Kanserli çocuklarda kemoterapötik ajanlara karşı aşırı duyarlılık reaksiyonlarının sıklığı

Amaç: Çalışmamızın amacı hem kemoterapi kullanımı sırasında karşılaşılabilecek ani tipte aşırı duyarlılık reaksiyonlarının sıklığını ve tiplerini hem de hangi kemoterapoötiklerin ani tipte aşırı duyarlılık reaksiyonu geliştirmek açısından daha çok risk taşıdığını tespit etmek böylece kemoterapi uygulayan birimlerin en azından ani tipte aşırı duyarlılık reaksiyonları yönünden beklentilerini ve alınabilecek önlemleri daha somut hale getirebilmektir. Gereç ve Yöntem: 1 Mayıs – 31 Ekim 2010 tarihleri arasında, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı bünyesindeki Çocuk Hematoloji - Onkoloji Servisinde yatarak takip ve tedavi edilen kanserli hastalar çalışmaya dahil edildi. Her bir hastanın demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, kanser türü) kaydedildi. Toplam kemoterapötik ilaç dozu sayısı, her bir kemoterapötik ilaç için toplam doz sayısı, toplam aşırı duyarlılık reaksiyon sayısı, her bir kemoterapötik ajana bağlı reaksiyon sayısı, genel aşırı duyarlılık reaksiyonu sıklığı (toplam reaksiyon sayısı/toplam kemoterapi dozu) ve her bir kemoterapötik ajan için aşırı duyarlılık reaksiyon sıklığı (reaksiyon sayısı/kemoterapötik ajan dozu) hesaplandı. Bulgular: Çalışma süresi boyunca toplam 61 hasta takip edildi (30 erkek, % 49,1, ortlama yaş 9,0 ± 4,9 yıl). Çalışma süresi boyunca toplam 1992 doz kemoterapi uygulamasından 9'unda (% 0,4) aşırı duyarlılık reaksiyonu tespit edildi. Aşırı duyarlılık reaksiyonu gelişen ilaçlar sisplatin, l-asparajinaz ve metotreksattı. Çalışma boyunca kanser tanısı ile izlenen 61 hastanın 8'inde (% 13) aşırı duyarlılık reaksiyonu gelişti. Anaflaktik reaksiyonların hepsi de hafif reaksiyonlar şeklindeydi. Sonuç: Kemoterapötik ilaçlara karşı ani tipte aşırı duyarlılık reaksiyonlarının sıklığının oldukça düşük olduğu ve ağır, hayatı tehdit eden tipte anaflktik reaksiyonların olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlarımız ilaçların potansiyel ağır aşırı duyarlılık riski taşımadıkları anlamına gelmemektedir. Her hasta ve her kemoterapötik ilaç uygulamasının aşırı duyarlılık reaksiyonları yönünden yakından izlenmesi gerekmektedir.