Kabuk hareketlerinin VLBI ve GPS ölçülerı ile belirlenmesi

Jeodezik uydu/uzay teknikleri son yıllarda konum belirleme temel amacının dışında deprem etkileri, kabuk deformasyonları, tektonik plaka aktivitesi, hız tahmini, su buharı, volkanik aktivite ve heyelanlar gibi birçok uygulamada sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Avrupa'da Alp-Himalaya sismotektonik kuşağının kuzey ve güney bölümünde konumlandırılmış IVS (International VLBI Service for Geodesy and Astrometry) ve IGS (International GNSS Service) ağlarından istasyonlarla oluşturulmuş dört ayrı jeodezik ağda Bernese 5.2. GNSS Yazılımı ve PORT-GFZ VLBI Yazılımından elde edilen hızlar, "Plate Motion Calculator Yazılımı"'nda 18 farklı tektonik plaka hareket modelinden ve Bayesci Tahminleme, LOWESS ve LSF gibi matematiksel yöntemlerle hesaplanan hızlarla karşılaştırılmıştır. Bernese 5.2'den elde edilen ITRF2014 hızları ile Bernese 5.2. ITRF2014 koordinatları ile hesaplanan açısal/yerel hızlar ve ETRF2014 hızları arasında en fazla ±4-5 mm/yıl; ITRF2014 hızları ile GSRMv2.1 hızları arasında en fazla ±2 mm/yıl, GSRMv2.1 modeli ile NUVEL1A modeli arasında en fazla ±3 mm/yıl fark edilmiştir. Bayesci tahminleme ve LSF matematiksel yöntemlerinden hesaplanan hız değerleri birbirleriyle uyumluyken, LOWESS yöntemiyle elde edilen hızlar (X) yönündeki hızlarda 5 istasyon, (Y) yönündeki hızlarda ise 2 istasyon hariç, santimetrenin altında farklar hesaplanmıştır; (Z) yönündeki hızlarda ise daha fazla en çok ~5 cm farklar hesaplanmıştır.