Kanser hastalarının eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Hacettepe Üniversitesi Onkoloji hastanesi örneği

Amaç: Bu araştırmada ilk olarak kanser hastalarının eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişki analiz edilmiş ve sonrasında hastaların tedavi sürecindeki deneyimleri incelenmiştir. Materyal ve Metot: Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi'nde tedavi görmekte olan 82 evli hastayla açımlayıcı sıralayıcı desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri; "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Eşe Yabancılaşma Ölçeği", "Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği" ile nitel verileri ise "Yarı Yapılandırılmış Derinlemesine Görüşme Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler analizinde Kruskal Wallis Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Spearman Korelasyon Testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda evlilerin eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Ancak bilişsel çarpıtmaların eğitim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Kadınların eşe yabancılaşma düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Nitel analizler sonucunda ise destek ve anlayış ifadesinin ön planda olduğu bulunmuştur. Bunu eş desteğinin, aile desteğinin, çocuklara bakım desteğinin, çocuklarla ilişkilerin, toplumsal kadınlık rolü baskısının izlediği belirlenmiştir. En az tekrarlanan ifadelerin ise toplumsal erkeklik rolü baskısı, cinsel isteksizlik ve bulantı olduğu bulunmuştur. Sonuç ve Öneri: Araştırmada eğitim düzeyi bilişsel çarpıtmaları etkileyen unsurlardan biri olduğu bulunmuştur. Nitel verilerde yer alan toplumsal kadınlık rolü baskısının eşe yabancılaşmayla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ev işleri, çocuk bakımı gibi rollerin genellikle ailenin diğer kadın üyeleri tarafından üstlenildiği belirlenmiştir. Kanser hastaları ile ilgili çalışmaların çoğunluğu fiziksel sağlık üzerine odaklanmaktadır. Ebeveyni tedavi gören çocukların deneyimleri, ailelerin kanser tedavisinde yoksullaşma durumu ve eşlerin birbirinden beklentilerine yönelik çalışmalar artırılabilir. Anahtar Sözcükler: Bilişsel çarpıtmalar, Destek, Eşe yabancılaşma, Evlilik