Kadavra vericili böbrek nakli sonrası greft sağkalımı ve genel sağkalım üzerine etkili faktörler

Giriş ve Amaç: Renal replasman tedavisi (RRT) gerektiren son dönem böbrek hastalığı (SBDH) sıklığı artmakta ve bu önemli bir halk sağlığı problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Böbrek nakli en seçkin RRT'dir, fakat böbrek nakli sayıları, özellikle kadavra vericili, istenen düzeyde değildir. Nakil yapılanlarda greft ve hasta sağkalımı üzerine etkili faktörleri bilmek, sağkalıma katkıda bulunabilmek ve açısından önemlidir. Bu çalışmamızda kadavra vericili böbrek nakli hastalarında greft ve hasta sağkalımına etki eden faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 1 Ocak 2009 ile 31 Aralık 2019 yılları arasında kadavradan böbrek nakli yapılmış ve Organ Nakli Merkezinde takipleri olan 18 yaş ve üzerinde olup, ilk kez böbrek nakli yapılan ve verilerine ulaşılabilen 362 hastanın verileri incelendi. Çalışmamız retrospektif ve tek merkezli bir çalışmadır. Çalışmada 0,05'ten küçük p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada alıcıların yaş ortalaması 42,45±11,39 olarak sapandı. Hastaların 167 (%46,1)'i kadın ve 195 (%53,9)'i erkekti. Vericilerin yaş ortalaması 44,5±19,23 iken, 142'si kadın, 220'si erkekti. Takip süresince 45'inin sebebi ölüm olmak üzere toplam 90 greft kaybı ve 55 hastada ölüm gözlendi. Ölüm sansürsüz greft sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %92,5, %80,1 ve %66,9 olarak hesaplandı. Alıcı yaşı, alıcının KAH öyküsünün olması, verici yaşı, vericinin KDH (kalp ve damar hastalığı) öyküsünün olması ve akut rejeksiyon ölüm sansürsüz greft sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Ölüm sansürlü greft sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %96,1, %90,3 ve %81,7 olarak hesaplandı. Alıcının erkek olması, vericinin yaşı, GGF ve akut rejeksiyon ölüm sansürlü greft sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Hasta sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %95,5, %87,5 ve %79,3 olarak hesaplandı. Kaplan-Meier analizinde nakil yaşı 45 ve üstü olanların 45 yaşından küçük olanlara göre sağkalımı anlamlı olarak daha kısa tespit edildi. Alıcı yaşı, KAH öyküsü ve akut rejeksiyon hasta sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Ölüm sansürsüz analizlerde, alıcı yaşı, alıcının KAH öyküsünün olması, verici yaşı, vericinin KDH (kalp ve damar hastalığı) öyküsünün olması ve akut rejeksiyon bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Ölüm sansürlü analizlerde alıcının erkek olması, vericinin yaşı, GGF ve akut rejeksiyon bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Kaplan-Meier analizinde nakil yaşı 45 ve üstü olanların 45 yaşından küçük olanlara göre hasta sağkalımı anlamlı olarak daha kısa tespit edildi. Hastanın yaşı, KAH öyküsü ve akut rejeksiyon hasta sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Anahtar Kelimeler: Kadavra, Nakil, Greft, Hasta, Sağkalım