desteği ünemli bir konu olarak ortayac gocıkmaktadır.şCoklu sekmeli KTMA'larda gerşek zamanlı trafik desteği veren, olaya ve isteğeş c g gdayalı, bağ durumu tabanlı bir yol atama protokolü üneriyoruz. Elessar adınıg uoverdiğimiz protokol, bağ durumlu topoloji dağıtımına dayanmaktadır, ama dahag g gyaygın olan periyodik bağ durumu mesajlaşması yerine, Elessar'da, ilgilendiğimizg s golayların topoloji değişimleri olduğu olay tabanlı bağ durumu mesajları kul-gs g glanıyoruz. Büyle bir yaklaşımla protokolümüzün getirdiği ek yükü azaltmayıo s u uu g uuhedefliyoruz. Protokol ek yükünü üzellikle diz ustü ve avuş işi bilgisayarlarıuuuo üu ccgibi insanlarla doğrudan etkileşim işerisinde bulunan araşlardan oluşan, düşukg s c c s usüseviyeli hareketlilik barındıran tasarsız ağlarda azaltmayı amaşlıyoruz. Bağ du-g c grumu tabanlı doğasından dolayı, protokolümüz gerşek zamanlı olmayan trafiğig uu c gvviherhangi bir ek işlem gerektirmeden desteklemektedir. Gerşek zamanlı trafiğis c gdesteklemek işin ise sadece ağda bir veya birden fazla gerşek zamanlı trafikc g cakışı olan durumlarda, talebe bağlı olarak calışan bir doğrudan tutar dağıtıms g şs g gmekanizması oneriyor ve kullanıyoruz. Kaynak rezervasyonu yapmadan, akıllıüyol seşimleri sayesinde gerşek zamanlı trafik akışlarına gevşek hizmet kalitesic c s sgüvencesi veriyoruz. Hizmet kalitesi güvencelerini, ağ düğumlerinde oluşabileceku u g ug ü saksaklıklara rağmen ve hareketlilik durumlarında bile, dinamik yol ayarlamalarıgsayesinde trafik akışının ümrü boyunca verebiliyoruz. Elessar, gerşek zamanlıs ou colan ve olmayan trafik akışlarına eş zamanlı destek verebildiği gibi, gecikme du-s s gyarlı ve kayıp duyarlı trafik gibi birden fazla gerşek zamanlı trafik akış tipini de eşc s szamanlı olarak destekleyebilmektedir. Yani protokolümüz sadece tek tip gerşekuu czamanlı trafik akışına destek vermek yerine bir cok trafik tipini desteklemektedir.s şElessar tamamen dinamik, kendinden ayarlamalı ve dağıtımlı olup, aşağıda yerg sgalan katmanların hizmet kalitesi sağlandığının farkında olmasını gerektirmemek-g gtedir.OMNeT++ kesikli olay simülasyon platformu ve bu platform işin geliştirilmişu c s sINET iskelet yapısı uzerinde gerşekleştirdiğimiz gerşekşi simülasyon deneyleriyle,ü c s g cc ualdığımız tasarım kararlarını ve protokolümüzün performansını değerlendirdik.g u uu gBu deneylerimizde IEEE 802.11b ortam erişim protokolünü ve hareketliliği simüles uu g uedebilmek işin rastlantısal yol noktası hareketlilik modelini kullandık. Deneycsonuşlarımız güstermektedir ki Elessar, hareketlilik durumlarında bile değişikc o gsgerşek zamanlı trafik tiplerini etkili bir bişimde desteklemektedir. Deneyleri-c cmiz sonucunda gürülüyor ki onerdiğimiz protokol en iyi performansını kücuko uu ü g uş üve orta olşekli ağlarda, düşuk ve orta hareketlilik seviyeleri işin güstermektedir.üc g usü c oHareketlilik seviyesi belirli bir eşiği aştıktan sonra akıllı yol seşimleri ortamdakisg s cyüksek dinamizmle tatminkar bir şekilde baş edememekte ve Elessar'ın getirdiğiu s s gek yük kabul edilebilir seviyeleri geşmektedir.u cAnahtar süzcükler : Kablosuz tasarsız ağlar, yol atama protokolü, gerşek zamanlıou g u ctrafik desteği, hizmet kalitesi.g