Kadın sığınaklarının hukuki ve sosyolojik açıdan incelenmesi

Kadına yönelik şiddet ikinci dalga feminist hareketle görünür kılınmıştır. Bunun bir sonucu olarak, devletlere şiddetle mücadele konusunda yükümlülükler yüklenmiştir. Bu yükümlülüklerden biri kadın sığınaklarının açılması ve işletilmesidir. Türkiye'de ilk kadın sığınağı 1990 yılında açılmıştır. Türkiye'de sığınaklara ilişkin ilk yasal düzenleme, 1991 yılında çıkarılan Kadın Misafirhanelerinin Kuruluşu ve İşleyişi Hakkında Yönetmeliktir. Bunu 1998 tarihli Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'na Bağlı Kadın Konukevleri Yönetmeliği izlemiştir. 2013 yılında Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik çıkarılmış ve 1998 tarihli yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır Yönetmeliklerin benzer hükümleri olduğu gibi farklı hükümleri de bulunmaktadır. Tüm yönetmelikler kalış süresini bir üst süreye bağlamaktadır. 1991 tarihli yönetmelikte "aile bütünlüğü" vurgusu oldukça belirginken, 1998'de bu vurgu azalmış, 2013'te ise şiddet uygulayanla şiddete maruz kalan arasında arabuluculuğun yasaklandığı açıkça belirtilmiştir. 1998 ve 2013 tarihli yönetmeliklerde feminist ilkelere aykırı kabul edilebilecek şekilde belirli kurallar ve güvenlik önlemlerinin olduğu görülmektedir. Ayrıca 1991 tarihli yönetmelik diğer kanunların aksine sığınağa kabul edilecek kadınların çocuklarına ilişkin herhangi bir düzenleme yapmazken, diğer yönetmeliklerde çocukların yaşı ve cinsiyetine göre belli kuralların olduğu görülmektedir. Yapılan tematik analiz sonucunda, 2013 tarihli yönetmeliğin önceki düzenlemelere kıyasla feminist ilkelere daha uygun olduğu görülmektedir. Mevcut yönetmelik hukuk nezdinde belli kazanımları yansıtıyor olsa da kurallar ve güvenlik önlemleriyle kadınlar üzerindeki kontrolü artırmakta, sığınağa kabul edilecek kadınları kategorize ederek tek tipleştirmektedir. Kalış süresinin bir üst süreye bağlanması ise kadınların güçlenip kendini gerçekleştirmeleri için gerekli alanın onlara sağlanamayabileceği kaygısını oluşturmaktadır. Bu kapsamda mevcut yönetmeliğin de feminist bakış açısı çerçevesinde eksikliklerinin bulunduğu söylenebilecektir.