Kamu çevre koruma harcamalarına ilişkin etkinlik analizi: OECD ülkeleri örneği

Çevresel sorunlarla mücadelede kamunun kullandığı araçların başında çevre koruma harcamaları gelmektedir. Bu çalışmanın amacı kamu çevre koruma harcamalarının etkinliğini seçili çevresel göstergeler üzerinden hesaplayarak, elde edilen etkinlik skorlarını belirleyen faktörleri tespit etmektir. 30 OECD ülkesinin 2008-2020 yılları arası çevresel verileri çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Çalışmada yöntem olarak iki aşamalı veri zarflama analizi kullanılmıştır. Analizin ilk aşamasında veri zarflama analizi süper etkinlik modeli kullanılmıştır. Veri zarflama analizinde, ülkelerin kamu çevre koruma harcamaları girdi; karbondioksit emisyonları, yenilenebilir enerji üretimleri, ormanlık alanları, havadaki partikül madde oranları da çıktı olarak kullanılmıştır. Analizin ikinci aşamasında ise elde edilen etkinlik skorlarının bağımlı değişken olarak kullanıldığı klasik panel veri analizi uygulaması yapılmıştır. Panel veri analizinde bağımsız değişken olarak ülkelerin nüfus yoğunluğu, kentleşme, endüstrileşme, kişi başı milli gelir ve birincil enerji yoğunluğu verileri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre OECD ülkelerinin etkinlik skorları ile nüfus yoğunlukları ve birincil enerji yoğunlukları arasında negatif yönlü; kentleşme ve endüstrileşme arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Kişi başı milli gelir ile etkinlik skorları arasında ise herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Bu sonuçlara göre şehirleşme ve endüstrileşme ülkelerin çevre koruma harcamalarının etkinliğini artırmaktadır.