Kamu liderliğinin örgütsel güven ve erdemli raporlama (Whistleblowing) üzerine etkisi: Bir kamu kurumu örneği

Sürekli değişen ve gelişen günümüz rekabet ortamında, örgüt kaynaklarının doğru yönetilmesi, kurum itibarının korunması, örgütlerin değişime ayak uydurarak devamlılıklarının sağlaması ve değerlerini koruyabilmesi sürecinde liderlik faktörü önemli bir yere sahiptir. Liderlerin yaklaşımları, çalışanların örgütlerine duyacakları güven ve örgüt içinde yaşanan bir problem karşısında örgütün geleceği için çalışanların gösterecekleri tutumlar üzerinde oldukça etkili olmaktadır. İlgili literatür incelendiğinde farklı liderlik yaklaşımlarının örgütsel güven ya da erdemli raporlama üzerine etkilerini inceleyen çalışmalara rastlanılmış olsa da kamu liderliğinin hem örgütsel güven hem de erdemli raporlama üzerine etkisini birlikte inceleyen çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu bağlamda söz konusu araştırmanın amacı kamu liderliğinin örgütsel güven ve erdemli raporlama üzerine etkisini ve sosyo-demografik özelliklere göre değişkenler arasında farklılık bulunup bulunmadığını bir kamu kurumu özelinde incelemek ve yorumlamaktır. Böylelikle bu çalışmanın, alandaki boşluğun doldurulması bağlamında ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada Ticaret Bakanlığı taşra teşkilatı olan Orta Karadeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan gümrük idarelerinde farklı unvanlarda görev yapan toplam 182 kamu çalışanına ulaşılmıştır. Anket tekniği ile toplanmış olan veriler, SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Elde edilen veriler açıklayıcı faktör analizi, güvenilirlik ve normallik testleri yapıldıktan sonra, korelasyon analizi, regresyon analizi, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA testine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Bu analizlerden elde edilen sonuçlara göre, kamu liderliği ile örgütsel güven arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ve kamu liderliğinin örgütsel güven üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Alt boyutlar kapsamında da aynı ilişki desteklenmektedir. Kamu liderliği ile erdemli raporlama arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ve kamu liderliğinin erdemli raporlama üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu bulgulanmıştır. Alt boyutlar kapsamında, kamu liderliğinin sadakat liderliği alt boyutunun erdemli raporlamanın hiçbir alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı; diğer kamu liderliği alt boyutların ise erdemli raporlamanın alt boyutlarını anlamlı bir şekilde etkilemiş olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, kurumdaki görevi ve kurumdaki çalışma süresi gibi sosyo-demografik özelliklerine göre kamu liderliği, örgütsel güven ve erdemli raporlama düzeylerinde ise anlamlı düzeyde herhangi bir farklılık oluşmadığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Liderlik, Kamu liderliği, Örgütsel güven, Erdemli raporlama, Whistleblowing, Gümrük