Kapadokya Bölgesi'nde holosen başlangıcı: Yerleşik yaşam biçimlerinin ortaya çıkma sürecinde iklim, çevre, topluluk

Tarihöncesi topluluklar var oldukları zaman dilimi boyunca, çeşitli günlük faaliyetler, farklı organizasyonlar, topluluğu bir arada tutan ve sosyal yapılarını destekleyen motivasyonlarla, içerisinde bulundukları çevre ile yakın bir ilişki ve uyum içerisinde olmuşlardır. Güneybatı Asya, yerleşik yaşam biçimlerinin benimsenmeye başlandığı ve günlük yaşam alışkanlıkları ile topluluklara ait stratejilerde bir takım değişimlerin gözlendiği, bilinen ilk merkezlerdendir. Bu yeni yaşam modellerinin ortaya çıkmaya başladığı bu süreç, çevrede varlığını sürdüren bazı bitki ve hayvan türlerinin modifikasyon ve adaptasyon biçimlerinde de birtakım değişimleri beraberinde getirmiştir. Orta Anadolu Kapadokya Bölgesi bu coğrafya içerisinde gerek sahip olduğu çevresel yapı ile barındırdığı kaynaklar yönünden, gerekse burası ile farklı ilişkiler içerisindeki yerel ve ziyaretçi toplulukların etkileşimleri bakımından yerleşikliğe geçiş sürecinin anlaşılmasında anahtar bölgelerden biri olma özelliği taşımaktadır. Son Buzul Dönem'in sona ermesi ve içerisinde bulunduğumuz Holosen Dönem'in başlamasıyla, küresel anlamda daha nemli ve ılıman koşullara sahip daha kararlı iklimsel ve çevresel bir yapı kendini göstermeye başlamıştır. Bu çalışmada; Kapadokya Bölgesi'nde Holosen Dönem etkileri, bölgedeki iklimsel ve çevresel değişimler, bölgenin coğrafi yapısı ve özel konumu bağlamında bu süreçteki iklim/çevre yapısı komşu bölgeleri ile karşılaştırmalı bir şekilde ele alınmıştır. Bu çerçeve içerisinde bölgede varlığı bilinen yerleşik yaşam biçimlerini benimsemeye başlayan ilk topluluklara ait veriler çevresel ortamları ile ilişkileri bağlamında değerlendirmeye alınmıştır. Bölgesel proksilerden elde edilen paleoiklim ve çevre verileri ile arkeolojik kontekslerden elde edilen çevresel fauna ile floraya dair belgeler, bölgeye ait değişimler ve toplulukların çevre ile etkileşim biçimlerinin anlaşılmasında temel başvuru kaynağı olarak dikkate alınmıştır. Bununla birlikte bölgenin jeolojik yapısı ile günümüz çevresel koşulları ve iklim verileri, Holosen başlarındaki ekosisteminin anlaşılması bağlamında referans niteliği taşımaktadır. Bu çalışma ile Kapadokya Bölgesi'nde yerleşik yaşam biçimlerinin benimsenmeye başlandığı dönemde, topluluklarının sosyal yapıları, çevre ile etkileşim biçimleri ve tercihleri doğrultusunda gösterdikleri davranışlar üzerine son yıllarda elde edilen veriler dikkate alınarak iklim-çevre-topluluk bağlamında genel bir değerlendirmeye gidilmesi hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kapadokya, Neolitik, Orta Anadolu, Holosen Başlangıcı, İklim, Çevre-Topluluk