Kadınlık hâlleri: Bedensel dönüşümlerin kadın folkloruna yansımaları

Kadın folkloru araştırmaları, gelenek, görenek, halk inançları, âdet, anane gibi halkbiliminin temel konuları üzerine odaklanan ve giyim kuşam, süslenme biçimleri, toplumsal cinsiyet, geleneksel kodlar gibi çoğunlukla kadın ile özdeştirilen bir çerçeve kapsamında ele alınmıştır. Bu bağlamda, halkbiliminin araştırma merkezinde oldukça geniş bir alana yayılan kadın folkloru çalışmaları, toplumsal yapılanma içerisinde kadına yönelik algının izlerini aydınlatmaya yardımcı olan bir işlevsellik göstermektedir. Araştırmaya alınan bu tez çalışmasında, tüm bu işlevselliklerin kadın doğasına özgü olan fizyolojik süreçler kapsamında nasıl bir izlek oluşturduğunu kavramak için belirli yaş grupları arasından seçilen kaynak kişiler ile derleme metodu, gözlem ve soru cevap yöntemi kullanılarak, konunun irdelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmalar sırasında Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan kadınların sadece kadın olmakla deneyimlenebilecek fizyolojik evreleri gerek ruhsal gerekse bedensel ve sosyal açıdan hayat serüvenlerine nasıl dahil ettikleri üzerine bir tartışma yaratılmıştır. Ergenlik dönemi ile kadın yaşamına dahil olan periyodik kanamanın "tabu", "bekâret", "evlilik", "mekân", "doğum" gibi genç kızlık çağından menopoza kadar olan döngüsel süreçler kapsamında kadın yaşamını biçimlendirmesi üzerine yarattığı dönüşüm evreleri birlikte değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra olgunlaşma çağında kadın yaşamından ayrılan periyodik kanamanın, menopoz evresinde kadın yaşamına nasıl bir dönüşüm getirdiği üzerine incelemelerde bulunulması ve kadın yaşamını değiştiren yönleri hakkında görünür sonuçlarına dair çeşitli saptamalar yapılması amaçlanmıştır. Toplumun kadına atfettiği roller bağlamında gerek ilk âdet kanamasıyla kadınlığa geçişin gerekse olgunlaşmayla menopoza girişin kadın yaşamındaki dönüşümsel süreçleri etkilediği görülmüştür. Toplanan verilerden ortaya çıkan bulgularda ise fizyolojik süreçlerin kadın yaşamına kattığı anlamın "salt" bir bakış açısıyla ele alınamayacağı, kadın yaşamını dönüştüren evrelerin pek çok farklı disiplinle okunabileceği gibi özellikle "folklor" alanında görünürlük kazandığı sonucuna varılmıştır.