Kamu çalışanlarında iş motivasyonu ve sanal kaytarma ilişkisi: Diyarbakır ili örneği

Dijital teknolojilerin hızlı gelişimi ve internet kullanımının yaygınlaşması, bireylerin gündelik yaşam alışkanlıklarını olduğu kadar çalışma hayatlarını da köklü bir biçimde etkilemektedir. Özellikle kamu kurumlarında internetin etkin biçimde kullanılması, hizmet sunumunun kolaylaştırılması ve hızlandırılması açısından olumlu katkılar sunarken; aynı zamanda çalışanların dikkatlerini dağıtan, iş dışı faaliyetlere yönelmelerine sebep olan yeni sorun alanlarını da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlardan biri olan sanal kaytarma, çalışanların mesai saatleri içerisinde interneti işle ilgisi olmayan amaçlarla kullanmasıyla ortaya çıkan yeni bir örgütsel sorun “sanal kaytarma” (cyberloafing) davranışını gündeme getirmiştir. Araştırma söz konusu davranışın motivasyonel faktörlerle ilişkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bağlamda çalışanların iş motivasyonu ile sanal kaytarma davranışlarının incelenmesi araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi uygulanarak anket aracılığı ile veri toplama tekniği kullanılmıştır. Bu doğrultuda Diyarbakır Valiliği ve Diyarbakır Kayapınar Kaymakamlığına bağlı kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan 345 personele oluşturulan anketler uygulanmıştır. Elde edilen verilere uygulanan istatistiksel analizler için SPSS 26 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Veri analizinde öncelikle katılımcılara ve araştırma ölçeklerine ait tanımlayıcı istatistikler için frekans analizi uygulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ile yapı geçerliliği sağlanan ölçeklerin güvenirliklerini belirlemek için cronbach alfa analizi yapılmıştır. Geçerli ve güvenilir olduğu gözlenen değişkenlerin demografik değişkenler ile farklılıklarını belirlemek için bağımsız örneklem T testi ile tek yönlü varyans analizi ANOVA dan yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde kamu personeli çalışanların iş motivasyonu ile sanal kaytarma davranışı arasında pozitif ve çok zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca iş motivasyonu ve sanal kaytarma davranışının yaş, eğitim, pozisyon,çalışma süresi ve gelir gibi faktörlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen sonuçlar çerçevesinde, kamu kurumlarında verimliliği artırmak ve sanal kaytarma davranışını azaltmak için motivasyonel stratejilerin önemi vurgulanarak çeşitli öneriler sunulmuştur.